Ποίηση Archives - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο

Η μετάφραση της ιαπωνικής ποίησης ή τα Ιαπωνικά δεν έχουν κεφαλαία

fotodentro — Sun, 17 May 2026 07:43:59 +0000

Αυτό το μικρό βιβλίο περιέχει την ομιλία μου «Τα ιαπωνικά δεν έχουν κεφαλαία», που έγινε στις 18 Φεβρουαρίου 2020 στην Ελληνοαμερικανική Ένωση στο πλαίσιο του κύκλου «Με τα λόγια (γίνεται)» του Παναγιώτη Ιωαννίδη, μετά από επίμονες παροτρύνσεις του τελευταίου να μιλήσω για την ιαπωνική ποίηση και να ανασύρω από τα ντουλάπια και τις κασέλες μου σκόρπιες μεταφράσεις ιαπωνικών ποιημάτων, κυρίως χάικου, που έχω κάνει μέσα στις τελευταίες δεκαετίες για δική μου άσκηση και τέρψη, και όχι για να τα εκδώσω ή να τα μοιραστώ με άλλους ανθρώπους. Δεν έχει λοιπόν την αξίωση ούτε τη φιλοδοξία μιας ακαδημαϊκής η επιστημονικής, εάν θέλετε, παρουσίασης της ιαπωνικής ποίησης γενικά ή του χάικου ειδικότερα, παρά είναι μόνο μια σειρά σκέψεις, ιδέες, αισθήσεις, επεισόδια και περιγραφές της δικής μου σχέσης με αυτόν τον κόσμο, που αν διεκδικήσει την προσοχή σου θα το κάνει ψιθυριστά και χωρίς φανφάρες και κρότους, έναν κόσμο που κυλάει δίπλα και μέσα σου σαν μια παρέλαση από λεπτούς ήχους, λέξεις-εικόνες, αναφωνήσεις, ανάσες – χωρίς δράμα, στην ευήλια σκιά. Η κατασκευή μιας νέας ανθρώπινης εμπειρίας, ένας καινούργιος οίκος-καταφύγιο και υπόρρητο θάμβος. «τα σκεπάσματα, μια πάνω μια κάτω, ψυχρά γέλια (Ίζεν)» Μεταφράζεται η ποίηση; Όχι. Μεταφράζεται η γιαπωνέζικη ποίηση; Όχι δύο φορές. Μεταφράζονται οι ήχοι σε άλλους ήχους, οι ήχοι που έχουν μορφή, σχήμα και νόημα; Απ’ τα ντουλάπια και τις κασέλες στη δημόσια ανάγνωση, κι απ’ αυτήν σ’ ετούτες τις σελίδες, αυτό που δεν μεταφράζεται μας γνέφει. Οι τέσσερις εποχές κουνάνε αδιόρατα το κεφάλι, οι ουρανοί είναι άδειοι, ο ήλιος φωτίζει την επιφάνεια των περικοκλάδων με τα εφήμερα άνθη. Κι από μόνο του αυτό γίνεται πρόσκληση σε μια ταπεινή, χωρίς τυμπανοκρουσίες συνάντηση, που μπορεί να καταλήξει σε μια μακρόχρονη σχέση αγάπης, έκλαμψης και παρηγοριάς. «λουλουδιασμένη άνοιξη, ποιός είναι αυτός, κάτω απ’ την ψάθα» – «μετά τη βροχή, τα χρυσάνθεμα, σηκώνουν αμυδρά το κεφάλι» – «κουβεντολόι, και ίριδες, ένα ακόμα επεισόδιο απ’ το ταξίδι» (Μπασό)

The post Η μετάφραση της ιαπωνικής ποίησης ή τα Ιαπωνικά δεν έχουν κεφαλαία appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Είκοσι

