Κιουρτσάκης Γίαννης Αρχεία - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο

Ο Παπαδιαμάντης, η Ελλάδα και ο κόσμος μας.

fotodentro — Tue, 06 Dec 2022 15:23:38 +0000

Έναν διάλογο με το πρόσφατο δοκίμιο του Λάκη Προγκίδη “Υπό τήν παπαδιαμαντικήν δρυν” ανοίγει εδώ ο Γιάννης Κιουρτσάκης, πιστεύοντας ότι, πέρα από τις όποιες αντιρρήσεις, μας κάνει να δούμε με νέο βλέμμα και τον Παπαδιαμάντη και την Ελλάδα και τον σημερινό μας

κόσμο.

Δείχνοντας πως το μυθιστόρημα –τέχνη γεννημένη στην ατομοκεντρική Δύση των Νέων Χρόνων– αντιπαραθέτει το μυστήριο του συγκεκριμένου ατόμου στη χρησιμοθηρική αφαίρεση ενός Ανθρώπου αφέντη και καταναλωτή της φύσης, ο Προγκίδης αγγίζει τη ρίζα της ύβρεως που ρημάζει σήμερα τον πλανήτη.

Θεωρώντας, εξάλλου, ότι το παπαδιαμαντικό έργο μπολιάζει τούτη την τέχνη με το παράδειγμα ενός μη ατομοκεντρικού προσώπου, φωτίζει τον νεοελληνικό ψυχισμό ως ιδιόμορφο σύμπλεγμα ελληνισμού και χριστιανισμού.

Βλέποντας, τέλος, την τέχνη ως αυθυπέρβαση του εγώ και μήτρα της ανθρώπινης δημιουργίας, ο κριτικός ξανοίγεται σ’ έναν ευρύτερο στοχασμό για τον πολιτισμό, που είναι συνάμα ένα ανθρωπολογικό πρόταγμα: «Δημιουργείς, άρα υπάρχω» αναφωνεί ? Προγκίδης, ?ντιτάσσοντας στο καρτεσιανό εγωκεντρικό αξίωμα «Σκέφτομαι, άρα υπάρχω» το συν-ανθρώπινο «εγώ-εσύ», ως θεμέλιο ενός φιλικού εμείς. Αυτό το –ουτοπικό, ίσως– πρόταγμα, απαντά ο Κιουρτσάκης,

είναι σήμερα η πιο αξιόπιστη πυξίδα για να πορευτούμε σ’ έναν κόσμο που βαδίζει στα τυφλά.

Ένας διάλογος με πολλούς παραλήπτες, που αξίζει να ανοιχτεί σε πολύ περισσότερους γιατί μας αφορά όλους.

The post Ο Παπαδιαμάντης, η Ελλάδα και ο κόσμος μας. appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Όταν όλα κρέμονται από μια κλωστή

