Λογοτεχνία Archives - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο

Πού μας πάει αυτό το αίμα;

fotodentro — Fri, 13 Feb 2026 09:36:53 +0000

Συνθετική μελέτη με βασική θεματολογία την αναπαράσταση της αυτοδικίας, όπως αυτή προκύπτει από καταξιωμένα έργα της νέας ελληνικής λογοτεχνίας, με προϋπόθεση τη δημιουργική τους μετάπλαση, τη μυθοπλασία. Αποτελείται από πέντε επιμέρους ενότητες με τους ακόλουθους τίτλους: «Ύβρις και τίσις», «Η μνήμη», «Για λόγους τιμής», «Βεντέτες και άλλα». Ειδικότερη κατηγορία αποτελεί η ενότητα με τον τίτλο «Από την Κατοχή στην Αντίσταση και στον εμφύλιο σπαραγμό», όπου, με βάση συγκεκριμένα λογοτεχνικά έργα, ερευνάται το φαινόμενο της βιαιότητας, του μίσους, της εκδίκησης, με επακόλουθο την αγριότητα και τη βία την αδελφοφάγο. Δεν είναι λίγες και οι περιπτώσεις σύνδεσης του νεοελληνικού αφηγηματικού λόγου με παλαιότερα ή σύγχρονα λογοτεχνικά έργα, πεζά και ποιητικά, και επίσης με την αρχαία γραμματεία. Πόσο άραγε διαφέρουν οι σπαραγμοί, όπως αυτοί που απαντούν στον Πελοποννησιακό πόλεμο κατά την εξιστόρηση του Θουκυδίδη, στην Ιλιάδα του Ομήρου, στις τραγωδίες του Αισχύλου ή του Σοφοκλή;

The post Πού μας πάει αυτό το αίμα; appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Τα ημερολόγια και τα σημειωματάρια της Patricia Highsmith

fotodentro — Thu, 04 Sep 2025 09:24:00 +0000

“Η ευχή μου για τον νέο χρόνο: Όλοι οι διάβολοι, οι λαγνείες, τα πάθη, οι απληστίες, οι ζήλιες, οι έρωτες, τα μίση, οι παράξενες επιθυμίες, οι εχθροί, φανταστικοί ή πραγματικοί, η στρατιά των αναμνήσεών μου, όλα με τα οποία παλεύω – να μη με αφήσουν ποτέ στην ησυχία μου”. (Π. ΧΑΪΣΜΙΘ) “Απαραίτητο για να κατανοήσουμε την έξω από τις κοινωνικές συμβάσεις ζωή και το έργο της Πατρίσια Χάισμιθ, αυτό το βιβλίο είναι επίσης μια από τις πιο λεπτομερείς και εκστατικές περιγραφές του πως ζούσε μια νέα, όλο ενέργεια, ομοφυλόφιλη γυναίκα στη Νέα Υόρκη”. (DWIGHT GARNER, New York Times) Προτού ο Άλφρεντ Χίτσκοκ διασκευάσει για τη μεγάλη οθόνη το πρώτο της μυθιστόρημα Ξένοι στο τραίνο· προτού ο σαγηνευτικός κοινωνιοπαθής Τομ Ρίπλεϋ αποκτήσει μόνιμη θέση στον κανόνα του ψυχολογικού θρίλλερ· και προτού Η τιμή του αλατιού (Κάρολ) γίνει το κλασικό, καλτ βιβλίο για την ερωτική εμμονή, τι γνωρίζουμε για την Πατρίσια Χάισμιθ; Εστιάζοντας στα χρόνια της διαμόρφωσής της στο Μανχάτταν, αυτή η ανθολόγηση από τα ογκώδη ημερολόγια και σημειωματάριά της μας αποκαλύπτει την «Πατ» στα νιάτα της, όταν έσφυζε από πάθος και λάμψη. Με αφετηρία το 1941, όταν ήταν εικοσάχρονη φοιτήτρια στο Κολέγιο Μπάρναρντ, μέχρι την περιπετειώδη τρίτη δεκαετία της, τα Χρόνια της Νέας Υόρκης συνυφαίνουν σκηνές από την ιλιγγιώδη κοινωνική της ζωή -όλο άυπνες νύχτες στα μπαρ της queer underground σκηνής του Βίλλατζ, γεμάτες έρωτες και φλερτ- με την αυτοπροσωπογραφία μιας νεαρής καλλιτέχνιδας, που την ημέρα δούλευε γράφοντας κόμικς. Ανάμεσα σε χάνγκοβερ και χωρισμούς, διάβαζε λογοτεχνία αδηφάγα και δούλευε την τέχνη της με νεύρο. Ρουφάει στην κυριολεξία τον Σαίξπηρ, τον Ρίλκε, τον Τ. Σ. Έλιοτ, τον Τζόυς, τον Κάφκα, τον Χαίλντερλιν, τον Φρόυντ, τους Ρώσους, τη Βιρτζίνια Γουλφ και αμέτρητους άλλους. Σε αυτή τη διαχρονική έκδοση αποκαλύπτονται οι τολμηρές, ξεκαρδιστικές, ρομαντικές, τραγικές και εξωφρενικά αντιφατικές παρατηρήσεις μιας από τις |σπουδαιότερες μοντερνίστριες συγγραφείς μας”. (Gore Vidal, από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου) “Τα Ημερολόγια και τα σημειωματάρια της Πατρίσια Χάισμιθ θα αποδειχθούν μια από τις σπουδαιότερες καλλιτεχνικές αυτοπροσωπογραφίες του 20ού αιώνα”. (FRANCES WILSON, New York Review of Books) “Το βιβλίο αυτό μας δίνει εντυπωσιακή πρόσβαση στο μυαλό μιας περιβόητα κρυψίνου συγγραφέως”.

