Γιώργος Καραμπελιάς Αρχεία - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο

Η φιλοσοφία του woke

fotodentro — Fri, 26 Jul 2024 10:01:53 +0000

Η φιλοσοφία και η «επιστημολογία» του Woke αποτελούν συνέχεια της παλιάς διαφωτιστικής και μαρξιστικής άρνησης της ανθρώπινης φύσης –ο άνθρωπος είναι ένα «άγραφο χαρτί» πάνω στο οποίο η κοινωνία μπορεί να εγγράψει τα πάντα, το καλό ή το κακό – , η οποία θα φθάσει μέσα από τη μεταμοντέρνα-αποδομητική φιλοσοφία στην ίδια την απόρριψη της διάκρισης καλού και κακού, αλήθειας και ψεύδους, ταυτότητας και μη ταυτότητας.
Ο Ζακ Ντεριντά θα απονομιμοποιήσει την έννοια του Νόμου και θα τον αντικαταστήσει με την αρχή της απόλυτης απροσδιοριστίας και ρευστότητας. Ο Ζυλ Ντελέζ θα φτάσει με ένα «επαναστατικό» τέχνασμα στον πιο ακραίο ατομισμό, ορίζοντας το υποκείμενο ως «αγέλη» («κάθε άτομο αποτελεί μια αγέλη»). Τέλος, ο Μισέλ Φουκώ θα δει την εξουσία ως μια διάχυτη ιδεολογία, φορείς της οποία είναι όλοι οι άνθρωποι και θα θεωρήσει τον νεοφιλελευθερισμό ως την απάντηση στην κοινωνία της πειθάρχησης.
Ως εφαρμοσμένη φιλοσοφία, ο «γουοκισμός» θα διακινείται προνομιακά: α. Από μια εκδοχή του φεμινιστικού κινήματος, που δεν αρκείται στην ισότητα των φύλων αλλά, με την Τζούντιθ Μπάτλερ και την Queer θεωρία, θα βλέπει το φύλο ως απλή κοινωνική κατασκευή. β. από ένα αποαποικιακό κίνημα που δεν στοχεύει πλέον στην κατάργηση των φυλετικών ή εθνοτικών ανισοτήτων, αλλά στην αντικατάσταση των Κυρίων από την κυριαρχία των άλλοτε υποτελών. γ. τέλος, από ένα πολιτισμικό ρεύμα άρνησης της συνέχειας του ανθρώπινου πολιτισμού και της όποιας αντικειμενικής ή επιστημονικής αλήθειας, προς όφελος μιας καταθλιπτικής παροντικότητας, και της σχετικοποίησης των πάντων.
Οι αντιθέσεις των φυλών, των εθνοτικών ομάδων, των φύλων και των σεξουαλικών ταυτοτήτων αποκτούν ουσιοκρατικό και ανταγωνιστικό χαρακτήρα: εξ ου και η άρνηση της συγκρότησης σε κοινωνία λευκών και εγχρώμων και η επικράτηση του χωριστικού κοινοτισμού. εξ ου και η αμφισβήτηση των βιολογικών σεξουαλικών ταυτοτήτων και εν τέλει ακόμα και της ύπαρξης των φύλων. εξ ου και η αμφισβήτηση της επιστημονικής αλήθειας και η αντικατάστασή της από μια woke πολιτική ορθότητα.

Κείμενα των: Dany-Robert Dufour, Helen Pluckrose, James Lindsay, Steven Pinker, Jerry Coyne, Luana Maroja

The post Η φιλοσοφία του woke appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

