Graeber David Αρχεία - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο

Bullshit jobs

fotodentro — Thu, 20 Feb 2025 17:21:10 +0000

Θα μου άρεσε αυτό το βιβλίο να γίνει ένα βέλος που στοχεύει στην καρδιά του πολιτισμού μας. Κάτι δεν πάει καθόλου καλά με αυτό που έχουμε φτιάξει οι ίδιοι.Έχουμε γίνει ένας πολιτισμός που βασίζεται στην εργασία – ούτε καν στην «παραγωγική εργασία», μα στην εργασία ως αυτοσκοπό και με αυτοτελή σημασία. Έχουμε καταλήξει να πιστεύουμε ότι οι άνδρες και οι γυναίκες που δεν εργάζονται περισσότερο απ’ όσο οι ίδιοι επιθυμούν σε θέσεις που δεν τους αρέσουν ιδιαίτερα είναι άνθρωποι κακοί, άνθρωποι που δεν αξίζουν την αγάπη, τη φροντίδα ή την υποστήριξη από την κοινότητά τους. Είναι σαν να συναινούμε συλλογικά στην ίδια την υποδούλωσή μας.
Η βασική πολιτική αντίδραση στη συνειδητοποίηση ότι ασχολούμαστε τον μισό μας χρόνο με εντελώς ασήμαντες ή ακόμα και αντιπαραγωγικές δραστηριότητες –συχνά υπό τις εντολές ενός ατόμου που αντιπαθούμε– είναι να δυσανασχετούμε με μνησικακία στη σκέψη ότι υπάρχουν κάποιοι άλλοι εκεί έξω που δεν έχουν πέσει στην ίδια παγίδα. Κατά συνέπεια, το μίσος, η μνησικακία και η καχυποψία έχουν γίνει η συγκολλητική ουσία της κοινωνίας. Πρόκειται για μια καταστροφική κατάσταση. Εύχομαι να τελειώσει κάποτε.

David Graeber

Τον Αύγουστο του 2013, ο David Graeber δημοσίευσε ένα προκλητικό άρθρο με τίτλο «Για το φαινόμενο των φουμαροδουλειών» ως ένα είδος πειράματος. Το άρθρο διαδόθηκε πολύ γρήγορα ανά τον κόσμο και προκάλεσε σειρά έντονων αντιπαραθέσεων και συζητήσεων, δίνοντας το έναυσμα τη διενέργεια επίσημων στατιστικών ερευνών, ενώ συστημικά έντυπα παγκόσμιας κυκλοφορίας έσπευσαν να διαψεύσουν το φαινόμενο. Πολύ γρήγορα, άνθρωποι απ’ όλο τον κόσμο άρχισαν να στέλνουν μηνύματα στον συγγραφέα, αναγνωρίζοντας τον εαυτό τους στο κείμενό του: άνθρωποι εγκλωβισμένοι σε αυτές τις άχρηστες, ανούσιες και βλαπτικές, πλην όμως καλοπληρωμένες δουλειές, μόνο και μόνο επειδή έπρεπε να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους. Την ίδια στιγμή, οι δουλειές που είναι σημαντικές για τη συνοχή της κοινωνίας και προσφέρουν σε αυτή πληρώνονται όλο και λιγότερο.
Με αφορμή αυτό το πρωτογενές υλικό, ο David Graeber διερωτάται για την εξέλιξη της κοινωνίας μας και εμβαθύνει την ανάλυσή του για την εξέλιξη του καπιταλισμού στην παρούσα φάση του, τη φάση του μανατζερικού φεουδαρχισμού, όπως τη χαρακτηρίζει ο ίδιος.

