Μαυρογορδάτος Γιώργος Θ. Αρχεία - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο

1975: Αγωνίες για το νέο Σύνταγμα

fotodentro — Fri, 28 Nov 2025 18:20:38 +0000

Το βιβλίο αυτό αφιερώνεται στη μνήμη της «Ομάδας Επιστημόνων για ένα Δημοκρατικό Σύνταγμα», στην οποία είχα την τιμή να μετέχω το 1974, δίπλα σε παλιούς μου δασκάλους και ύστερα φίλους. Υπήρχε συλλογικότητα και διαμόρφωση κοινών προτάσεων, που δημοσιεύσαμε πρώτα στις εφημερίδες και ύστερα σ’ αυτό το γαλάζιο βιβλιαράκι. Υπήρχε προπαντός η αίσθηση ότι υπηρετούσαμε μία επείγουσα πολιτική ανάγκη για το καλό της δημοκρατίας και του τόπου.
Με την πτώση της δικτατορίας, ήταν φυσικό για μένα να ασχοληθώ με το νέο Σύνταγμα, εγκαταλείποντας κάθε άλλη ασχολία. Έβλεπα την απασχόληση αυτή ηθικά σαν χρέος και ψυχολογικά σαν «μεράκι», που οπωσδήποτε άξιζαν το πολλαπλό κόστος της. Οι αγωνίες και οι αγώνες που έζησα για έναν ολόκληρο χρόνο παρουσιάζουν γενικότερο ενδιαφέρον στο μέτρο που φωτίζουν πτυχές τώρα ξεχασμένες ή και εξαρχής άγνωστες. Γι’ αυτό άλλωστε εξιδανικεύεται τόσο αβάσιμα σήμερα η συντακτική εμπειρία του 1974-75. Έτσι προέκυψε αυτό το βιβλίο αναμνήσεων. Όχι μόνο ως προσωπική μαρτυρία, αλλά και ως «διορθωτικό μάθημα»…
Πέρα όμως από την αξία που μπορεί να έχει ως πολύ αναλυτική προσωπική μαρτυρία για μία κρίσιμη ιστορική καμπή, το βιβλίο προσφέρει την αφορμή για γενικότερο προβληματισμό σχετικά με την εκπόνηση ή αναθεώρηση ενός Συντάγματος – προβληματισμό που ασφαλώς θα γίνει επίκαιρος το επόμενο διάστημα.

The post 1975: Αγωνίες για το νέο Σύνταγμα appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Αινίγματα της αθηναϊκής δημοκρατίας

fotodentro — Sat, 28 Dec 2024 15:39:06 +0000

Επηρεασμένοι από την πληθώρα των πηγών και τη ζωντάνια των περιγραφών, έχουν πολλοί την εντύπωση ότι γνωρίζουμε τα πάντα για την καθημερινή λειτουργία της Αθηναϊκής Δημοκρατίας. Την ίδια εντύπωση είχα και εγώ, από τα μαθητικά μου χρόνια. Μόνο πολύ αργότερα ανακάλυψα με κατάπληξη πόσο αποσπασματικές είναι οι πληροφορίες που διαθέτουμε και πόσα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα.
Έτσι προέκυψε αυτό το βιβλίο. Δεν έχει τη φιλοδοξία να προσφέρει μία ακόμη συνολική περιγραφή της Αθηναϊκής Δημοκρατίας. Έχει πολύ πιο περιορισμένο στόχο: να εξερευνήσει μόνο μερικές όψεις της που φαίνονται αινιγματικές όταν ιδωθούν από ευρύτερη συγκριτική σκοπιά.
Μία είναι η σιωπηλή εξαφάνιση της κληρονομικής βασιλείας. Μία άλλη είναι η έλλειψη πολιτογράφησης ακόμη και των μετοίκων που εκπλήρωναν τις ίδιες ακριβώς στρατιωτικές υποχρεώσεις με τους πολίτες. Μήπως ήταν η Αττική υπερβολικά μεγάλη για άμεση δημοκρατία; Γιατί ορίστηκε η απαιτούμενη απαρτία της Εκκλησίας του Δήμου μόνο σε 6.000 πολίτες και μόνο για αποφάσεις που αφορούσαν ατομικές περιπτώσεις; Πώς ακριβώς γινόταν η κλήρωση των βουλευτών και των άλλων αξιωματούχων; Η εκλογή των στρατηγών; Υπήρχαν πολιτικά κόμματα; Το βιβλίο φιλοδοξεί να εντοπίσει και να αναδείξει τέτοια «αινίγματα», έστω και αν δεν μπορεί να τα λύσει.