25 μαθήματα ελληνικής ιστορίας

fotodentro — Wed, 13 Dec 2023 11:52:40 +0000

Αυτά τα “25 μαθήματα για την ελληνική ιστορία” δεν συνιστούν μια γραμμική ιστορική αφήγηση. Επιμένουν αφ’ ενός στην απαραίτητη ιστορική περιοδολόγηση -τις τρεις ιστορικές φάσεις της ιστορίας του ελληνικού έθνους και τη διάκριση των περιόδων της ιστορίας του νεότερου ελληνισμού από το 1204 μέχρι σήμερα- ενώ εγκύπτουν λεπτομερέστερα στα γεγονότα της σύγχρονης ιστορίας, από την Επανάσταση του 1821 μέχρι σήμερα. Τα πρόσφατα ιστορικά γεγονότα, άλλωστε, συνιστούν εν πολλοίς την εξέλιξη παλαιότερων τάσεων και τον καμβά πάνω στον οποίο εγγράφεται η ίδια η παρούσα πολιτική, κοινωνική και πολιτισμική πραγματικότητα.
Αναζητώντας, λοιπόν, λύση στα υπαρξιακά αδιέξοδα που βιώνουμε, κατέληξα στο συμπέρασμα πως αυτή δεν μπορεί να ανευρεθεί αν δεν επιχειρηθεί ένας έστω διαγραμματικός απολογισμός της ιστορικής πορείας του ελληνισμού, καθώς η ιδιοπροσωπία του ελληνικού έθνους είναι ιστορικής υφής, δηλαδή μπορεί να αντικρίσει το ίδιο του το μέλλον μόνον εφ’ όσον έχει μια βαθιά συνείδηση και γνώση της ιστορικής του διαδρομής και της συνέχειας του. Και παρότι κάτι τέτοιο ισχύει για όλα τα έθνη, για τους νεότερους Έλληνες αποκτά αποφασιστική σημασία, δεδομένης της υπαρξιακής κρίσης που βιώνουμε μετά το 1922: το άλλοτε υπαρκτό πολιτισμικό, γεωγραφικό και πληθυσμιακό εύρος έχει αντικατασταθεί, κατ’ εξοχήν, από το ιστορικό βάθος.
Ωστόσο η πρόσκτηση μιας ιστορικής συνείδησης δεν είναι κάτι απλό ή εύκολο. Διότι αυτό το “μαρμάρινο κεφάλι” μιας μακραίωνης ιστορίας κινδυνεύει, “να εξαντλήσει τους αγκώνες μας”. Κινδυνεύει να μας οδηγήσει στην απραξία κατέναντι στο μέγεθος μιας ιστορίας που φαντάζει δυσβάστακτη για τις μικρές, στενές μας πλάτες. Γι’ αυτό και πολλοί χάνονται μέσα στα τενάγη του Μαραθώνα ή στα πεδία των Γαυγαμήλων και του Ματζικέρτ, αδυνατώντας να πραγματοποιήσουν την απαραίτητη ιστορική διάκριση που χαρακτηρίζει μια εδραία και ισορροπημένη συνείδηση

The post 25 μαθήματα ελληνικής ιστορίας appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Το λυκόφως του μηδενισμού

fotodentro — Sat, 26 Aug 2023 09:21:27 +0000

Ο ελληνισμός, στα 100 χρόνια που ακολούθησαν το 1922, έζησε τρεις αλλεπάλληλους καθοδικούς κύκλους, παρά τις όποιες στιγμές έξαρσης και ανόδου.
Ο πρώτος κύκλος (1922-1949) θα βρει την Ελλάδα στα τέλη του Εμφυλίου, αιμάσσουσα και κατεστραμμένη.
Ο επόμενος (1949-1974), παρά την παραγωγική – δημοκρατική αναγέννηση της χώρας, θα κλείσει με την κυπριακή καταστροφή.
Ο δε μακρόσυρτος τρίτος κύκλος (1974-2019) θα εκκινήσει με νικητήριους παιάνες για να ακολουθήσει μια μηδενιστικού χαρακτήρα παρακμή: αποβιομηχάνιση, καταναλωτισμός, δημογραφική και πολιτιστική κρίση και, τέλος, η κατάρρευση του 2009, ενώ, ο νεο-οθωμανισμός θα απαιτεί πλέον την ολοκληρωτική υποταγή μας.
Επί τέλους, λοιπόν, μετά το 2019, εισήλθαμε σε έναν νέο ιστορικό κύκλο, που συνειδητοποιήθηκε ουσιαστικά μετά τις εκλογές του 2023.
Είναι άραγε μοιραίο, και αυτή η περίοδος να ολοκληρωθεί σε μία καθοδική σπείρα, ή ίσως υπάρχουν ακόμα οι δυνατότητες μεταβολής της κατεύθυνσης του ιστορικού ανύσματος;
Μήπως, επειδή ο κυρίαρχος μηδενισμός έχει εισέλθει στη θανάσιμη αγωνία του· μήπως επειδή θάψαμε οριστικά τα φαντάσματα και τις ιδεολογίες του εμφυλίου· μήπως επειδή η Ελλάδα έχει την ιστορική ευκαιρία να μεταβληθεί στον Ακρίτα μιας Ευρώπης, που μόνο συσπειρωμένη μπορεί να επιβιώσει· μήπως μπορούμε λοιπόν να ελπίζουμε σε κάποιαν ανάταξη;
Σε αυτό το δοκίμιο δεν θα αποπειραθούμε να εξετάσουμε τα ιστορικά γεγονότα στην οικονομικοκοινωνική αφετηρία τους, αλλά θα εκκινήσουμε από την “επιφάνεια”, τη συγκυρία των πρόσφατων πολιτικών αντιπαραθέσεων, ιδιαίτερα των εκλογών του 2023, που κατέδειξαν, ακόμα και στους πλέον δύσπιστους, πως έχουμε όντως εισέλθει σε αυτή τη νέα ιστορική περίοδο.
Με όλες τις αδυναμίες που την/μας χαρακτηρίζουν. Αδυναμίες παραγωγικές, ιδεολογικές, πολιτικές, γεωπολιτικές, που επιτάσσουν μια κυριολεκτικά τιτάνια προσπάθεια. Αλλά η τύχη βοηθάει τους θαρραλέους.