The post Bullshit jobs appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Χρέος

fotodentro — Thu, 20 Feb 2025 17:07:17 +0000

Ένα ακόμη βιβλίο για το χρέος και τις επιπτώσεις του όπως τόσα ακόμα που έχουν γραφτεί από οικονομολόγους και λοιπούς ειδικούς χειρισμού και επεξήγησης των δήθεν πολυπλοκοτήτων που ταλανίζουν τη ζωή μας;
Η απάντηση είναι όχι, τουλάχιστον όσον αφορά το δεύτερο σκέλος της ερώτησης, που χρειάζεται όμως ένα προκλητικό ταξίδι στην ιστορία της ανθρωπότητας, για να γίνει αντιληπτό το είδος, το βάθος και η ποιότητα μιας έννοιας που από απλή ηθική στάση στη συμβίωση των ανθρώπων, μετατράπηκε από την ιεραρχία, το κράτος, το χρήμα και τη βία (με αυτή τη σειρά), σε βάρος. Ένα βάρος που υποδούλωσε, εξόντωσε και άφησε μεγάλες πληγές στο σώμα και στη μνήμη της ανθρωπότητας, αλλά και άνοιξε ρήγματα από τα οποία τα τελευταία 5.000 χρόνια που έχουμε καταγραφές, συνεχίζουν να φαίνονται τα σημάδια του.
Σημάδια που δεν εξαντλούνται στη λογιστική και λογοτεχνική παρακαταθήκη των πολιτισμών του παρελθόντος, αλλά ανιχνεύονται στην ίδια μας τη γλώσσα, στα μεγάλα θρησκευτικά, πολιτικά, φιλοσοφικά κείμενα ανά την υφήλιο, αποτελώντας μάλιστα πολύ συχνά και την πηγή της έμπνευσής τους.
Σημάδια που αναγνωρίζονται στην ιστορία των εξεγέρσεων που συγκλόνισαν, εξαφανίζοντας και δημιουργώντας, πολιτισμούς και λαούς, σημάδια που είναι υπεύθυνα ακόμα και για την πρώτη χρήση της λέξης ελευθερία.
Το βιβλίο αυτό στον πυρήνα του αποτελεί έναν επικό ύμνο στην ελευθερία και στο είδος των υποσχέσεων που πρέπει να αρχίσουν να δίνουν οι άνθρωποι αν θέλουν να βγουν από την κρίση που δημιούργησε η οικονομικοποίηση των κοινωνικών σχέσεων και η ηθική της.

The post Χρέος appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Αποσπάσματα μια αναρχικής ανθρωπολογίας