The post Τα ημερολόγια και τα σημειωματάρια της Patricia Highsmith appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Είναι εύκολο να αλλάξουμε ζωή;

fotodentro — Wed, 03 Sep 2025 08:32:06 +0000

Η συµπεριφορά µας αποτελεί αντανάκλαση εγκεφαλικών λειτουργιών, καθώς αλληλεπιδρούµε µε το περιβάλλον µας. Κάθε σκέψη, κάθε κίνηση, κάθε λέξη που εκφέρουµε, αλλά και η ονειροπόληση, το όνειρο, ακόµα και όταν «δεν κάνουµε κάτι», όλα αυτά έχουν ένα εγκεφαλικό αποτύπωµα. Τα µικρά τα καθηµερινά που περνάνε συνήθως απαρατήρητα αλλά και οι «υψηλότερες» σκέψεις και πράξεις πηγάζουν από τις υποκείµενες εγκεφαλικές λειτουργίες της µνήµης, της προσοχής κ.λπ.

Την «Άρνηση» του Γ. Σεφέρη τη ζήσαµε τραγουδώντας την τη δεκαετία του ’60. Όταν αργότερα την ξανάκουσα, την ένιωσα διαφορετικά. Την προσέλαβα ως ένα ποιητικό κείµενο µε εξαιρετικά δωρική δοµή, µε διαφανείς τους υποκείµενους σωµατοψυχικούς συντελεστές: από τη µία µεριά η εµπειρία της δίψας, που παραµένει ανικανοποίητη, και από την άλλη η ανεκπλήρωτη αγάπη, που αφήνει µετέωρο και βασανιστικό το αίτηµα για ανθρώπινη επαφή. Ένα εκρηκτικό δίδυµο το οποίο συµπυκνώνει το αίτηµα για αλλαγή.

