Ντοστογιεφσκι Φιοντορ Αρχεία - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο

ο Κροκόδειλος

fotodentro — Fri, 03 Apr 2026 09:26:49 +0000

Εδώ προσπαθούμε να προσελκύσουμε ξένο κεφάλαιο στην πατρίδα των προγόνων μας… Κι εμείς, αντί να στηρίξουμε τον ξένο επενδυτή, πάμε να ξεκοιλιάσουμε το βασικό κεφάλαιο! Επιτρέπεται αυτό;
Κανείς λογοτέχνης δεν σκάλισε βαθύτερα την ανθρώπινη ψυχή από τον Φιόντορ Ντοστογιέφσκι, όμως ο μέγας Ρώσος δεν αρκούνταν μόνο σ’ αυτό και η απόδειξη είναι διηγήματα όπως ο Κροκόδειλος. Τι εκτυλίσσεται εδώ;
Ένας καλλιεργημένος μεσαίος υπάλληλος σπεύδει με την όμορφη σύζυγό του να δει από κοντά τον κροκόδειλο που εκθέτει στο εμπορικό κέντρο της Αγίας Πετρούπολης ένας φιλάργυρος Γερμανός. Μια στιγμή απροσεξίας είναι αρκετή για να τον κάνει μια χαψιά το άγριο ζώο, αλλά η κατάσταση δεν αποδεικνύεται τελικά τόσο δυσάρεστη: ο άτυχος άνδρας όχι μόνο επιβιώνει με άνεση στην κοιλιά του κροκόδειλου αλλά καταλήγει και σε ορισμένα πολύ ωφέλιμα συμπεράσματα για τον εαυτό του και τον κόσμο, απογειώνοντας την γκροτέσκα σάτιρα που στήνει μαεστρικά ο Ντοστογιέφσκι πάνω στη σουρεαλιστική παράδοση του Νικολάι Γκόγκολ.

The post ο Κροκόδειλος appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Αδελφοί Καραμάζοφ

fotodentro — Sat, 20 Dec 2025 08:35:06 +0000

O ΝΤΜΙΤΡΙ, O IΒAΝ ΚΑI O AΛΕΞΕΙ ΚΑΡΑΜΑΖΟΦ, τρεις αδελφοί που φαινομενικά ζουν σε διαφορετικούς κόσμους, μοιράζονται έναν πατέρα και, μαζί του, μια απερίγραπτη ντροπή: ντροπή για την καταγωγή τους, για τη γέννησή τους. . . Ντροπή για την ίδια τους την ύπαρξη, που βυθίζει τον Ντμίτρι στον αλκοολισμό και στις υπερβολές του πατέρα του και καταδικάζει τον Ιβάν σε αμετάκλητη παραίτηση. Έπειτα, υπάρχει ο νόθος γιος, ο Σμερντιακόφ, ένας κυνικός λιμπερτίνος που ζει ως υπηρέτης στο σπίτι του πατέρα του. Ένας τους θα διαπράξει πατροκτονία. Καθώς η εξάπλωση του αθεϊσμού βυθίζει τον ρωσικό λαό σε υπαρξιακή αμφισβήτηση, ο Φιόντορ Πάβλοβιτς, ο πατέρας των τριών αδελφών, ενσαρκώνει το χάος που έχει προκληθεί από την πληγωμένη αφοσίωση στο αντικείμενο της λατρείας. Καταδικασμένος σε μια ζωή δεύτερης κατηγορίας, γίνεται παρωδία του εαυτού του. Η εξαφάνιση του Θεού δεν έχει σβήσει τη θλίψη ή την ενοχή, αλλά έχει αφήσει ακόρεστη τη δίψα για συγχώρεση : ελλείψει λύτρωσης, ο Φιόντορ ζει σαν αξιολύπητος γελωτοποιός και δρέπει το μίσος των γιών του. Μόνο ο μικρότερος, ο Αλεξέι, ανοίγει με σιγουριά το δρόμο προς μια ζωή άξια να τη ζήσει, αντιβάλλοντας στη γενικευμένη κυριαρχία της ντροπής το ζήλο του αγαθού ανθρώπου.
Εκφράζοντας τους άφατους φόβους που μας κινητοποιούν, ο Ντοστογέφσκι βρίσκει απόλυτη παρηγοριά στον πυρετό των λέξεων που ανταλλάσσονται και στην επικίνδυνη μέθη των εξομολογήσεων που ψιθυρίζονται.
Οικογενειακό δράμα, δράμα της ανθρώπινης συνείδησης, ερωτήματα για το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης, πίνακας της δυστυχίας, της υπερηφάνειας και της αθωότητας, της Ρωσίας μετά τις μεταρρυθμίσεις του 1860, όργια, θαύματα: ο πλούτος αυτού του μυθιστορήματος του Ντοστογέφσκι δεν θα εξαντληθεί ποτέ. Eίναι το τελευταίο του και θεωρείται το αριστούργημά του.
Η ιδιοφυΐα του Ντοστογέφσκι είναι τόσο πολύπλευρη που ο Ναμπόκοφ τόλμησε να γράψει ακόμη και το εξής : « Ας μην ξεχνάμε ότι ο Ντοστογέφσκι είναι πρώτα και κύρια συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων… μάστορας της αγωνίας ».