fotodentro — Thu, 20 Feb 2025 16:54:18 +0000

Ο ανθρωπολόγος David Graeber, το Μάη του 2005 κρίνεται ανεπιθύμητος από το πανεπιστήμιο του Γέιλ όπου και δίδασκε, εξαιτίας της συμμετοχής του στο κίνημα “ενάντια στην παγκοσμιοποίηση”, όπως ατυχώς αποδόθηκε από τους καπηλευτές και επικριτές του, το αντισυστημικό κίνημα της Β. Αμερικής.
Επίσημη αφορμή ήταν η δημόσια υπεράσπιση της φοιτήτριας που είχε μόλις αποβληθεί από το πανεπιστήμιο. Αιτία; Η σύμπραξη της στην οργάνωση σωματείου φοιτητών, πράγμα που απαγορεύεται στα εκπαιδευτικά ιδρύματα των Η.Π.Α.
Tο ανά χείρας κείμενο είναι διττά σημαντικό. Αποτελεί αφενός μια εκτεταμένη γενεαλογία της αναρχικής, κύριας, συνιστώσας του κινήματος αυτού, και ταυτόχρονα μια διαύγαση των διαδικασιών και αντιλήψεων που το συνέχουν.
Αφετέρου, ο συγγραφέας θέτει το ζήτημα της σχέσης που πρέπει να έχει ένας ακαδημαϊκός με το αντικείμενό του, με τη γνώση εν γένει, καθώς και με την κοινωνία μέσα στην οποία είναι ενταγμένος. Στόχος δύσκολος, πόσο μάλλον όταν από τη μια μεριά κυριαρχεί ο δήθεν ουδέτερος επιστημονισμός των «ειδικών» και από την άλλη, μια διάχυτη «ενάντια στη θεωρία» αοριστολογία που αναπτύσσεται στα ριζοσπαστικά κινήματα. Όπως λεει
χαρακτηριστικά και ο ίδιος, δαγκώνοντας το χέρι που τον ταΐζει:
Οι ανθρωπολόγοι είναι στο κάτω κάτω η μόνη ομάδα ακαδημαϊκών που γνωρί ζουν οτιδήποτε για τις υπαρκτές κοινωνίες χωρίς κράτος. Πολλοί έζησαν σε γωνιές του κόσμου όπου τα κράτη έπαψαν να λειτουργούν ή τουλάχιστον προσωρινά τα μάζεψαν και έφυγαν, και όπου οι άνθρωποι καταπιάνονται με τις υποθέσεις τους αυτόνομα. Αν μη τι άλλο, είναι σε μεγάλο βαθμό ενήμεροι, για το ότι οι πιο κοινότοπες υποθέσεις ως προς το τι θα συμβεί ελλείψει του κράτους (μα οι άνθρωποι θ’ αλληλοεξοντωθούν!”) είναι πραγματικά λανθασμένες.
Και τι κάνουν λοιπόν μ’ αυτό το αχανές αρχείο ανθρώπινης εμπειρίας, κοινωνικών και πολιτικών πειραμάτων, μ’ αυτήν την κοινή περιουσία της ανθρωπότητας; Τίποτα!
Αντί ν’ αναλάβουν τις, βαθιά πολιτικές, ευθύνες τους και να ενεργήσουν ανάλογα, συνεχίζουν ν’ αντιμετωπίζουν τη γνώση τους σαν ένα «βρώμικο, ένοχο μυστικό, αποτέλεσμα της αποικιοκρατικής επέκτασης.

The post Αποσπάσματα μια αναρχικής ανθρωπολογίας appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Στις απαρχές του σύγχρονου αδιεξόδου

fotodentro — Thu, 20 Feb 2025 11:31:42 +0000

“Η ανθρωπολογία με απορρόφησε, επειδή ανοίγει παράθυρα σε άλλες δυνατές μορφές κοινωνικής ύπαρξης. Μας υπενθυμίζει συνεχώς πως ό, τι νομίζουμε δεδομένο για τις αντιλήψεις μας και τον τρόπο ζωής μας, έχει ρυθμιστεί με άλλους τρόπους σε άλλα μέρη και χρόνους”.
David Graeber

Ο ανθρωπολόγος David Graeber στο βιβλίο αυτό στοχάζεται γύρω από πέντε όρους που έχουν χρησιμοποιηθεί στην πολιτική και οικονομική θεωρία και έχουν αποτελέσει αφορμή για ουκ ολίγες αντιπαραθέσεις, ακόμα και για την ίδια τους τη σημασία.
Αξιοποιώντας το πλούσιο εθνογραφικό αρχείο που έχουμε στη διάθεσή μας σήμερα, δίνει απαντήσεις σε παλιά ερωτήματα και καταθέτει ερωτήματα για παλιές και σύγχρονες απαντήσεις, αναδεικνύει ζητήματα που αμφισβητούν πολλά από εκείνα που εμείς σήμερα θεωρούμε δεδομένα αναφορικά με τα αίτια και τους παράγοντες που έχουν οδηγήσει τον σύγχρονο ανθρώπινο πολιτισμό, σίγουρα όχι στην πρόοδο και την ευτυχία, αλλά σε ένα αδιέξοδο, όπου κάθε εναλλακτική δυνατότητα κοινωνικών σχέσεων δείχνει εντέχνως μη πραγματοποιήσιμη.