fotodentro — Sun, 17 May 2026 07:34:19 +0000

Είκοσι αριθμημένα ποιήματα, τρία ανάριθμα, ένα εισαγωγικό τρίστιχο και ένα καταληκτικό κομμάτι των δεκατριών στίχων απαρτίζουν το Είκοσι, τη νέα ποιητική συλλογή του Παντελή Μπουκάλα. Πρόκειται για τα τεκμήρια ενός πολέμου από εκείνους που όντως δεν τους μέλλεται να τελειώσουν ποτέ: του πολέμου με μια μαύρη τρύπα που δεν είναι μέσα σου αλλά σε περιέχει ολόκληρο. Κάθε τεκμήριο δοκιμάζει τη δική του εκδοχή φωνής, από τις πολλές που έχει να σου προσφέρει η ελληνική ποίηση, σαν μιας κάποιας ισχύος όπλα για να ξεγελάσεις τον Αγέλαστο και να μιλήσεις το πένθος, το πιο βαρύ απ’ όσα έχουν γραφτεί του ανθρώπου: το πένθος του γονιού για το παιδί του. Να τρέψεις σε λόγο την αδειοσύνη, μολονότι νιώθεις πια τις λέξεις απελπιστικά αδύναμες, σχεδόν άδικες μπροστά στο μέγα γεγονός που καλούνται να συλλαβίσουν. Για να επιστρέψεις από τον άναυδο πόνο, την παραιτημένη σιωπή, ή από τον τρόπο του ουρλιαχτού στον συνταγμένο κόσμο θα δοκιμάσεις και θα δοκιμαστείς σε όλες τις φωνές. Στη φωνή της αφήγησης, που εκτείνει το πεδίο της μνήμης ανακαλώντας θραυσμένες αλληλουχίες στιγμών και επιχειρώντας με την ιστόρηση να συγκρατήσει θερμό ό,τι απειλείται από τον παγετώνα της απώλειας. Στη φωνή της συμπύκνωσης, που διατηρεί μόνο έναν πυρήνα γυμνών λέξεων. Στην έμμετρη φωνή και στη φωνή του ελευθερωμένου στίχου. Στη φωνή της επιτάφιας ποίησης και του δημοτικού μοιρολογιού αλλά και στη φωνή της απαντοχής, της μη παραίτησης, της μη καταβύθισης, έτσι όπως τη συνοψίζει το παράγγελμα του ποντιακού τραγουδιού: «Βάσταξον, καρδιά, βάσταξον, αν θελτς και αν ’κί θέλεις». Αλλ’ όσο βαστιέσαι απ’ το κλαδάκι που σου προσφέρει ο στίχος του Πόντου, η λερναία πίκρα μέσα σου σε κόβει στα δυο, μοιρολογώντας με τον τρόπο του ριζίτικου τραγουδιού για τον άγουρο που «νιότη δεν εχάρη», γιατί τον πρόλαβε -στα ωραία είκοσί του- ο «σκληροκάρδης», με την μπαμπεσιά που δίκαια του αποδίδει η δημοτική μας ποίηση: «Χριστέ, και να ’τον παρεμπρός, και να ’τον παραπίσω». Αυτό το ψυχοφάγο «αν», το μάταιο «μακάρι», απευθυνόμενο σε θεότητες άφαντες ή αδιάφορες, τσακίζει και κόκαλα που πίστεψαν αναίτια πως ανήκουν στα γερά. Σε μια τριχούλα ακροβατεί ο βίος των βροτών. Σε μια τριχούλα που κόβει βιαιότατα κι απότομα τον κόσμο και τον χρόνο στα δύο, στον φαρμακωμένο ενεστώτα και στον αδυσώπητο αόριστο, στο εδώ και στο εκεί. Ναι. Μάλλον δεν λάθεψαν οι γνωστικοί αρχαίοι που μια από τις μυθολογικές τους αφηγήσεις για τη χαμένη αθανασία τη συνάρτησαν με μια τρίχα στην κεφαλή του Πτερέλαου, βασιλιά των Ταφίων· εύκολο ήταν να κοπεί, πάντα με μπαμπεσιά, εύκολο να γυρίσει ο άνθρωπος στη θνητότητά του. Μόνη αθανασία του, η μνήμη. (Από τον εκδότη)

Δείτε λιγότερα

The post Είκοσι appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

«Κι όλα τα κακά σκορπά…»