The post Αδελφοί Καραμάζοφ appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Οι Δαιμονισμένοι

fotodentro — Fri, 22 Dec 2023 16:17:19 +0000

OΤΑΝ ΤΟ 1871 ΠΡΩΤΟΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΑΝ ΟΙ ΔΑΙΜΟΝΙΣΜΕΝΟΙ, το κατεξοχήν πολιτικό και προφητικό μυθιστόρημα του Ντοστογέφσκι, θύελλα αντιδράσεων ξέσπασε στους λογοτεχνικούς και πολιτικούς (κατά κύριο λόγο στους επαναστατικούς) κύκλους της Ρωσίας. Μια τεράστια συζήτηση άνοιγε κι ένας πόλεμος κηρυσσόταν εναντίον του «μεταμελημένου» πρώην θανατοποινίτη συγγραφέα και πρώην κατάδικου της Σιβηρίας. Τα γεγονότα που βρήκαν απήχηση στο μυθιστόρημα ήταν η «υπόθεση Νιετσάγεφ», η δραστηριότητα της οργάνωσης «Λαϊκή Εκδίκηση» κι η δολοφονία από πέντε μέλη της ενός φοιτητή. Το ενδιαφέρον του Ντοστογέφσκι τράβηξαν οι ιδεολογικές και οργανωτικές αρχές των μηδενιστών, οι συνεργοί στο έγκλημα και η προσωπικότητα του αρχηγού τους Σ. Γ. Νιετσάγεφ. Το πλούσιο πραγματολογικό υλικό του το προσέφεραν η επαναστατική βιβλιογραφία, οι εφημερίδες της εποχής και τα πρακτικά της πολύκροτης δίκης –της πρώτης μέχρι τότε ανοιχτής πολιτικής δίκης–, οι απολογίες και τα πολιτικά μανιφέστα των κατηγορουμένων.

«Στο έργο που γράφω τώρα για το περιοδικό Ρούσκιι Βέστνικ εναποθέτω πολλές ελπίδες, όχι όμως από λογοτεχνική άποψη όσο από ιδεολογική. Θέλω να πω κάποιες σκέψεις μου, ακόμα κι αν χαθεί η καλλιτεχνική αξία του έργου αυτού. Με απασχολούν σοβαρά όσα έχουν μαζευτεί στην καρδιά και στο μυαλό. Δεν με πειράζει αν καταλήξει σε “κατηγορώ’’, εγώ θα τα έχω πει. Ελπίζω να έχει επιτυχία», γράφει στις 25 Μαρτίου 1870.

Δεν διστάζει παράλληλα να περιγελάσει, δηκτικότατα, τις «ουτοπίες» του Φουριέ, του Τσερνισέφσκι (που το κλασικό πια μυθιστόρημά του Τί να κάνουμε; είχε γίνει η βίβλος της ανήσυχης κι επαναστατικής νεολαίας), καθώς και μερικά ακόμα ιερά τέρατα της ρωσικής λογοτεχνίας όπως ο φίλος του Τουργκένιεφ κι ο Γκρανόφσκι.