Πώς οι βιολογικές ανάγκες του ξεδιψάσµατος µαζί µε τις δευτερογενείς της αγάπης και της επαφής (που υποκρύπτουν ενδεχοµένως την εξίσου βιολογική ανάγκη της γενετήσιας σχέσης) συµπλέκονται στην ανατροπή της οµοιoστασίας, την επέλαση της δυσαρέσκειας και της θλίψης; Πώς η ανικανοποίητη ανάγκη γεννά την απόφαση αλλαγής και την αναζήτηση νέων λύσεων;

Όλα αυτά συµβαίνουν µέσα στο µυαλό µας µε την ενεργοποίηση νευρώνων, δικτύων, περιοχών, που συνεργάζονται µε τρόπους άλλοτε γνωστούς και άλλοτε µυστηριώδεις (ακόµα). Μπορεί η δήλωση του ποιητή «µέχρις εδώ, τώρα αλλάζω ζωή» να εκφράζεται µε καθαρότητα, αλλά το αντικειµενικό της βάρος είναι αμφισβητήσιμο. ∆εν είναι τόσο εύκολο όσο φαίνεται να αλλάζουµε ζωή.

Ο συγγραφέας Ιωάννης Θ. Ευδοκιµίδης, Οµότιµος Καθηγητής Νευρολογίας στο ΕΚΠΑ, σε ένα σύντοµο αλλά µεστό έργο προσεγγίζει το ποίηµα «Άρνηση» του Γ. Σεφέρη µέσα από τις αρχές των νευροεπιστηµών και διερευνά πώς µία ή µάλλον δύο σωµατοψυχικές µαταιώσεις οδηγούν τον ποιητή σε ριζικές ανατροπές.

The post Είναι εύκολο να αλλάξουμε ζωή; appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Τελικά πώς πέρασε ο χρόνος;

fotodentro — Wed, 03 Sep 2025 08:29:56 +0000

Τελικά πώς πέρασε ο χρόνος; Ο ποιητής περιγράφει αυτή την κοινή, κοινότατη εµπειρία χρωµατισµένη αφενός µεν από νοσταλγία για τις χαµένες πια χαρές της νεότητας, αφετέρου δε από έκπληξη για το «πώς πέρασεν η ώρα». Αυτή η πολλές φορές γλυκόπικρη και εντελώς άκοπη «αναβίωση» περασµένων συµβάντων σχετίζεται µε τη λειτουργία ειδικών περιοχών του εγκεφάλου.

Το περιεχόµενο της ονειροπόλησης, το υλικό της, είναι οι µνήµες, τα συµβάντα του παρελθόντος, τα οποία περιέχουν στοιχεία αισθητηριακά (εικόνες, ακούσµατα, οσµές κ.λπ.) αλλά και µη αισθητηριακά (σκέψεις και συναισθήµατα). Έτσι η ονειροπόληση αντανακλάται σε εγκεφαλικό επίπεδο στην ενεργοποίηση ενός εκτεταµένου εγκεφαλικού κυκλώµατος (του default network), που περιλαµβάνει τον κροταφικό λοβό (η µνήµη), τον µετωπιαίο λοβό, το µεταιχµιακό σύστηµα (το συναίσθηµα µε τον αµυγδαλοειδή πυρήνα) και τον βρεγµατικό λοβό (για τον έλεγχο της προσοχής). Η ενεργοποίηση του κυκλώµατος αυτού εγκαινιάζει τη στροφή της προσοχής του ατόµου από τα συµβαίνοντα στο περιβάλλον στον «εσωτερικό» του κόσµο. Στη διάρκεια αυτής της γλυκόπικρης ονειροπόλησης το εσωτερικό µας ρολόι επιβραδύνεται πιθανότατα γιατί ο χρόνος ο αντικειµενικός δεν έχει καµία σηµασία εκείνη την ώρα.

Η αναδροµική εκτίµηση της χρονικότητας, η εκτίµηση δηλαδή του παρελθόντος χρόνου, είναι πάντα µικρότερη του αντικειµενικού γιατί στην ονειροπόληση/ανάµνηση «διαλέγουµε» ορισµένα µόνο («τα σπουδαιότερα») από τα συµβάντα εκείνης της περιόδου. Αυτή η επιλογή εκφράζεται µε την επέµβαση της προσοχής στη σηµασιολογική και συναισθηµατική αξιολόγηση των συµβάντων. Η επιλεκτική αξιολόγηση επιφέρει τροµακτική συµπύκνωση του υποκειµενικού χρόνου. Αυτή είναι η έκπληξη που νιώθει ο ποιητής, την οποία περιγράφει µε σαφήνεια και λιτότητα, µεταπλάθοντας έτσι µια κοινή εµπειρία σε ποίηµα για «το πέρασµα του χρόνου».