fotodentro — Sun, 17 May 2026 07:25:15 +0000

«Όπως όλη η σπουδαία ποίηση, έθαλλε και η δική της: χωρίς ίχνος ιδεολογική αδιακρισία και κατεβαίνοντας ακόμη πιο βαθιά μέσα στον άνθρωπο, ξαναπλασμένον τώρα ολόκληρο από το αμύθητο μισό του. Για μένα (αλλά δεν πιστεύω πως ισχύει μόνο για μένα), η Τζένη Μαστοράκη είναι η καλύτερη ποιήτρια της νεότερης Ελλάδας. (Δ.Κ.) KAI ΤO ΚΑΚΟ; Όταν κανένας δε σταυρώνει πια το μαξιλάρι σου και δεν υπάρχει ποιός θα σε φυλάξει. Το κακό δεν είναι έννοια, δεν είναι καν ιδέα, αλλά πράγμα, φόβος ακατέργαστος, που αναδύεται από τα βαθύτερα κοιτάσματα του ύπνου και της στέρησης και σέρνεται μέσα στα όνειρα, εκεί όπου έννοια και πράγμα δεν ξεχωρίζουν ακόμα. Εκεί πάλι βρίσκονται, αν σκύψεις να τα δεις και τα πιάσεις από χάμω, λόγια ξόρκια από παμπάλαιες διαθήκες, ψίχουλα και πετραδάκια που τ’ άφησαν πίσω τους όσοι πλανήθηκαν στο σκοτεινό δάσος και χάθηκαν στη νύχτα της ψυχής, σκόρπιες ψηφίδες μύθων. Μυθοποιός λοιπόν και ελευθερώτρια παγιδευμένων φαντασμάτων, νυχτερινή και φεγγαροντυμένη· μυθοποιός που άλλον τέτοιο ή άλλην τέτοια δεν έχουμε στην ελληνική ποίηση. Μυθοποιός, γιατί μονάχα ο μύθος μπορεί να πλαισιώσει το κακό, να το μιλήσει και να το σκορπίσει στον άνεμο. Όταν το κακό δεν χωράει σε μύθους, τότε νικά, τότε σε κατακυριεύει. Ποιά έγκατα, ποιά βίωση βαθύτερη του φόβου, και ο λόγος πάντα άπεφθος; Ο ρυθμός, ο ανεύρετος ρυθμός του κόσμου, αυτός φυλάγει απ’ το κακό αφού κανένας δε σταυρώνει πια το μαξιλάρι σου. Ο ρυθμός είναι το ξόρκι για όσα δεν εξαγοράζονται, το κέρμα που κρατάς σφιχτά στα δόντια για να φτάσεις στον βυθό, εκεί όπου μόνο οι τολμηροί αυτοδύτες κατεβαίνουν ασυνόδευτοι, κι ύστερα πάλι ν’ ανεβείς, αν είσαι από τους τυχερούς. Και ρυθμός είναι η ανθρώπινη ανάσα, ο μιλημένος μύθος, ο άλλος τρόπος ν’ αναπνέουμε που μας τον μάθαιναν τα ποιήματα, σχεδόν μια ευεργεσία. Αλλά οι ποιητές εκείνον τον καιρό ήταν αθάνατοι. (Διονύσης Καψάλης, από το επίμετρο της έκδοσης)

The post «Κι όλα τα κακά σκορπά…» appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ο χρόνος ο επιούσιος

fotodentro — Mon, 11 May 2026 16:19:54 +0000

Το δέκατο έβδομο βιβλίο ποίησης του Θανάση Χατζόπουλου, με έκταση μεγαλύτερη από τη συνήθη για βιβλία ποίησης, έρχεται να προστεθεί ως το βιβλίο των πολλαπλών χρόνων της ζωής και της ποίησης. Ξεκινώντας με τον κυκλικό τετραμερή χρόνο που αντλεί την καταγωγή του από τις εναλλαγές του χρόνου της φύσης, συνεχίζει με τον ερωτικό χρόνο και την ενότητα «Κλήματι κλίμαξ». Ακολουθεί η ενότητα «Αιών παις εστί παίζων», από την αιωνιότητα των προσωκρατικών, για να προσγειωθεί και πάλι στο «Ιστορικοί χρόνοι», στα «Μυθικά χρόνια» και στο «Ο καιρός, από
μέρα σε μέρα». Έτσι, τα ποιήματα χαρτογραφούν χρόνους εντός και εκτός της ανθρώπινης ζωής, επιχειρώντας να συλλάβουν την ασύλληπτη διάσταση του χρόνου, την οποία μόνον εμμέσως
μπορούμε να αντιληφθούμε.

The post Ο χρόνος ο επιούσιος appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Μιλάνε σιγανά

fotodentro — Mon, 11 May 2026 15:34:24 +0000

Πηγαίνει το παιδί ώς την άκρη της πόλης κάτω από τα δέντρα κάτω από πυκνά δέντρα πηγαίνει τώρα το παιδί νυχτώνει στην άκρη της πόλης βοή ανέμου σηκώθηκε τα δέντρα γύρω ακίνητα .

The post Μιλάνε σιγανά appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Η θαλασσινή ωδή και άλλα ποιήματα

fotodentro — Mon, 11 May 2026 10:40:55 +0000

Ο ‘Αλβαρο ντε Κάμπος είναι ένας από τους πιο σημαντικούς ετερώνυμους του Φερνάντο Πεσσόα, ίσως ο σημαντικότερος -αν λάβουμε υπόψη την ιδιαίτερη σχέση που ενώνει τον Πεσσόα με το αγαπημένο του προσωπείο- με την πλέον ολοκληρωμένη βιογραφία και ποιητική. Εκκεντρικός, μεγαλόσχημος, παροξυσμικός, δηλωμένος οπαδός του Ουίτμαν, υμνητής της τεχνολογίας και του σύγχρονου πολιτισμού, εκφραστής ενός ανεκπλήρωτου ερωτισμού και ενός φαντασιωσικού πανσεξουαλισμού, ο Πεσσόα-Κάμπος, προϊόντος του χρόνου, κυριεύεται από την οδύνη της ύπαρξης, το πάθος της αποτυχίας, τη μανία της ήττας, σφραγίζοντας με το μοντερνισμό του όχι μόνο την πορτογαλική αλλά και την παγκόσμια ποίηση του 20ού αιώνα.