Η ιστορία των Δαιμονισμένων εξελίσσεται με επίκεντρο την «αμφιλεγόμενη» προσωπικότητα του μηδενιστή Πιότρ Βερχοβένσκι (Νιετσάγεφ) και την αινιγματική και δαιμονική φιγούρα του Νικολάι Σταβρόγκιν («κακός… προσωπικότητα τραγική, χαρακτήρας που ξεχωρίζει εξαιρετικά με την ιδιομορφία του, αλλά χαρακτήρας ρωσικός… Τον πονάω», δηλώνει ο συγγραφέας, που βαθιά μέσα του κρύβει έναν Σταβρόγκιν – όπως υποστηρίζει στο ομώνυμο εξαιρετικό άρθρο του ο Μπερντιάγεφ). Τις δύο αυτές δαιμονικές φιγούρες πλαισιώνουν ο φιλελεύθερος-ιδεαλιστής και πατέρας του μηδενιστή, ο Στεπάν Τροφίμοβιτς, και οι «ιδεολόγοι» (Σάτοφ, Κυρίλλοφ, Σιγκαλιόφ). Και γύρω από αυτούς, τραγικές φιγούρες οι γυναίκες. Τρεις γυναίκες και ο «απόλυτος», «θανατηφόρος» έρωτάς τους για τον Σταβρόγκιν (για να μην αναφερθούμε στην άνευ όρων λατρεία που του δείχνει η κυριαρχική, αρχόντισσα μητέρα του, ο ανταγωνισμός, η στωικότητα, η περηφάνια, το πάθος των οποίων αποτελούν πλούσιο υλικό για μελέτη του γυναικείου ψυχισμού.

Ο λογοτεχνικός κόσμος του Ντοστογέφσκι είναι ταραχώδης, ανησυχητικός, καταστροφικός. Θα έλεγε κανείς ότι η «απλή ζωή» φέρνει στον συγγραφέα πλήξη. Το ενδιαφέρον του κεντρίζεται από τη στιγμή που θα εκδηλωθούν τα παράδοξα της ψυχής, από τη στιγμή που οι ήρωές του θα αφήσουν το τέρας της ψυχής να αναδυθεί και να τους τραβήξει τελεσίδικα στα βάθη της αβύσσου. Οι ήρωές του είναι «μοιραίοι», στο καλό ή στο κακό. Οι χαρακτήρες που κυκλοφορούν στα μυθιστορήματά του είναι πένητες ή άρχοντες, «ξεχασμένοι», δαιμονισμένοι, μεγάλοι αμαρτωλοί, εγκληματίες – παθιασμένοι όμως σε κάθε περίπτωση. Κι ωστόσο κανένας από αυτούς δεν είναι αποκλειστικά και μόνο πλάσμα μιας καλπάζουσας φαντασίας.

Ο συγγραφέας απλώς τους εισήγαγε στον κόσμο της μυθιστορίας και μέσω αυτής προσπάθησε να καταλάβει την ψυχή τους. Αναζήτησε τις βαθύτερες αιτίες του πάθους τους, του λόγου που ωθεί τους ανθρώπους στα άκρα, άνθρωπος των άκρων κι ο ίδιος. Ό,τι πίστεψε το πίστεψε με πάθος, ό,τι πολέμησε το πολέμησε με πάθος, ακόμα κι αν αυτό τον έφερε αντιμέτωπο με το ρεύμα και με πολλούς από τους αγαπημένους του φίλους η συνεργάτες.