Ο συγγραφέας Ιωάννης Θ. Ευδοκιµίδης, Οµότιµος Καθηγητής Νευρολογίας στο ΕΚΠΑ, σε ένα σύντοµο αλλά µεστό έργο προσεγγίζει το ποίηµα «Απ’ τες εννιά…» του Κ. Π. Καβάφη µέσα από ένα νευροεπιστηµονικό πρίσµα: επιχειρεί να αντιστοιχίσει την εµπειρία τού «πώς πέρασε ο χρόνος» µε τους υποκείµενους νευροψυχολογικούς και νευροβιολογικούς εγκεφαλικούς µηχανισµούς της αντίληψης του χρόνου.

The post Τελικά πώς πέρασε ο χρόνος; appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Γιατί κρατάει τον «τρελό»;

fotodentro — Wed, 03 Sep 2025 08:26:10 +0000

Όλοι µας ζούµε και συµπεριφερόµαστε µε «στέρεες παρατάξεις», µε προκαταλήψεις, µε έτοιµες απαντήσεις. Αποφασίζουµε ενστικτωδώς, κρίνουµε απόψεις και πρόσωπα µε µια µατιά, στη στιγµή.

Οι εµπειρίες, είτε θετικές είτε αρνητικές, προσανατολίζουν τη συµπεριφορά µας µε τρόπο τέτοιο ώστε να αυξάνεται η πιθανότητα επιβίωσης και ευεξίας. Αυτή όµως η πιθανότητα εξαρτάται παράλληλα και από την προσωπικότητα του υποκειµένου. Η λεγόµενη «ανοικτή» προσωπικότητα αναζητά νέες εµπειρίες και τις ενσωµατώνει εµπλουτίζοντας τις προηγούµενες. Αντίθετα, η «κλειστή» προσωπικότητα, ο χαρακτηριζόµενος από τη σχετική βιβλιογραφία ως «νευρωτικός» τύπος, επιµένει στα καθιερωµένα, αντιστέκεται, φοβάται το καινούργιο και επιζητά τη σιγουριά των καθιερωµένων. Οι διαφορετικοί τύποι προσωπικότητας φαίνεται να αντιστοιχούν, τουλάχιστον εν µέρει, σε ενεργοποιήσεις διαφορετικών εγκεφαλικών συστηµάτων, π.χ. ο «ανοικτός» τύπος συνδέεται µε αυξηµένη δραστηριότητα των ντοπαµινεργικών συστηµάτων µε κρίσιµη συµµετοχή του προµετωπιαίου φλοιού αλλά και του βρεγµατικού λοβού.

Μπορεί οι παγιωµένες, σταθερές και «στέρεες αντιλήψεις» να επιτρέπουν την άµεση και χωρίς πολλή σκέψη απόφαση, αλλά αυτή η αµεσότητα µπορεί να οδηγήσει σε κάθετες και δογµατικές προσεγγίσεις των προβληµάτων. Ιδιαίτερα στα ιδεολογικο-πολιτικά προβλήµατα, τα οποία απασχολούν διαχρονικά τον Μανώλη Αναγνωστάκη, η δογµατική και εντέλει µη δηµιουργική/αποτελεσµατική προσέγγιση είναι ένα πάγιο χαρακτηριστικό της ελαττωµατικής ανάλυσης των πολιτικο-κοινωνικών ζητηµάτων που είχε να αντιµετωπίσει η Κοµµουνιστική Αριστερά. Απέναντι σε αυτή τη δυσοίωνη πραγµατικότητα, η κριτική διάθεση, ένα χαρακτηριστικό της «ανοικτής» προσωπικότητας, µπορεί να αποτελέσει το σωτήριο αντίβαρο. Είναι ο «τρελός», που εισδύει λοξά και διασπά τις στέρεες αντιλήψεις. Μετά από διαδοχικές µαταιώσεις και ήττες, ο ποιητής καταφεύγει στο έσχατο µέσο που του αποµένει, την κριτική, τη σωτήρια και δηµιουργική παρέµβαση του προµετωπιαίου φλοιού. Θέλει να διατηρήσει την ελπίδα, αλλά συγχρόνως διαπιστώνει πως και οι νέες ιδέες παλιώνουν και ο κύκλος της κριτικής µοιάζει να είναι ανοικτός και αέναος. ∆εν έχει τέλος αυτό το παιχνίδι.

