Καψάλης Διονύσης Αρχεία - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο

Η απόσυρση του τεχνίτη

fotodentro — Thu, 26 Jun 2025 17:31:55 +0000

Το επιχείρημα του ανά χείρας τομιδίου συνοψίζεται σε δύο απλές σκέψεις. Πρώτον, ότι ο ύστερος Καβάφης ορίζεται από μια σημαντική τομή. Με αφετηρία το “Εκόμισα εις την Τέχνη”, όπου και η προτροπή “Ας αφεθώ σ’ αυτήν “, ο Καβάφης φαίνεται πραγματικά να “αφήνεται” στην Τέχνη του και ν’ αποσύρεται, σαν πρόσωπο, από τα ποιήματά του. Καθώς, “η πραγματικότητα του θανάτου, της σήψης, των γερατειών, δε μπορεί να τον αφήση ήσυχο”, όπως έγραφε ο Τέλλος Άγρας, ο τεχνίτης αποχωρεί από το έργο του, αφήνοντας πίσω του ιστορίες, θραύσματα ιστοριών, ιστορίες τρίτων σαν μικρές βιογραφίες, όπου ο βιωμένος χρόνος συμφύρεται κάποτε με τον ιστορικό· και ιστορίες που η ενδεχόμενη συνάφειά τους με τον βιωμένο χρόνο του αυτοβιογραφούμενου ποιητή αφήνεται κάποτε να δηλωθεί αινιγματικά στον τίτλο με την ένδειξη “Μέρες” και τη σφραγίδα μιας χρονολογίας: “Μέρες του 1908”.
Δεύτερον, ότι στην άλλην όψη αυτής της απόσυρσης, και με αφετηρία το ποίημα “Νόησις”, βλέπουμε να πυκνώνει ένα στοιχείο ποιητικού και ηθικού αυτοπροσδιορισμού. Το “πως βλέπω τώρα καθαρό το νόημά των” ανασύρει τον ηθικό αντίλαλο μιας διεργασίας που συντελείται στο βάθος της καβαφικής ποίησης. Ακούμε το αδιάψευστο ίχνος της φωνής ενός ανθρώπου που επιτέλους βλέπει ότι η ζωή του έχει νόημα, κι ας γνωρίζει πολύ καλά -ή μάλλον επειδή γνωρίζει- ότι το νόημα αυτό το έχει ο ίδιος αποδώσει στη ζωή του, “με τόσα περιστατικά, με τόσα πράγματα”· τον ιδιαίτερο τόνο της φωνής ενός ανθρώπου, που μιλώντας κατά μόνας -αλλά γνωρίζοντας ή ελπίζοντας ότι τον ακούμε- διαπιστώνει ότι είχε εντέλει πραγματικούς ακαταμάχητους λόγους να επιλέξει όσα επέλεξε και να πράξει καταπώς έπραξε, ότι καλώς επέλεξε και καλώς έπραξε.

The post Η απόσυρση του τεχνίτη appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ελεγεία και επιτύμβιο

fotodentro — Wed, 22 May 2024 18:09:23 +0000

Η εμβέλεια και η φιλοδοξία του ανά χείρας πονήματος περιορίστηκαν σε όσα μπόρεσα ή θέλησα ή έτυχε να ανακαλέσω και να καταθέσω εδώ σαν ένα προσωπικό ανθολόγιο από ποιήματα ελεγειακού τόνου. Αντικείμενό μου είναι η ελεγειακή και η επιταφική ποίηση, στη διάκριση αλλά και στην αλληλοπεριχώρησή τους· και οι όποιες αναφορές μου σε δείγματα του ενός ή του άλλου είδους άλλο σκοπό δεν έχουν παρά να βοηθήσουν στη δημιουργία ενός συνδετικού ιστού ανάμεσα στα επιλεγμένα ποιήματα, ώστε να μπορούμε να πούμε ότι, με κάποιον τρόπο που μας ενδιαφέρει να τον σκεφτούμε, τα ποιήματα αυτά αποτελούν μέρος μιας κοινής ιστορίας. Αναπόφευκτα λοιπόν στην περιδιάβασή μας θα συναντήσουμε ποιήματα που ανήκουν, ή μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι ανήκουν, στη μια ή την άλλη μορφή, στη μια ή την άλλη ποιητική παράδοση, στο επιτύμβιο ή στην ελεγεία, καθόσον και τα δύο αποτελούν εκδοχές θρηνωδίας για τις μοιραίες απώλειες της ζωής.