fotodentro — Sun, 19 Dec 2021 14:28:09 +0000

Στήν αὐγή μιᾶς νέας χιλιετίας ὁ κόσμος μας δείχνει ξανά τό τραγικό του πρόσωπο. Κατάρρευση τοῦ «ὑπαρκτοῦ σοσιαλισμοῦ». Δίδυμοι Πύργοι. Παγκόσμια κυριαρχία ἑνός ἀνεξέλεγκτου καπιταλισμοῦ. Οἰκονομικές κρίσεις. Τρομοκρατία. Οἰκολογική καταστροφή…
Πῶς ἔφτασε ἐδῶ ὁ κόσμος πού τόσα ὑποσχόταν; Μήπως οἱ κρίσεις πού μᾶς δέρνουν εἶναι μία καί μοναδική, πού ἀπορρέει ἀπό τήν ὕβρη τοῦ σημερινοῦ ἀνθρώπου, δηλαδή ὅλων μας – μιά κρίση ἀνθρωπολογική; Αὐτό τό ἐρώτημα βασανίζει τόν συγγραφέα, καθώς περιπλανιέται στίς πολιτεῖες τοῦ κόσμου μας, βλέποντας τόν ἄνθρωπο νά μεταλλάσσεται σέ μηχανή, τόν πολίτη σέ καταναλωτή, τόν ταξιδιώτη σέ τουρίστα, τόν μετανάστη σέ πρόσφυγα… Πῶς νά μήν ἀποδυναμώνονται οἱ δημοκρατικές ἀξίες εἰς ὄφελος αὐταρχικῶν καθεστώτων;
Τό ἀνά χεῖρας βιβλίο δέν ὑποστηρίζει κάποια ἰδεολογία οὔτε προτείνει λύσεις. Ὅσα θά διαβάσετε ἐδῶ εἶναι ἕνα ἀτελές ψηφιδωτό κατ᾿ εἰκόνα τοῦ κατακερματισμένου κόσμου μας, γιά τόν ὁποῖο καμία ὁριστική κρίση δέν εἶναι θεμιτή. Τίποτε περισσότερο ἀπό μιά πρόσκληση σέ διάλογο στούς καιρούς τῶν παράλληλων μονολόγων: ἕνα γράμμα πού ὁ συγγραφέας ἀπευθύνει σέ κάθε ἀναγνώστη, περιμένοντας ἀπό ἐκεῖνον νά τό συζητήσει, νά τό κρίνει, νά τό ἀντικρούσει καί προπαντός νά τό ὁλοκληρώσει. Τό ζητούμενο: μιά συλλογική δημιουργία πού ἴσως μᾶς βοηθήσει νά συναισθανθοῦμε βαθύτερα ἀπό ποῦ ἐρχόμαστε, ποῦ βρισκόμαστε καί ποῦ πᾶμε, γιά νά ζήσουμε μιά ζωή πιό ἄξια νά βιωθεῖ.

The post Όταν όλα κρέμονται από μια κλωστή appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Το ζητούμενο του ανθρώπου

fotodentro — Fri, 08 Oct 2021 10:16:15 +0000

Ένας συγγραφέας παρατηρεί το θέαμα του κόσμου. Βρισκόμαστε στα χρόνια της ευημερίας. Όμως εκείνος βλέπει τη φύση να ρημάζει, τον άνθρωπο να αποξενώνεται από τον άλλον άνθρωπο, το κυνήγι του χρήματος να διαβρώνει το νόημα της κοινής ζωής, έχοντας καταντήσει αυτοσκοπός. Και αποζητά τον διάλογο μ’ εσένα, αναγνώστη: αυτόν ξεκινά το βιβλίο αυτό.

Τα χρόνια περνούν και μια πρωτόγνωρη οικονομική κρίση τσακίζει την Ελλάδα ενώ εκείνος γράφει ακόμα το βιβλίο του. Άραγε όσα συλλογιόταν έχουν γίνει ανεπίκαιρα; Ή πιο επίκαιρα από ποτέ; Μήπως, για να καταλάβουμε τι μας συμβαίνει σήμερα, πρέπει να ρωτήσουμε το χθες; Μήπως η «κρίση» δεν είναι μόνο ελληνική αλλά ευρωπαϊκή, ούτε μόνο οικονομική αλλά ριζικά ανθρωπολογική; Μήπως χρειάζεται να ξανασκεφτούμε από την αρχή τα πράγματα του κόσμου και τις λέξεις που τα ονομάζουν (αυτή δεν είναι η δουλειά της λογοτεχνίας); Και πρώτα απ’ όλα να ξενακερδίσουμε το χαμένο νόημα της λέξης «οικονομία», σ’ έναν καιρό όπου οίκος μας έχει γίνει η οικουμένη και νόμος της η ανομία; Και, αν το κατορθώναμε, δεν θα απαντούσαμε καλύτερα στο ζητούμενο του σημερινού Έλληνα, στο ζητούμενο του ανθρώπου;