The post Γιατί κρατάει τον «τρελό»; appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Μίλαν Κούντερα

fotodentro — Fri, 18 Jul 2025 09:31:22 +0000

Η δημοσιογράφος και συγγραφέας Φλοράνς Νουαβίλ και ο σύζυγός της συνδέονταν με μακρά φιλία με το ζεύγος Κούντερα.
Έτσι λοιπόν προέκυψαν κι αποτυπώθηκαν στο βιβλίο αυτό σκηνές πονηρούτσικης συνενοχής, γεύματα μεσημεριανά στο Τουκέ, επισκέψεις στο διαμέρισμα του ζεύγους, συναντήσεις καφενειακές, η αβάσταχτη νοσταλγία μιας ασήμαντης φλυαρίας σ’ ένα εξοχικό εστιατόριο, στιγμές κι αισθήσεις στιγμιαίες που ζωντανεύουν με τρυφερότητα το (βιωμένο) έργο και τη (μυθιστορηματική) ζωή του Μίλαν Κούντερα.
Η κεντροευρωπαϊκή πολιτισμική ρίζα που διαπερνά τη σκέψη και τη δράση του Κούντερα αναδεικνύεται εδώ γλαφυρά: Σπαράγματα από κείμενα και συζητήσεις, αναμνήσεις, ένα ταξιδιωτικό ημερολόγιο από τη Βοημία και πλήθος φωτογραφίες συγκεντρώνονται με έναν και μόνο στόχο: να γεννήσουν στον αναγνώστη την επιθυμία της (επαν)ανακάλυψης ενός μέγιστου καλλιτέχνη του 20ού αιώνα.
Συγγραφέας όσο και μουσικός, ο Μίλαν Κούντερα, εχθρός του δημόσιου κουτσομπολιού και της πληκτικής βιογράφησης, βρήκε στη Φλοράνς Νουαβίλ μια γραφίδα ικανή να αναδείξει την ειρωνική, αποστασιοποιημένη ματιά του και τη μέγιστη ικανότητά του για εμβάθυνση, αλλά κι εκείνα τα αστεία με τα οποία τρέφουμε όλοι μας τα όνειρα και τα ψέματά μας.

The post Μίλαν Κούντερα appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Το τραύμα και το πάσχον σώμα στην ποίηση της εκτόπισης

