Ξενόγλωσση Archives - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο

Μπολιβάρ, είσαι ωραίος σαν Έλληνας

fotodentro — Fri, 10 Jul 2026 11:01:21 +0000

89 ποιητές, με ισχυρότατη τη γυναικεία παρουσία, από χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής, σε μια ανθολογία που αντλεί τον τίτλο της από τον στίχο του Νίκου Εγγονόπουλου «Μπολιβάρ, είσαι ωραίος σαν Έλληνας». Οι χώρες της Λατινικής Αμερικής αγωνίστηκαν για την ανεξαρτησία τους ταυτόχρονα με τους Έλληνες, ή και εμπνεύστηκαν από αυτούς, ενώ η Αϊτή της Καραϊβικής ήταν η πρώτη χώρα που αναγνώρισε επίσημα την Ελληνική Επανάσταση. Οι ποιητές παρουσιάζονται κατά σειρά ηλικίας, από τον μεγαλύτερο στον νεότερο, ανά χώρα, ενώ οι 22+1 χώρες παρατίθενται αλφαβητικά, συνθέτοντας ένα πανόραμα της σύγχρονης ποίησης στη μη αγγλόφωνη Αμερική, η οποία εμπνέεται από τον πολιτισμό, την ιστορία και τη μυθική διάσταση της Ελλάδας. Το βιβλίο ολοκληρώνεται με επίμετρο του κορυφαίου Χιλιανού ποιητή Ραούλ Σουρίτα, στο οποίο εκφράζεται το αίτημα «η νεκρή ποίηση να ξαναγεννηθεί», και με σύντομα βιογραφικά των ανθολογούμενων ποιητών. «Κάποιοι από τους μεγάλους ποιητές των τελευταίων χρόνων, ο Ρίλκε, η Μαρίνα Τσβετάγεβα, ο Ουνγκαρέττι, ο Σεφέρης, ο Τσέλαν, ο Βαγέχο, προαισθάνθηκαν τον θάνατο των γλωσσών, αυτόν τον καρκίνο των λέξεων που υπονομεύει το νόημά τους και που γίνεται αισθητός πρώτα, σχεδόν σαν εκδίκηση, στα φαινομενικά πιο ευνοημένα μέρη και κράτη· στις ανεπτυγμένες κοινωνίες, στις πλούσιες ανώτερες τάξεις των ακόμα φτωχών χωρών μας, στις πολιτικές σκηνές, στα κοινοβούλια, στις παρουσιάσεις βιβλίων, στα μεγάλα κονκλάβια. Είναι σαν το ίδιο το κενό αυτών των καιρών να θέλει να μας πει ότι οι γλώσσες πεθαίνουν επειδή οι λέξεις δεν είναι πλέον ικανές να ανακαλέσουν τη σαρωτική πληρότητα του άλλου· το έλεός του και την ακατανόητη σκληρότητά του, τη σκοτεινιά του και το φως του». Από το επίμετρο του Ραούλ Σουρίτα.

The post Μπολιβάρ, είσαι ωραίος σαν Έλληνας appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Η μετάφραση της ιαπωνικής ποίησης ή τα Ιαπωνικά δεν έχουν κεφαλαία