The post Στις απαρχές του σύγχρονου αδιεξόδου appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Που πήγε το μέλλον

fotodentro — Thu, 20 Feb 2025 11:25:40 +0000

Τον Σεπτέμβριο του 2014 πραγματοποιείται μια δημόσια συζήτηση ανάμεσα σε δύο εκ διαμέτρου αντίθετες προσωπικότητες. Ένας δισεκατομμυριούχος επενδυτής, συνιδρυτής της Paypal και της Palantir, πρωτοπόρος στη δημιουργία κατασκοπευτικού λογισμικού σε συνεργασία με μυστικές υπηρεσίες, χρηματοδότης της εκστρατείας για την εκλογή του Τραμπ το 2016 -ο οποίος δηλώνει φιλελεύθερος- συνομιλεί με έναν ιδιαίτερα δημοφιλή και πολυμεταφρασμένο αναρχικό και ανθρωπολόγο για τις ματαιωμένες προσδοκίες και για ένα μέλλον που παραμένει σκοτεινό. Ο Ντέιβιντ Γκρέμπερ συναντά τον Πίτερ Τιλ σε μια ανοιχτή συζήτηση-σύγκρουση που φέρνει αντιμέτωπες τις αντιλήψεις δυο άσπονδων κόσμων.

The post Που πήγε το μέλλον appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Στο λυκόφως των Πρωτοποριών

fotodentro — Thu, 20 Feb 2025 11:18:00 +0000

Τα τελευταία είκοσι περίπου χρόνια, γίναμε μάρτυρες των σαρωτικών αλλαγών στη διάρθρωση της κυριαρχίας των υπερεθνικών και τοπικών ελίτ, όπως και της ανάδυσης νέων κοινωνικών κινημάτων. Είδαμε να τίθενται σε αμφισβήτηση και να καταρρέουν, από τα κάτω, καθεστώτα που έδειχναν ακλόνητα στη βόρεια Αφρική, ενώ και στον δυτικό κόσμο τα κινήματα των πλατειών έθεσαν σε κίνηση, για πρώτη φορά τόσο μαζικά, την κριτική στη “δημοκρατία” και στην κοινωνική σχέση που λέγεται κράτος.
Ο Ντέιβιντ Γκρέμπερ πιάνει το νήμα από εκεί που το άφησε στα Αποσπάσματα μιας αναρχικής ανθρωπολογίας, αναζητώντας τις εκκινήσεις αυτών των πολιτικών και κοινωνικών διεργασιών. Με βλέμμα πιο διεισδυτικό, εντρυφεί στα περάσματα που διανοίγουν τα νεότατα κοινωνικά κινήματα στα οποία είναι ενεργός, στους προβληματισμούς και στις αντιλήψεις τους, και περισσότερο από το να καταφεύγει σε έτοιμες λύσεις και συνθηματικές ευκολίες, αναζητά τη διασύνδεση εκείνη μεταξύ θεωρίας και πράξης που θα διευκολύνει την ανάδυση ενός ουσιαστικού κινηματικού μετώπου που θα αφήσει οριστικά στο βάθος της ιστορίας τις πρωτοπορίστικες εκείνες αντιλήψεις που συνωστίζονται ανάμεσα στον οικονομισμό, στον ηγεμονισμό και στον αυταρχισμό.

Ο Ντέιβιντ Γκρέμπερ είναι αναρχικός, καθηγητής κοινωνικής ανθρωπολογίας στο πανεπιστήμιο Goldsmiths, στο Λονδίνο, μέλος των Βιομηχανικών Εργατών του Κόσμου (Wobblies), και ενεργός στα νεότατα κοινωνικά κινήματα με πιο πρόσφατο το κίνημα Occupy Wall Street.

The post Στο λυκόφως των Πρωτοποριών appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Η ουτοπία των κανόνων