The post Το λυκόφως του μηδενισμού appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

1909-1922

fotodentro — Tue, 27 Sep 2022 15:41:26 +0000

Εκατό χρόνια μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, ο επαναστατικός χαρακτήρας της περιόδου 1909-1922, ως της συνέχειας του ’21, συχνά παραθεωρείται. Και όμως, η Μεγάλη Ιδέα του Ρήγα, της Φιλικής και του Βενιζέλου -η συνεύρεση των Ελλήνων σε ένα ενιαίο κράτος- αποτέλεσε το ζητούμενο του 19ου και του 20ού αιώνα, το διακύβευμα της “μεγάλης δεκαετίας”.
Κατά την περίοδο 1909-1922, η αποσύνθεση του οθωμανισμού “συναντήθηκε” με την ενίσχυση του ελληνισμού ο οποίος είχε την ιστορική ευκαιρία να ολοκληρώσει το 1821, ενώ ο τουρκισμός θα περιοριζόταν σε μια μικρασιατική δύναμη στα όρια του κράτους των Σελτζουκιδών. Άλλωστε, για πρώτη φορά, οι “Δυνάμεις” είχαν εγκαταλείψει τον “μεγάλο Ασθενή”.
Η ανανεωτική δυναμική προερχόταν από τον αλύτρωτο ελληνισμό, τους ομογενείς, τα Επτάνησα, τη Μακεδονία, την Κρήτη· αντίθετα, η ολιγαρχία, με πόλο πύκνωσης το Παλάτι, αντιμετώπιζε ως απειλή τη συμπερίληψη των αλύτρωτων Ελλήνων στο κράτος. Και μόνο η Επανάσταση του 1909 -οι κατώτεροι αξιωματικοί με τη στήριξη του λαού και συνδετικό κρίκο την εμβληματική μορφή του Ελευθερίου Βενιζέλου- θα εκφράσει τη συνάντηση του αλύτρωτου ελληνισμού με το ελλαδικό κράτος. Αυτή θα οδηγήσει στους νικηφόρους Βαλκανικούς Πολέμους, στην Ανατολική Θράκη, τη Σμύρνη.
Δυστυχώς όμως, οι ολιγωρίες της επαναστατικής ηγεσίας, το 1909-1910, το 1915 και το 1920, επέτρεψαν την ανάκαμψη της “μικροελλαδικής” ολιγαρχίας, με συνέπεια ο ελληνισμός να απωλέσει οριστικά τον μικρασιατικό πνεύμονα, τον Βόσπορο και την ιστορική του πρωτεύουσα. Το εμπόδιο στην υλοποίηση “της μεγάλης ταύτης ιδέας” υπήρξε ο Εθνικός Διχασμός – κορύφωση της διαμάχης ελληνισμού-ελλαδισμού που συνεχίζεται από το 1821· η Καταστροφή δεν αποτέλεσε ένα fatum, μια αναπόφευκτη εξέλιξη.
Σήμερα, ο νεοοθωμανισμος διεκδικεί την “ολοκλήρωση του 1922” (sic) – “σας ρίξαμε στη θάλασσα” είναι καιρός να “την πάρουμε και αυτή”. Και μόνο αν μετασχηματίσουμε το χαμένο εύρος του ελληνισμού σε βάθος, απαντώντας δημιουργικά, στη μεγάλη απώλεια του 1922 -όπως το οραματίστηκε η Γενιά του ’30- ίσως μπορέσουμε να υπερβούμε την παρακμή. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

The post 1909-1922 appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.