fotodentro — Sun, 17 May 2026 07:43:59 +0000

Αυτό το μικρό βιβλίο περιέχει την ομιλία μου «Τα ιαπωνικά δεν έχουν κεφαλαία», που έγινε στις 18 Φεβρουαρίου 2020 στην Ελληνοαμερικανική Ένωση στο πλαίσιο του κύκλου «Με τα λόγια (γίνεται)» του Παναγιώτη Ιωαννίδη, μετά από επίμονες παροτρύνσεις του τελευταίου να μιλήσω για την ιαπωνική ποίηση και να ανασύρω από τα ντουλάπια και τις κασέλες μου σκόρπιες μεταφράσεις ιαπωνικών ποιημάτων, κυρίως χάικου, που έχω κάνει μέσα στις τελευταίες δεκαετίες για δική μου άσκηση και τέρψη, και όχι για να τα εκδώσω ή να τα μοιραστώ με άλλους ανθρώπους. Δεν έχει λοιπόν την αξίωση ούτε τη φιλοδοξία μιας ακαδημαϊκής η επιστημονικής, εάν θέλετε, παρουσίασης της ιαπωνικής ποίησης γενικά ή του χάικου ειδικότερα, παρά είναι μόνο μια σειρά σκέψεις, ιδέες, αισθήσεις, επεισόδια και περιγραφές της δικής μου σχέσης με αυτόν τον κόσμο, που αν διεκδικήσει την προσοχή σου θα το κάνει ψιθυριστά και χωρίς φανφάρες και κρότους, έναν κόσμο που κυλάει δίπλα και μέσα σου σαν μια παρέλαση από λεπτούς ήχους, λέξεις-εικόνες, αναφωνήσεις, ανάσες – χωρίς δράμα, στην ευήλια σκιά. Η κατασκευή μιας νέας ανθρώπινης εμπειρίας, ένας καινούργιος οίκος-καταφύγιο και υπόρρητο θάμβος. «τα σκεπάσματα, μια πάνω μια κάτω, ψυχρά γέλια (Ίζεν)» Μεταφράζεται η ποίηση; Όχι. Μεταφράζεται η γιαπωνέζικη ποίηση; Όχι δύο φορές. Μεταφράζονται οι ήχοι σε άλλους ήχους, οι ήχοι που έχουν μορφή, σχήμα και νόημα; Απ’ τα ντουλάπια και τις κασέλες στη δημόσια ανάγνωση, κι απ’ αυτήν σ’ ετούτες τις σελίδες, αυτό που δεν μεταφράζεται μας γνέφει. Οι τέσσερις εποχές κουνάνε αδιόρατα το κεφάλι, οι ουρανοί είναι άδειοι, ο ήλιος φωτίζει την επιφάνεια των περικοκλάδων με τα εφήμερα άνθη. Κι από μόνο του αυτό γίνεται πρόσκληση σε μια ταπεινή, χωρίς τυμπανοκρουσίες συνάντηση, που μπορεί να καταλήξει σε μια μακρόχρονη σχέση αγάπης, έκλαμψης και παρηγοριάς. «λουλουδιασμένη άνοιξη, ποιός είναι αυτός, κάτω απ’ την ψάθα» – «μετά τη βροχή, τα χρυσάνθεμα, σηκώνουν αμυδρά το κεφάλι» – «κουβεντολόι, και ίριδες, ένα ακόμα επεισόδιο απ’ το ταξίδι» (Μπασό)

The post Η μετάφραση της ιαπωνικής ποίησης ή τα Ιαπωνικά δεν έχουν κεφαλαία appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Οι Λουσιάδες

fotodentro — Thu, 04 Sep 2025 09:46:18 +0000

Το 1572, εβδομήντα πέντε χρόνια μετά την άφιξη του Βάσκο ντα Γκάμα στην Ινδία, ο Πορτογάλος ποιητής Λουίς ντε Καμόες παρουσιάζει το επικό ποίημα, 8.816 στίχων, Οι Λουσιάδες. Σε αυτό, όχι μόνο περιγράφει το περιπετειώδες ταξίδι του θαλασσοπόρου προς το άγνωστο αλλά, με αναρίθμητες αναφορές στην ιστορία της Πορτογαλίας, την αρχαία ιστορία και την ελληνορωμαϊκή γραμματεία, με εικόνες που κόβουν την ανάσα, σε λόγο ρέοντα, πλάθει ένα γοητευτικό ποιητικό σύμπαν. Σε αυτό το σύμπαν, ο ίδιος ο Καμόες λάμπει, ως ο εξέχων ποιητής της πορτογαλικής και πορτογαλόφωνης λογοτεχνίας, διαχρονικά, αξεπέραστος ακόμη, πέντε αιώνες μετά την γέννησή του. Οι Λουσιάδες, έργο κλασικό, παγκόσμιας εμβέλειας, πολιτιστικά ανάλογο της Οδύσσειας και της Αινειάδας, στην παρούσα έκδοση, που περιέχει εκτενή εισαγωγή και λεπτομερή σχόλια, προσφέρεται για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα και σε έμμετρη μετάφραση.