fotodentro — Tue, 07 Jan 2025 12:20:17 +0000

Βρισκόμαστε όλοι αντιμέτωποι με ένα πρόβλημα. Γραφειοκρατικές πρακτικές, συνήθειες και ευαισθησίες μάς κατακλύζουν. Οι ζωές μας έχουν καταλήξει να οργανώνονται γύρω από τη συμπλήρωση εντύπων. Ωστόσο, η γλώσσα που χρησιμοποιούμε για να μιλήσουμε για αυτά τα πράγματα δεν είναι απλώς θλιβερά ανεπαρκής – θα μπορούσε κάλλιστα να έχει σχεδιαστεί για να επιδεινώνει το πρόβλημα. Πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να μιλήσουμε για το τι είναι πραγματικά αυτό με το οποίο διαφωνούμε, να μιλήσουμε με ειλικρίνεια για τη βία που περιλαμβάνει, αλλά συγχρόνως να κατανοήσουμε τι είναι τόσο ελκυστικό σε αυτό, τι το συντηρεί, ποια στοιχεία φέρουν μέσα τους κάποιο δυναμικό λύτρωσης προς μία αληθινά ελεύθερη κοινωνία, ποια στοιχεία θεωρούνται ως το αναπόφευκτο τίμημα που πρέπει να πληρώσει κανείς για να ζει σε οποιαδήποτε πολύπλοκη κοινωνία, ποια μπορούν και πρέπει να εξαλειφθούν άπαξ διαπαντός. Εάν αυτό το βιβλίο διαδραματίσει έστω και έναν μικρό ρόλο στην πυροδότηση μιας τέτοιας συζήτησης, τότε θα έχει συμβάλει πραγματικά στη σύγχρονη πολιτική ζωή.

David Graeber

The post Η ουτοπία των κανόνων appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Η αυγή των πάντων

fotodentro — Fri, 03 Jan 2025 17:20:11 +0000

Επί γενιές ολόκληρες θεωρούμε ότι οι πρόγονοί μας ήταν απλοϊκοί, είτε ελεύθεροι και ίσοι είτε βάναυσοι και πολεμοχαρείς. Μαθαίνουμε ότι μπορέσαμε να δημιουργήσουμε πολιτισμό μόνο θυσιάζοντας την αρχέγονη ελευθερία μας ή τιθασεύοντας τα βασικά μας ένστικτα. Ο David Graeber και ο David Wengrow μας εξηγούν πώς οι θεωρίες αυτού του είδους πρωτοεμφανίστηκαν τον 18ο αιώνα ως αντίδραση στην κριτική της ευρωπαϊκής κοινωνίας από τους αυτόχθονες λαούς και γιατί είναι λάθος.
Αυτό το βιβλίο ανατρέπει τον τρόπο που βλέπουμε την ανθρώπινη ιστορία, τις απαρχές της γεωργίας, της ιδιοκτησίας, των πόλεων, της δημοκρατίας, της δουλείας και του ίδιου του πολιτισμού.
Οι συγγραφείς του, βασισμένοι σε πρωτοποριακές έρευνες στην αρχαιολογία και στην ανθρωπολογία, καταδεικνύουν ότι η ιστορία μπορεί να γίνει ξαφνικά πολύ πιο ενδιαφέρουσα, αν δούμε τι λέει πραγματικά.
Αν οι άνθρωποι δεν περνούσαν το 95% του εξελικτικού παρελθόντος τους σε μικρές ομάδες κυνηγών-τροφοσυλλεκτών, τότε τι έκαναν τόσο καιρό; Αν η γεωργία και οι πόλεις δεν μας έριξαν στην ιεραρχία και στην κυριαρχία, τότε τι σήμαιναν; Οι απαντήσεις συχνά είναι απροσδόκητες και δείχνουν ότι η πορεία της ανθρώπινης ιστορίας ίσως να μην είναι χαραγμένη στην πέτρα, αλλά να είναι περισσότερο γεμάτη από διασκεδαστικές πιθανότητες απ’ όσο τείνουμε να φανταζόμαστε.
Η αυγή των πάντων αλλάζει ριζικά την αντίληψή μας για το παρελθόν του ανθρώπου και προσφέρει έναν τρόπο να φανταστούμε νέες μορφές ελευθερίας, νέους τρόπους οργάνωσης της κοινωνίας. Ένα μνημειώδες έργο, αποτέλεσμα επιστημονικής περιέργειας, ηθικού οράματος και πίστης στη δύναμη της άμεσης δράσης.

The post Η αυγή των πάντων appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.