“Για το σημερινό αναγνώστη, η μορφή του ‘Αλβαρο ντε Κάμπος είναι κατά κάποιον τρόπο εμβληματική. Οι αγωνίες του, οι νευρώσεις του, οι κυνισμοί του, οι αντιφάσεις του, το γεγονός ότι υπήρξε ουσιαστικά ένας αποτυχημένος, το αλλόφρον και μεταφυσικό βλέμμα του, είναι τα στίγματά του. Και, αν τα δούμε από τη θετική τους πλευρά, η μεγαλοσύνη του”.

Αντόνιο Ταμπούκι

The post Η θαλασσινή ωδή και άλλα ποιήματα appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Εύθραυστον

fotodentro — Mon, 04 May 2026 08:37:26 +0000

The post Εύθραυστον appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Με τα μάτια στη Γάζα

fotodentro — Fri, 24 Apr 2026 10:07:06 +0000

Τα παιδιά της Παλαιστίνης έχει πρωτίστως στο μυαλό του ο Σιώτης. Αλλά και του Ισραήλ τα παιδιά. Και της Ουκρανίας. Και του Σουδάν. Για τους αμάχους των χωρών αυτών νοιάζεται, για το «άμαχο αίμα», όπως το χαρακτηρίζει. Συγκλονισμένος, απαθανατίζει στιγμές που δεν θα θέλαμε να έχουν υπάρξει αλλά υπήρξαν. Όπως οι 355 σφαίρες που λιάνισαν το κορμάκι της πεντάχρονης Παλαιστινιούλας Χιντ Ρατζάμπ: «70 σφαίρες για κάθε χρόνο που έζησε, την κατατρύπησαν, τη σμπαράλιασαν, την έκαναν κόσκινο, αλλά δεν τη σκότωσαν». Και όπως η σακούλα που περιείχε ό,τι είχε απομείνει από τον μικρό Αλί: «Τους είπε ο γιος του είναι ο Αλί και εκείνοι του ‘δωσαν μια σακούλα με ανθρώπινα μέλη, του είπαν να πάει να τη θάψει, ο πατέρας δεν ξέρει αν στη σακούλα είν’ ο γιος του, ήταν μόνο έξι, το παιδί είχε βγει να παίξει».

The post Με τα μάτια στη Γάζα appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Δοκιμές αβλαβούς διέλευσης και άλλα ποιήματα

fotodentro — Fri, 24 Apr 2026 09:52:26 +0000

Άγιες Δυνάμεις, βοηθάτε, αυτή την ώρα, να βγει ο ήλιος. Αγροί εδώ-εκεί αίματος, παπαρούνες σ’ εξοχή-πόλη. Αγώνας, μια ζωή, ο Βαρλάμης Σαλάμοφ μικρός να γίνει. Αλίμονο, ένα τέσσερα επί τέσσερα “bigger than life”! Άλλη εστία η βιβλιοθήκη. Εστία αυτή κι αν είναι. Ανάγκη πάσα, του πώς το κακό έγινε, μνήμη να ποιούμε. Αναπόφευκτο το άγγιγμα της γάτας στις γυμνές γάμπες.

The post Δοκιμές αβλαβούς διέλευσης και άλλα ποιήματα appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Οδύσσεια

fotodentro — Wed, 08 Apr 2026 11:56:10 +0000

Η Οδύσεια του Καζαντζάκη είναι ένας ύμνος στο μεγαλείο τού ανθρώπου. Στο εύθραυστο μεγαλείο τού ανθρώπου. Δεν υπάρχει σημείο στην ανθρώπινη ευτυχία, που να μην κρύβει κάποια λύπη. Ο πολιτισμός αυξάνει τις απειλές που “πλακώνουν” τα απόλυτα συναισθήματα. Ο κατά Καζαντζάκην Οδυσσέας τοποθετείται στην εποχή τού Ομήρου. Υποφέρει, υπομένει, ενεργεί στην εποχή τού Καζαντζάκη. Αυτή η εποχή, το ξέραμε, είναι η εποχή τής κριτικής που ανάγεται σε δόγμα, της ανάλυσης που θεωρείται ως τέχνη, της παγερής λογικής που την επιθυμούμε σαν προαπαιτούμενο.
«Ο Καζαντζάκης ήρθε. Ξέρουμε τώρα ότι η εποχή μας μπορεί να είναι επίσης η εποχή τού λυρισμού. Και τι λυρισμού!»

The post Οδύσσεια appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.