The post Οι Λουσιάδες appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Φιλία η – Ένα λήμμα σε θραύσματα

fotodentro — Thu, 21 Aug 2025 10:32:16 +0000

Η δίγλωσση έκδοση Φιλία – Ένα λήμμα σε θραύσματα της Αλ Τερ αρθρώνεται μέσα από μια σειρά επιστολών που εξερευνούν τη φιλία ως ρευστή και ασταθή μορφή σχέσης, εκτός προδιαγεγραμμένων υποκειμενικών και κοινωνικών θέσεων. Το κείμενο διαπλέκει προσωπική γραφή με θεωρητικό στοχασμό, αναμετρώμενο με ζητήματα φύλου, επιτελεστικότητας, συντροφικότητας, απεύθυνσης και αποδοχής. Με αναφορές σε Derrida, Butler, Moten, Agamben και Weston, η φιλία αναδεικνύεται ως πεδίο ριζοσπαστικής σχεσιακότητας – ως συνθήκη που δεν εδράζεται στην ταυτότητα ή τη συγγένεια, αλλά στις δυνατότητες επανεγγραφής του κοινωνικού δεσμού. Η επιστολική μορφή φιλοξενεί τη σιωπή, την επιθυμία, την ασυνέχεια, την ανατροπή και την απορία, αποσταθεροποιώντας οποιοδήποτε σταθερό νόημα για τη φιλία· αντιθέτως, την εκθέτει ως ανοιχτό ερώτημα, ως πράξη που διαμορφώνεται μέσα στο χρόνο, το κείμενο και το σώμα.

The post Φιλία η – Ένα λήμμα σε θραύσματα appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Δεν μου ανήκω

fotodentro — Wed, 28 May 2025 09:30:42 +0000

Η Παλαιστίνη πλασμένη από την αρχή με λέξεις, αυτή είναι η ποίηση του Μαχμούντ Νταρουίς. Η ατομική του ιστορία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το συλλογικό πεπρωμένο κι ένας ολόκληρος λαός αναγνωρίζει τον εαυτό του στη φωνή του ποιητή. Πλην όμως, ο Νταρουίς είναι πρώτα και πάνω απ’ όλα αυτό, ένας σπουδαίος ποιητής, κι ύστερα Παλαιστίνιος, κι ύστερα Άραβας, κι ύστερα όνομα, καταγωγή, ρίζα. Και συλλογίζεται πόσο χωρίς ταυτότητα, χωρίς πατρίδα και χωρίς οικογένεια είναι η αυθεντική ελευθερία μας και πόσο θαυμαστά η ψυχή μας μπορεί κι αντικρίζει όσα ο νους με πείσμα φυλακίζει. Και νιώθει ο Νταρουίς πόσο ο θάνατος του άλλου είναι ο δικός μας θάνατος, πόσο μόνοι είμαστε όταν νομίζουμε ότι έχουμε συμμάχους και αντιπάλους. Και παρατηρεί πόσο σημαντικότερη από τα έργα μας, τις αγωνίες μας, τους φόβους μας και τους πολέμους μας είναι η ομορφιά της φύσης, πόση ατόφια ζωή σπαταλάμε για μια νίκη και μια ήττα, ενόσω η πλάση κι ο κόσμος γύρω μας πεθαίνουν κι ανασταίνονται δίχως σταματημό, δίχως τέλος. Και καταλήγει ο Νταρουίς πόσο πιο μεγάλος από το μίσος είναι ο έρωτας. Για τον ίδιο, τόπος και ποίηση γίναν ένα. Πατρίδα κι εξορία γίναν ένα. Ο ξένος, ο εχθρός και ο εαυτός ένα. Η εκτεταμένη ανθολογία με τον τίτλο Δεν μου ανήκω παρουσιάζει τον κορυφαίο σύγχρονο ποιητή της Παλαιστίνης σε όλο το καλλιτεχνικό, πνευματικό, ανθρωπιστικό εύρος του.

The post Δεν μου ανήκω appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Άγρια ειρήνη