The post Αινίγματα της αθηναϊκής δημοκρατίας appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

1915 Ο ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΙΧΑΣΜΟΣ

fotodentro — Tue, 17 May 2022 11:23:16 +0000

Αυτό το βιβλίο είναι αποτέλεσμα σαράντα ετών έρευνας, στοχασμού, συγγραφής και διδασκαλίας για τον Εθνικό Διχασμό. Επιδίωξή του είναι η κατανόηση, η εξήγηση, η ερμηνεία. Όχι η εξύμνηση, ούτε η καταγγελία. Αν δημιουργηθεί στον αναγνώστη η εντύπωση ότι το βιβλίο μεροληπτεί υπέρ του Ελευθερίου Βενιζέλου, αυτό προκύπτει από τα ίδια τα πράγματα, όχι από πρόθεση.

Αφού παρουσιαστούν τα κυριότερα γεγονότα από το 1909 έως και το 1922, ο Εθνικός Διχασμός ερμηνεύεται ως οιονεί θρησκευτικό “σχίσμα” χαρισματικής προέλευσης, ως κρίση στη διαδικασία εθνικής ολοκλήρωσης, ως ταξική σύγκρουση, αλλά και ως διαμάχη που απέκτησε τις διαστάσεις εμφυλίου πολέμου. Με την ερμηνεία μπορεί να διαφωνήσει κανείς. Όχι όμως με τα γεγονότα στα οποία βασίζεται.

The post 1915 Ο ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΙΧΑΣΜΟΣ appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Μετά το 1922

fotodentro — Tue, 08 Feb 2022 13:39:34 +0000

Το βιβλίο αυτό αποτελεί συνέχεια εκείνου με τον τίτλο 1915: Ο Εθνικός Διχασμός και καλύπτει την περίοδο του Μεσοπολέμου, μέχρι το 1940. Παρά τη Μικρασιατική Καταστροφή, ο Διχασμός δεν ξεπεράστηκε. Συνεχίστηκε προπαντός ως κρίση εθνικής ολοκλήρωσης, μέσα πλέον στα όρια του κράτους, με τρία μέτωπα σύγκρουσης: μεταξύ προσφύγων και γηγενών, μεταξύ Ελλήνων Ορθοδόξων και εθνικών ή θρησκευτικών μειονοτήτων, μεταξύ Νέων Χωρών και Παλαιάς Ελλάδας. Συνεχίστηκε επίσης ως οιονεί θρησκευτικό σχίσμα μεταξύ των πιστών του Βενιζέλου και εκείνων του νεκρού βασιλέα Κωνσταντίνου. Εξακολούθησε να έχει και ταξικές διαστάσεις, αλλά με σημαντικές ανακατατάξεις. Τέλος, ο Εθνικός Διχασμός ως εμφύλιος πόλεμος αναζωπυρώθηκε από την εκτέλεση των Έξι και υποτροπίασε με το Κίνημα του 1935. Το βιβλίο διαψεύδει την εικόνα της στασιμότητας που καλλιεργείται σήμερα. Δεν ήσαν «πάντα έτσι» οι Νεοέλληνες και το κράτος τους, όπως λέγεται συχνά. Υπήρξαν στιγμές και εκτός πολέμων που στάθηκαν ικανοί για μεγάλα έργα, που αξιοποίησαν στο έπακρο εξωτερικά δάνεια και ξένη βοήθεια. Το βιβλίο διαψεύδει επίσης την εντύπωση της «κυκλικότητας» που καλλιεργείται σήμερα. Επίκαιρη είναι και η ανάδειξη των αδιεξόδων που συνεπάγεται στη δύση της η χαρισματική ηγεσία, μετά τα «θαύματα» που κατόρθωσε στην ακμή της.

The post Μετά το 1922 appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.