The post Ελεγεία και επιτύμβιο appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ο ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗΣ

fotodentro — Sun, 11 Dec 2022 12:31:10 +0000

Ο ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗΣ
Ἕνα χαρτάκι σὰν σελιδοδείκτης
στὸ λῆμμα «καταρράκτης» τῆς Μεγάλης
Ἑλληνικῆς Ἐγκυκλοπαίδειας:
«ὁ μεθ᾽ ὁρμῆς ἐπιφερόμενος,
ὁ ἄνωθεν βιαίως καταρρέων».
Ἀπόρησα μ᾽ ἐκεῖνο τὸ σημάδι:
ἦταν τυχαία ἡ θέση του ἢ μήπως
σήμαινε κάτι μιὰ φορὰ προτοῦ
τὸ πάρει τὸ ποτάμι γιὰ νὰ μείνει
ἀνεύρετο κι αὐτὸ μὲ τόσες ἄλλες
ἄχρηστες σημασίες τῆς ζωῆς μας –
στὴ λάσπη ποὺ τὴν ξέβρασε ὁ χρόνος
καὶ κάποτε ἄθελά σου τὴ σκαλίζεις
στὰ ὄνειρα ἢ στὰ κενὰ τῆς μέρας,
κι ὁ μεθ᾽ ὁρμῆς ἐπιφερόμενος,
ὁ ἄνωθεν βιαίως καταρρέων
χρόνος σὲ βρίσκει πάντα ἀνέτοιμο;

The post Ο ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗΣ appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

ΣΑΤΙΡΑ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

fotodentro — Thu, 28 Apr 2022 13:34:49 +0000

Ο ΡΟΜΑΝΤΙΚΟΣ ΔΟΝ ΖΟΥΑΝ είναι το σημείο όπου μπορούμε να σκεφτούμε πως αρχίζει η ειρωνική διάβρωση ( όχι η ανατροπή ) του ρομαντισμού. Απέναντι στην αξίωση αυθεντικότητας, που την αφουγκράζεται και την αισθάνεται να διαποτίζει την περιρρέουσα ατμόσφαιρα του έργου του, ο Βύρων θα επιστρατεύσει τη μηχανή της σάτιρας αλλά και τις λεπτότερες διευθετήσεις της ειρωνείας και θα τις εγκαταστήσει μέσα στον πυρήνα μιας νέας ποιητικής αυτοσυνειδησίας. Σε αυτό θα αποδειχτεί ο λιγότερο ρομαντικός από τους ρομαντικούς ποιητές, εντέλει δε, στον Δον Ζουάν, και ο λιγότερο βυρωνικός, μολονότι δεν χωρεί αμφιβολία ότι το μεγάλο κωμικό έπος αποτελεί για τον ίδιο τον Βύρωνα –όσο και για τον σημερινό αναγνώστη του– τη φυσική συνέχεια του προηγούμενου έργου του, την προέκταση και την κορύφωσή του. Αρκεί στην κορύφωση αυτή ν᾽ ακούσουμε, χωνεμένο μέσα στις περιελίξεις της ειρωνείας και υπό τους τόνους μιας αφ᾽ υψηλού θέασης των ανθρωπίνων, το ανάκρουσμα ενός τρόμου που μετά τον ρομαντισμό θα έρχεται όλο και πιο κοντά μας : τον τρόμο του μηδενισμού, της ηθικής ερήμωσης. Γι᾽ αυτό και το μακροσκελές αυτό έπος μπορεί να είναι τόσο λυτρωτικά ανάλαφρο αλλά και τόσο βαθιά συγκινητικό – τόσο καίριο για το υπόλοιπο της λογοτεχνίας, όσο διαρκέσει ακόμα, έμμετρης και πεζής.

The post ΣΑΤΙΡΑ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Σημειώσεις για τη μουσική του κόσμου

fotodentro — Sun, 17 Apr 2022 09:52:18 +0000

ΚΡΑΤΙΚΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΠΟΙΗΣΗΣ 2021

Ακούς τον Τσάρλυ Πάττον: like a tree
that’s planted by the water, i shall not be moved.
Τ’ ακούς, το ξανακούς, και δεν σ’ αφήνει,
και πλέκεται βαθιά κι απλώνει ρίζες,
ποτέ δεν είναι η πίκρα αρκετή·
όπως το αμύγδαλο, σκληρόφλουδο,
κι η ψίχα του γλυκιά σαν την Ελπίδα

The post Σημειώσεις για τη μουσική του κόσμου appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.