fotodentro — Wed, 02 Jul 2025 10:57:47 +0000

Η ποίηση ως μαρτυρία με επίκεντρο το τραύμα και το πάσχον σώμα. Ιταλόγλωσσα ποιήματα εκτοπισμένων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης: πρόκειται για Ιταλοεβραίους (Πρίμο Λέβι, Έντιθ Μπρουκ), για αντιστασιακούς (Λοντοβίκο Μπαρμπιάνο ντι Μπελτζοϊόζο, Κουίντο Οζάνο, Μπρούνο Βαζάρι, Μίρκο Τζιουζέπε Κάμια) και για αιχμάλωτους πολέμου (Μπρούνο Λόντι).Τα ποιήματα «συνομιλούν» με τα αφηγηματικά κείμενα αρκετών από τους προαναφερθέντες, αλλά και με μαρτυρίες, όπως εκείνες των Λιλιάνα Σέγκρε, Γκότι Μπάουερ, Τζιουλιάνα Τεντέσκι.Μέσα από τον ποιητικό λόγο αναδύονται οι πτυχές, καθώς και οι συνέπειες της φρίκης στη μετέπειτα ζωή των επιζώντων: η κακοποίηση, η βία, η έκθεση του σώματος σε εξαιρετικά δυσμενείς καιρικές συνθήκες, η απώλεια της θηλυκότητας για τις κρατούμενες, η αφόρητη δίψα, η νόσος της πείνας (hunger disease), η Μετατραυματική Αγχώδης Διαταραχή (PTSΑναπόφευκτα, γνωστικά πεδία, όπως η ψυχολογία, η ψυχανάλυση και οι νευροεπιστήμες, σε συνδυασμό με την αναφορά στο ιστορικό πλαίσιο συμβάλλουν στη διεπιστημονική προσέγγιση του θέματος.Σημείο εκκίνησης αποτελούν τα ποιήματα του Πρίμο Λέβι, του οποίου άλλωστε η μαρτυρία αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς, καθώς η διεισδυτική του ματιά καθιστά τα έργα του με τίτλο Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος και Αυτοί που βούλιαξαν και αυτοί που σώθηκαν κορυφαία δείγματα στρατοπεδικής λογοτεχνίας.

The post Το τραύμα και το πάσχον σώμα στην ποίηση της εκτόπισης appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Η απόσυρση του τεχνίτη

fotodentro — Thu, 26 Jun 2025 17:31:55 +0000

Το επιχείρημα του ανά χείρας τομιδίου συνοψίζεται σε δύο απλές σκέψεις. Πρώτον, ότι ο ύστερος Καβάφης ορίζεται από μια σημαντική τομή. Με αφετηρία το “Εκόμισα εις την Τέχνη”, όπου και η προτροπή “Ας αφεθώ σ’ αυτήν “, ο Καβάφης φαίνεται πραγματικά να “αφήνεται” στην Τέχνη του και ν’ αποσύρεται, σαν πρόσωπο, από τα ποιήματά του. Καθώς, “η πραγματικότητα του θανάτου, της σήψης, των γερατειών, δε μπορεί να τον αφήση ήσυχο”, όπως έγραφε ο Τέλλος Άγρας, ο τεχνίτης αποχωρεί από το έργο του, αφήνοντας πίσω του ιστορίες, θραύσματα ιστοριών, ιστορίες τρίτων σαν μικρές βιογραφίες, όπου ο βιωμένος χρόνος συμφύρεται κάποτε με τον ιστορικό· και ιστορίες που η ενδεχόμενη συνάφειά τους με τον βιωμένο χρόνο του αυτοβιογραφούμενου ποιητή αφήνεται κάποτε να δηλωθεί αινιγματικά στον τίτλο με την ένδειξη “Μέρες” και τη σφραγίδα μιας χρονολογίας: “Μέρες του 1908”.
Δεύτερον, ότι στην άλλην όψη αυτής της απόσυρσης, και με αφετηρία το ποίημα “Νόησις”, βλέπουμε να πυκνώνει ένα στοιχείο ποιητικού και ηθικού αυτοπροσδιορισμού. Το “πως βλέπω τώρα καθαρό το νόημά των” ανασύρει τον ηθικό αντίλαλο μιας διεργασίας που συντελείται στο βάθος της καβαφικής ποίησης. Ακούμε το αδιάψευστο ίχνος της φωνής ενός ανθρώπου που επιτέλους βλέπει ότι η ζωή του έχει νόημα, κι ας γνωρίζει πολύ καλά -ή μάλλον επειδή γνωρίζει- ότι το νόημα αυτό το έχει ο ίδιος αποδώσει στη ζωή του, “με τόσα περιστατικά, με τόσα πράγματα”· τον ιδιαίτερο τόνο της φωνής ενός ανθρώπου, που μιλώντας κατά μόνας -αλλά γνωρίζοντας ή ελπίζοντας ότι τον ακούμε- διαπιστώνει ότι είχε εντέλει πραγματικούς ακαταμάχητους λόγους να επιλέξει όσα επέλεξε και να πράξει καταπώς έπραξε, ότι καλώς επέλεξε και καλώς έπραξε.