fotodentro — Wed, 28 May 2025 08:59:47 +0000

Στη σύγχρονη εβραϊκή ποίηση αντικρούεται συχνά η ρήση του Τζορτζ Σανταγιάνα ότι «ένας ποιητής δεν μπορεί να είναι μεγαλειώδης παρά μόνο αν γράφει στη γλώσσα του νανουρίσματος της μάνας του». Ο Γεουντά Αμιχάι ανήκει σε όσους έγραψαν μεγαλειώδη ποίηση σε μια γλώσσα που δεν ήταν η μητρική τους. Ο Αμιχάι, όπως και αρκετοί συγγραφείς και ποιητές της γενιάς του, εγκατέλειψε την πρώτη του γλώσσα για να βρει καταφύγιο στη σύγχρονη εβραϊκή. Στην εγχώρια ισραηλινή λογοτεχνία κυριαρχεί η αφήγηση του έθνους και οι διττές υπαγωγές δεν σπανίζουν στη βιογραφία πολλών δημιουργών αυτής της περιόδου. Στη ζωή αλλά και στο σύνολο της εργογραφίας του Αμιχάι κυριαρχούν οι ιδιότητες του ποιητή και του στρατιώτη: «Ζωγραφίζω τη ζωή μου στον πόλεμο και τον έρωτα, στην αντάρα και τη σιωπή». Ο ίδιος πολέμησε κι αγάπησε πολύ και δεν δίσταζε να υψώνει τη φωνή του υπέρ της ειρήνης. Το 1994, στο πλαίσιο της απονομής του Βραβείου Νόμπελ για την Ειρήνη, ύστερα από πρόσκληση του πρωθυπουργού Γιτσχάκ Ραμπίν, ο Αμιχάι διάβασε στίχους του, μεταξύ αυτών και την «Άγρια ειρήνη». Όταν ρωτήθηκε γιατί επέλεξε το συγκεκριμένο ποίημα, απάντησε: «Το έγραψα όταν η ειρήνη ήταν μόνο ένα όραμα, λίγο πριν από το Σύμφωνο Ειρήνης με την Αίγυπτο. Η Ιστορία μάς έχει διδάξει ότι η ζωή είναι πολύ σύντομη για να περιμένουμε να επέλθει φυσική ειρήνη. Η φύση πρέπει να υποβοηθηθεί, να προστατευτεί σαν τα αγριολούλουδα».

The post Άγρια ειρήνη appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Don Juan

fotodentro — Thu, 27 Mar 2025 18:46:05 +0000

”Ψάχνω έναν ήρωα. Δεν αντιλέγω, / παράξενο είναι. Kάποιον θα εμφάνισαν / και σήμερα οι φυλλάδες. Mα προλέγω / πως αύριο κιόλας πάει, τον εξαφάνισαν. / Δεν θέλω τέτοιους – και γι’ αυτό διαλέγω / τον φίλο απ’ τα παλιά, τον Δον Zουάν. / Θα τον θυμάστε απ’ την παντομίμα: / νέο τον πήρε ο διάολος – τι κρίμα!”

“Το πάθος προσποιείται, αλλά προδίδεται / από τη σκοτεινιά του / όπως τα νέφη / τα μαύρα δείχνουν θύελλα, φανερώνεται / στο βλέμμα που ποτέ δεν πειθαρχεί. / Ό,τι κι αν παριστάνει, πάντα πρόκειται / για υποκρισία: μίσος ή οργή, / ψυχρότητα ή απέχθεια – φορά / όλες τις μάσκες / όμως είναι αργά.”

”Ο ήρως, εδώ, σ’ όποια βάραθρα ανηθικότητας και να κατρακυλά για να χαθεί εντέλει στην Kόλαση, δεν είναι υποκριτής και δειλός […] Ο λιμπερτίνος σέρνει σαν κατάρα την ακαταμάχητη αίγλη του. […] το ψυχρό άγγιγμα του αγάλματος, καθώς αδράχνει τον προδότη, καίει σαν τη φωτιά της Κόλασης. Αυτή η φωτιά ταιριάζει στους προδότες – ο Αλιγκιέρι στον ένατο κύκλο του ”Inferno” το είδε…”

The post Don Juan appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ο Sebastian στο όνειρο

fotodentro — Fri, 17 Jan 2025 12:06:26 +0000

Δημοσιεύσεις στο “Brenner” 1914/1915

H γλώσσα στην ποίηση

Δίγλωσση έκδοση

Μεταχειρισμένο, σε άριστη κατάσταση

The post Ο Sebastian στο όνειρο appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Τα ποιήματα του Νάρκισσου