Από την εισαγωγή της Ελένης Μπακοπούλου

The post Οι Δαιμονισμένοι appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Έγκλημα και τιμωρία

fotodentro — Wed, 18 Oct 2023 10:58:58 +0000

Ο Ρασκόλνικοφ είναι φοιτητής της νομικής που ζει φτωχικά στην Αγία Πετρούπολη και διαπράττει ένα φρικτό διπλό φονικό με κίνητρο να αποσπάσει ένα μεγάλο χρηματικό ποσό. Ωστόσο, μετά τη δολοφονία, υποφέρει από τύψεις, ενώ η υγεία του αρχίζει να κλονίζεται και από το αίσθημα της παράνοιας που τον κατατρύχει. Η ζωή του μετατρέπεται σε πραγματική κόλαση όταν καταδιώκεται από τον δαιμόνιο ανακριτή Πορφύρι Πετρόβιτς, ο οποίος ξέρει από την αρχή πως είναι ο ένοχος και τον ωθεί στο να κάνει τρομερά λάθη.

Μέσα σε αυτή τη σκοτεινιά της ζωής του, ο Ρασκόλνικοφ δημιουργεί σχέση με τη νεαρή πόρνη, Σόνια, η οποία ενσαρκώνει την παρηγοριά και την ελπίδα, ενώ παράλληλα ο συμφοιτητής του Ραζουμίχιν ανησυχεί για την υγεία του και του συμπαραστέκεται. Όταν οι υποψίες ενισχύονται και ο κλοιός σφίγγει απειλητικά για τον Ρασκόλνικοφ, θα έρθει η μέρα που θα πάρει μια γενναία απόφαση…

To Έγκλημα και τιμωρία τα έχει όλα: είναι κλασικό, ιδιαίτερο, βαθιά ανθρώπινο, με μεγάλη βαρύτητα στην ανθρώπινη ψυχή και σκέψη, στην ανθρώπινη υπόσταση γενικότερα, είναι αστυνομικό μυθιστόρημα –ή για κάποιους άλλους ψυχολογικό με φιλοσοφικές προεκτάσεις– που αντανακλά τη Ρωσία του 19ου αιώνα, με πλήθος πρωταγωνιστών που σκιαγραφούνται από την απαράμιλλη πένα του αξεπέραστου Φιόντορ Ντοστογέφσκι.

The post Έγκλημα και τιμωρία appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Αινιγματική αυτοκτονία

fotodentro — Fri, 09 Dec 2022 20:40:13 +0000

Η θέαση του Ντοστογιέφσκι είναι κατ’ εξοχήν αποκαλυπτική. Χωρίς την αποκαλυπτικότητα της θέασης, ο συγγραφέας Ντοστογιέφσκι δεν θα διέθετε το μέγιστο χάρισμα της γραφής του: την ποιητική του, η οποία διαρκώς τον οδηγεί στη μορφοπλασία της οραματικότητας του «εκλεπτυσμένου κακού» που είναι το μοναδικό υλικό από το οποίο είναι πλασμένοι οι ήρωές του και το πράττειν των ηρώων του, η «βασιλική οδός» την οποία οι ντοστογιεφσκικοί χαρακτήρες πορεύονται οδυνηρά προς χάριν της δικής τους αρνητικότητας και ενάντια στην αγιότητα που νοσταλγούν, ήτοι ενάντια σε μια ζωή πνευματικού βάθους και σωτηριολογικής εξόδου, από έναν κόσμο ακόρεστης επιθυμίας και απόλαυσης, που τους περιβάλλει ασφυκτικά και τους γεννά τις μυστηριώδεις ενοχές και τα πάθη τους, ουσιαστικά της ίδιας της ύπαρξής τους.

The post Αινιγματική αυτοκτονία appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Λευκές νύχτες / Το όνειρο ενός γελοίου / Μια γλυκιά γυναίκα