The post Το ζητούμενο του ανθρώπου appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Γυρεύοντας στην εξορία την πατρίδα σου

fotodentro — Fri, 08 Oct 2021 10:05:51 +0000

Εξορία: να είσαι ξένος στον κόσµο που φτιάχνεται γύρω σου και στον ίδιο σου τον τόπο. Σήµερα περισσότερο παρά ποτέ. Και να γυρεύεις, µέσα σ’ αυτή την εξορία, µια πατρίδα: έναν τόπο –ή µήπως µια ουτοπία;– για να δώσεις στη ζωή σου νόηµα. Ένα ανθρώπινο πρόσωπο. Σήµερα περισσότερο παρά ποτέ, όταν όλα σε υποχρεώνουν να γυµνωθείς από τις αυταπάτες σου και να κοιτάξεις κατάµατα τον εαυτό σου. Να σκεφτείς από πού έρχεσαι και πού πηγαίνεις, για να καταλάβεις το πώς και το γιατί της εξορίας σου.

Τότε ίσως γεννηθούν µέσα σου κάποια απρόσµεναερωτήµατα για σένα και για όλους τους εξόριστους σαν εσένα: Μήπως µπορούµε να ανακαλύψουµε, µέσα στην παρακµή και στην απελπισία µας, την ευλογία να είµαστε Έλληνες – να είµαστε άνθρωποι;

Μήπως το σηµερινό οικουµενικό δράµα θα µπορούσε να αναστήσει τη νεκρή ελπίδα για µιαν άλλη Ελλάδα, µιαν άλλη Ευρώπη, έναν άλλον κόσµο;

Μήπως πλησιάζει η ώρα να χτίσουµε πάνω στα ερείπια της οικονοµίας, της κοινωνίας και της πολιτικής έναν ανθρώπινο πολιτισµό ικανό να αναζωογονήσει την κοινή ζωή;

The post Γυρεύοντας στην εξορία την πατρίδα σου appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Το θαύμα και η τραγωδία

kpavlides — Thu, 26 Aug 2021 13:19:26 +0000

Δεν έχω την αξίωση να πω κάτι καινούργιο για την Ελληνική Επανάσταση – τα περισσότερα έχουν ειπωθεί και θα ειπωθούν από άλλους, ασύγκριτα αρμοδιότερους. Αλλά αισθάνομαι την ανάγκη να στοχαστώ, λιγότερο με τις μετρημένες ιστορικές μου γνώσεις και πιο πολύ με την παράδοξη γνώση την οποία χαρίζει η λογοτεχνία, τι είναι αυτό το θαύμα μέσα στο οποίο φωλιάζει εξαρχής το σπέρμα της τραγωδίας: αίφνης η πιο αρχαία χώρα της Ευρώπης, που τη νόμιζαν νεκρή, ανασταίνεται από τις στάχτες της. Κι ωστόσο, το θαύμα δεν θα πάψει να υπονομεύεται, να ματαιώνεται –αλλά και να ξαναγεννιέται– πάλι και πάλι στα διακόσια χρόνια τού ελεύθερου νεοελληνικού βίου. Τι σημαίνει για εμάς, τούς σημερινούς Έλληνες, τούτη η ριζική τομή στην τρισχιλιόχρονη πορεία αυτής της χώρας; Τι αντιπροσωπεύει για τη διαχρονική Ελλάδα μια τόσο συνταρακτική ρήξη στον αρχέγονο τρόπο του κοινού μας βίου; Πόσο βαθιά αυτή μάς μεταμόρφωσε μέσα σε δύο αιώνες; Τι κερδίσαμε και τι χάσαμε από τη στιγμή που ενταχθήκαμε κατ’ ανάγκην στη χορεία των εθνών της νεωτερικής Ευρώπης; Άραγε οι εντυπωσιακές πρόοδοι πού πετύχαμε από τότε, μέσ’ από μύριες δοκιμασίες, διαψεύσεις, αντιφάσεις και καταστροφές, δικαιώνουν την ύπαρξή μας στον σημερινό κόσμο; Και τι μπορεί να μάθει τούτη η ιστορία στην Ευρώπη για τον ίδιο της τον εαυτό;

The post Το θαύμα και η τραγωδία appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.