fotodentro — Wed, 08 Jan 2025 11:18:18 +0000

Για να γαληνεύει το πνεύμα της Νάρκισσας. Αυτή η λατινική επιγραφή σε μια απόμερη γωνιά του βοτανικού κήπου της πόλης Μονπελλιέ, όπου σύχναζε ο νεαρός φοιτητής της Νομικής Πωλ Βαλερύ, υπήρξε καθοριστική για την ποιητική του ιδιοσυγκρασία. Κατά την παράδοση, η Νάρκισσα, κόρη του Άγγλου ποιητή Edward Young, είχε πεθάνει στο Μονπελλιέ προς το τέλος του 18ου αιώνα, αλλά δεν ενταφιάστηκε στο κοιμητήριο της πόλης, επειδή ήταν προτεστάντισσα. Έτσι, ο πατέρας της την ενταφίασε νύχτα στον βοτανικό κήπο, υπό το φως της σελήνης, στο σημείο που ο Βαλερύ συνάντησε την επιτύμβια στήλη που τον ενέπνευσε να γράψει ένα σονέτο, τον πρωτόλειο “Νάρκισσο” – το εναυσμα των επόμενων ποιημάτων του με το ίδιο θέμα: Μιλά ο Νάρκισσος, Σπαράγματα του Νάρκισσου, Καντάτα του Νάρκισσου. Ο μύθος επιστρατεύεται εδώ για την ανάδειξη της ποιητικής εμπειρίας – στα νερά του οβιδιακού Νάρκισσου αντανακλάται πλέον ο ποιητής.

Ο μύθος του Νάρκισσου είναι επομένως κεντρικής σημασίας στην ποιητική παραγωγή του Βαλερύ και δεν έπαψε να τον απασχολεί καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Τα σχετικά ποιήματα συνιστούν, μάλιστα, κατά δική του ομολογία, ένα είδος ποιητικής αυτοβιογραφίας. Για αυτό και πρώτος ο ίδιος συστέγασε σε έναν τόμο τα ποιήματα Μιλά ο Νάρκισσος και Σπαράγματα του Νάρκισσου, υπογραμμίζοντας έτσι τη μετάβασή του από τον “Νάρκισσο του σώματος” στον “Νάρκισσο της ψυχής” και από τη θολή ποιητική της νεότητάς του στην “καθαρή ποιητική” της Νεαρής Μοίρας και των Σπαραγμάτων. Το παράδειγμα του Βαλερύ ακολουθεί και η ανά χείρας -για πρώτη φορά στα ελληνικά- συναγωγή των διαδοχικών, ομοθεματικών του ποιημάτων, από το λαμπρό ξεκίνημα ως την αποκρυστάλλωση ενός μεγάλου ποιητικού πνεύματος.

The post Τα ποιήματα του Νάρκισσου appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Βρεγμένη γη

fotodentro — Tue, 26 Nov 2024 10:50:03 +0000

Όταν άρχισα να γράφω τα ποιήματα, φοβόμουν να χρησιμοποιήσω τη μητρική μου γλώσσα σε δημόσιους χώρους […] Έτσι, πέρασα πολύ χρόνο στη σιωπή, και γι’ αυτό η γραφή έγινε το καταφύγιό μου, άρχισα να γράφω ποιήματα για τη ζωή μου, για τη μετανάστευση, για τις γυναίκες του σπιτιού μου, για τη βία και για όλα όσα μου δημιουργούσαν ερωτήματα, σαν κάποιος που καταγράφει το πέρασμά του από τον κόσμο. Για εμένα η ποίηση είναι ένας χώρος όπου μπορώ να υψώσω τη φωνή μου, να πω άλλες ιστορίες, να θυμηθώ και να πω πως είμαστε εδώ και θέλουμε να ακουστεί το λόγος μας δυνατά και καθαρά.

Ρίζες

Στη βροχή,
έρχεσαι του και μαζί σου το βήμα της ζωής
που ανοίγει μονοπάτια.
Στη βροχή,
ανοίγουν τα σπλάχνα μου για να λάβουν από εσένα,
σιγά σιγά, τις σκιές σου, τους ήλιους σου,
την ψυχή σου.
Στη βροχή,
κατακλύζεις με την ευωδία σου
όλους τους ζωτικούς χώρους μέσα μου
και μέσα στη γη μου.
Στη βροχή,
οι ρίζες μου αρχίζουν να σε πλέκουν
και εισχωρούμε
ο ένας στον άλλο αδιάκοπα, άφοβα.
Στη βροχή, ανθίζουμε ο ένας μέσα στον άλλο.

Δίγλωσση έκδοση, ελληνικά-ισπανικά

The post Βρεγμένη γη appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.