fotodentro — Fri, 18 Mar 2022 14:31:24 +0000

Το “Μια γλυκιά γυναίκα” δεν είναι μήτε διήγημα μήτε σημειώσεις. Φανταστείτε ένα σύζυγο που η γυναίκα του αυτοκτόνησε και είναι τώρα ξαπλωμένη στο τραπέζι. Μόλις πριν από λίγες ώρες είχε πέσει απ’ το παράθυρο. Ο σύζυγος τα ‘χει χαμένα και δεν πρόφτασε ακόμα να τακτοποιήσει τις σκέψεις του. Περπατάει στα δωμάτια και πασχίζει να καταλάβει αυτό που έγινε, “να συγκεντρώσει τις σκέψεις του”.
Επιπλέον, πρόκειται για έναν αρτηριοσκληρωμένο υποχόνδριο τύπο, από εκείνους που μονολογούν και κουβεντιάζουν με τον εαυτό τους. Έτσι, λοιπόν, κουβεντιάζοντας με τον εαυτό του, διηγείται πώς γίνανε τα πράματα, τα εξηγεί για να τα καταλάβει ο ίδιος. Παρ’ όλη τη φαινομενική συνέπεια των όσων λέει, βρίσκεται να αντιφάσκει με τον εαυτό του αρκετές φορές και στη λογική και τα συναισθήματα. Απ’ τη μια μεριά δικαιολογείται κι απ’ την άλλη κατηγορεί τον εαυτό του και αρχίζει άλλες, εκτός θέματος εξηγήσεις. Σε όλ’ αυτά βλέπει κανείς τούτη τη σκληρότητα της σκέψης και της καρδιάς, όσο και μια βαθιά τρυφεράδα. Λίγο λίγο τα καταφέρνει πραγματικά να εξηγήσει στον εαυτό του τα πράγματα και συγκεντρώνει τις σκέψεις του. Μια σειρά από αναμνήσεις τον φέρνει τελικά αναπότρεπτα στην αλήθεια: η αλήθεια ανυψώνει ακατανίκητα το μυαλό και την καρδιά του.

The post Λευκές νύχτες / Το όνειρο ενός γελοίου / Μια γλυκιά γυναίκα appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Αδελφοί Καραμάζοβ

fotodentro — Fri, 07 Jan 2022 14:22:13 +0000

Σε αυτό το μυθιστόρημα, όπου οι άνθρωποι προκαλούν τον Θεό και την κοινωνία, στον εναλλασσόμενο και απαίσιο ρυθμό του εγκλήματος και της τιμωρίας, οι διαστροφές της ανθρώπινης σκέψης και το χάος των υποσυνείδητων παρορμήσεων αποκαλύπτονται κάτω από ένα εκτυφλωτικό φως – σαν το μάτι μας να βλέπει τον παράδεισο και την κόλαση ανάμεσα από σύννεφα σκισμένα από τον κεραυνό. Μέσα στον ξεχωριστό αυτόν κόσμο όπου το εξιδανικευμένο και το μελοδραματικό, το παθολογικό και το υγιές, το ενορατικό και το εγκεφαλικό συνταιριάζονται σ’ ένα συμπαγές αμάλγαμα οι Αδελφοί Καραμάζοβ -το τελευταίο μυθιστόρημα του Ντοστογιέβσκη- παίρνουν μια θέση ολότελα δική τους.
Το έργο αυτό γραμμένο όταν ο Ντοστογιέβσκη ήταν σχεδόν εξήντα χρονών και δημοσιευμένο στα 1880, λίγο πριν από τον θάνατό του, είναι όχι μονάχα το πιο ώριμο και το πιο ολοκληρωμένο από τα μεγάλα έργα του, αλλά χωρίς αμφιβολία ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά του, μια και ανακεφαλαιώνει σε αυτό όλες τις ιδέες του και παρουσιάζει ανάγλυφα όλα τα επιτεύγματα της τέχνης του. Η ένταση του πολύπλοκου αυτού αριστουργήματος καθιστά την ανάλυση και την αξιολόγησή του εξαιρετικά δύσκολη. Απαρτίζεται από πολλά επίπεδα και ενώ η υψηλότερη καλλιτεχνική του επιτυχία βρίσκεται στην ενότητα και στην αλληλεξάρτηση όλων των μερών του, είναι υποχρεωμένος κανείς να εξετάσει τα επίπεδα αυτά ένα ένα ξεχωριστά, απομονώνοντας έτσι το ένα από το άλλο και διασπώντας την ολότητα του μυθιστορήματος που στην πραγματικότητα αποτελεί ένα αδιαίρετο καλλιτεχνικό σύνολο.