The post Η απόσυρση του τεχνίτη appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Απατηλό παρελθόν

fotodentro — Wed, 25 Jun 2025 10:08:58 +0000

«EΓΩ ΕΙΜΑΙ ΠΟΙΗΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ». Η γνωστή φράση του Κ. Π. Καβάφη έστρεψε, ήδη από τον Μεσοπόλεμο, την καβαφική κριτική στην επίμονη αλλά και αντιφατική αναζήτηση του ρόλου της ιστορίας στην ποίησή του. Αμέσως μετά το θάνατο του ποιητή (1933), ο Τίμος Μαλάνος ισχυριζόταν πως ο Καβάφης «ταξίδεψε τη διαστροφή του στην ιστορία». Από τα ιατρικά έντυπα έως τα λαϊκά περιοδικά της εποχής, ο Καβάφης περιγράφεται ως ένας ασθενής με συμπτώματα και συμπλέγματα. Αντιδρώντας σε αυτή την άποψη, τη δεκαετία του 1940 ο Γιώργος Σεφέρης υποστήριξε πως «έξω από τα ποιήματά του ο Καβάφης δεν υπάρχει». Για τον Σεφέρη, το σπουδαιότερο μέσο που είχε ο Καβάφης για να γράψει ποίηση ήταν η « αίσθηση της Ιστορίας ». Ξετυλίγοντας αυτό το νήμα, τη δεκαετία του 1960 ο Στρατής Τσίρκας παρουσίασε έναν «πολιτικό Καβάφη», που ενδιαφερόταν ενεργά για τα ζητήματα της βρετανικής αποικίας αλλά και της ελληνικής παροικίας στην Αίγυπτο.

Στην παρούσα μελέτη εξετάζονται ιστορίες και διαμάχες της καβαφικής κριτικής (1933-1963) που δεν σχετίζονται μόνο με την ποίηση και την ιστορία αλλά και με τη σεξουαλικότητα, το μοντερνισμό, την αποικιοκρατία. Με αφορμή τον «απατηλό γέρο» της Αλεξάνδρειας, παρακολουθούμε πώς μεταμορφώνονται οι εικόνες του παρελθόντος και πώς η ποίηση γίνεται μια μορφή ιστοριογραφίας.

The post Απατηλό παρελθόν appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Δεν είναι γεύμα σε δεξίωση

fotodentro — Wed, 21 May 2025 09:55:03 +0000

Το ελληνόφωνο αναγνωστικό κοινό γνώρισε τον Αλμπέρτο Προυνέτι ως λογοτέχνη. Με το Δεν είναι γεύμα σε δεξίωση, ο Προυνέτι μας ξανασυστήνεται· όχι ως λογοτέχνης, αλλά ως αναγνώστης και θεωρητικός της ίδιας της λογοτεχνίας της οποίας αποτελεί κομμάτι, τόσο ως κοινωνικό υποκείμενο όσο και ως συγγραφέας: της working class λογοτεχνίας.
Ο συγγραφέας μιλάει για το φάντασμα της working class λογοτεχνίας που δεν πλανάται πλέον πάνω από τον εκδοτικό χώρο, αλλά έχει κατακτήσει, σε κάποιο βαθμό, τα ράφια των βιβλιοπωλείων και ακόμη και τα λογοτεχνικά βραβεία. Πρόκειται για την εκδίκηση αυτών που δεν έχουν φωνή και που πολύ συχνά δεν έχουν το μορφωτικό και πολιτισμικό κεφάλαιο που θα αναλογούσε “στους ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών”.
Το βιβλίο του Αλμπέρτο είναι σημαντικό και κρίσιμο, διότι ενώ αναδεικνύει την αξία του πλουραλισμού και της διαθεματικότητας της/στη working class λογοτεχνία(ς) σήμερα, τοποθετεί στο επίκεντρο την τάξη.

The post Δεν είναι γεύμα σε δεξίωση appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.