The post Αδελφοί Καραμάζοβ appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Εγκλημα και Τιμωρία

fotodentro — Wed, 29 Dec 2021 09:26:05 +0000

Ξεκινώντας από ένα έγκλημα για το οποίο υπεύθυνη είναι η ίδια η κοινωνία, ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, στο πρόσωπο του θύτη, που είναι συγχρόνως και θύμα, προβάλλει την υπαρξιακή του αγωνία σε έναν κόσμο ζοφερό. Με το «Έγκλημα και τιμωρία» ο συγγραφέας θέτει ενώπιόν μας το υπαρξιακό πρόβλημα: Ο φοιτητής Ρασκόλνικωφ, που έγινε δολοφόνος διαμαρτυρόμενος για την κοινωνική αδικία και καταγγέλοντάς την, προβληματίζεται αν σε τελευταία ανάλυση είναι ο ίδιος εγκληματίας, τη στιγμή που όσοι κάνουν τους πολέμους ευθύνονται για εκατομμύρια θανάτους σε όλο τον κόσμο… Η ψυχολογική ανάλυση του ήρωα από το μεγάλο Ρώσο συγγραφέα δίνει στο έργο βάθος και ο προβληματισμός του το καθιστά διαχρονικό. Δίκαια θεωρείται ένα από τα μεγάλα μυθιστορήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας και διδάσκεται σε πολλές σχολές Ψυχολογίας πανεπιστημίων του σύγχρονου κόσμου.

The post Εγκλημα και Τιμωρία appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Το όνειρο ενός γελοίου ανθρώπου

fotodentro — Thu, 23 Dec 2021 13:57:02 +0000

Το “Όνειρο ενός γελοίου ανθρώπου” είναι το πιο φωτεινό και το πιο αισιόδοξο διήγημα του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι. Μέσα από μια συνύπαρξη αντιθέσεων -φως και σκοτάδι, πραγματικό και φανταστικό, το χθες και το αύριο- ο συγγραφέας μάς ξεναγεί στην τυλιγμένη στην ομίχλη Πετρούπολη της εποχής του, για να μας μεταφέρει στη συνέχεια σ’ ένα ηλιόλουστο, ειδυλλιακό ελληνικό νησί του μακρινού παρελθόντος και συνάμα του απώτερου μέλλοντος. Στις σελίδες αυτού του αφηγήματος συναντάμε έναν ακόμα ντοστογιεφσκικό (αντι-)ήρωα, που μέσα απ’ τους προβληματισμούς, τις σκέψεις και τις ιδέες του ενσαρκώνει τη φιλοσοφία του μεγάλου Ρώσου κλασικού.

Σειρά microMEGA

The post Το όνειρο ενός γελοίου ανθρώπου appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Χριστουγεννιάτικες Ιστορίες

fotodentro — Mon, 13 Dec 2021 13:12:07 +0000

Ιδανικός λογοτεχνικός τόπος τα Χριστούγεννα. Εποχή της προσδοκίας και της διάψευσης, της ευφορίας και της μελαγχολίας, της αφθονίας και της στέρησης, της φαντασμαγορίας και της γύμνιας μαζί, καιρός των αναμνήσεων και των αποτιμήσεων, στιγμή κατάνυξης αλλά και πρόκλησης ερεθίζει τα συγγραφικά ανατανακλαστικά μέσα στην αντιθετική της πολυμορφία. Από το παραμύθι του Άντερσεν ως το ειρωνικό αφήγημα του Βλαντιμίρ Ναμπόκωφ, από την γοτθική ιστορία του Χώθορν ως το αυτοβιογραφικό ενθύμημα του Ντύλαν Τόμας, από τον Ντοστογιέφσκι στον Τουρνιέ και από την Μπόουεν στον Απντάικ διαφορετικές όψεις της πιο ξεχωριστής γιορτής του χρόνου, σε μερικά από τα ωραιότερα Χριστουγεννιάτικα διηγήματα.

The post Χριστουγεννιάτικες Ιστορίες appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.