Λεξικό Archives - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο

Η Ελληνική Επανάσταση

fotodentro — Sat, 26 Apr 2025 10:54:22 +0000

Στην παρούσα έκδοση ο Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης και ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς συγκεντρώνουν σαράντα έξι άρθρα τριάντα εννέα συγγραφέων, οι οποίοι καλύπτουν όλες τις πτυχές των πολυποίκιλων φαινομένων που συνθέτουν την Ελληνική Επανάσταση και την αναδεικνύουν ως καίριας σημασίας καμπή κατά την Εποχή των Επαναστάσεων (1776-1848). Η Επανάσταση μελετάται στις διαδοχικές φάσεις της και στις πολλαπλές κατά τόπους εκδηλώσεις της σε ολόκληρο τον ελληνικό κόσμο. Εξετάζονται επίσης οι διαπλοκές του επαναστατικού κινήματος των Ελλήνων με αντίστοιχες κινήσεις στις ρουμανικές χώρες, όπου εκδηλώθηκε αρχικά η Ελληνική Επανάσταση, όπως και στις χώρες των Νοτίων Σλάβων. Η προετοιμασία της ελληνικής κοινωνίας για την Επανάσταση εξετάζεται σε τρία άρθρα που αναφέρονται στη ζωή των κοινοτήτων, στην παράδοση των εξεγέρσεων και στις μορφές αντίστασης στον ζυγό, καθώς και στον μυστικό εταιρισμό. Παράλληλα, αναδεικνύονται οι επιπτώσεις της Επανάστασης στο οθωμανικό σύστημα εξουσίας που συνετέλεσαν στη δρομολόγηση των οθωμανικών μεταρρυθμίσεων. Σταθμίζονται επίσης οι θρησκευτικές πτυχές του επαναστατικού αναβρασμού και οι συνέπειές του στον βίο της Εκκλησίας, το κρίσιμο έργο των Εθνοσυνελεύσεων του Αγώνα και η συμβολή τους στη θεμελίωση συνταγματικής πολιτείας στην επαναστατημένη χώρα, τα οικονομικά του Αγώνα, οι πρωτοβουλίες στον χώρο της εκπαίδευσης, ο θρίαμβος της ιδέας της «πατρίδας» στους κύκλους της ελληνικής διασποράς, στοιχείο που κινητοποίησε δυναμικά τις κοινότητες αυτές στην υπηρεσία της Επανάστασης. Παρουσιάζεται αναλυτικά η προσωπογραφία του Αγώνα με τη σκιαγραφία των πολιτικών, στρατιωτικών και εκκλησιαστικών πρωταγωνιστών του, καθώς και των διπλωματών, των διανοουμένων και των γυναικών που συνέβαλαν σε αυτόν. Εξετάζονται ακόμη οι τρόποι με τους οποίους καταγράφονται τα γεγονότα της Επανάστασης στον Τύπο, στον λαϊκό πολιτισμό, στη λογοτεχνία, στις εικαστικές τέχνες και στη μουσική, η αναβίωση του Διαφωτισμού ως πολιτικού κυρίως κινήματος ιδεών και ο καθοριστικός ρόλος του Φιλελληνισμού στην Ευρώπη και την Αμερική. Τέλος, ο τόμος περιλαμβάνει εκτενή ανασκόπηση της ιστοριογραφίας και των επετειακών εκδηλώσεων στα πενήντα, εκατό και εκατόν πενήντα χρόνια από την Επανάσταση.

Η έκδοση συνοδεύεται από δεκατρείς χάρτες ειδικά σχεδιασμένους από το Εθνικό Κέντρο Χαρτών και Χαρτογραφικής Κληρονομιάς και από αντιπροσωπευτική εικονογράφηση, η οποία περιέχει τριάντα έγχρωμους πίνακες.

The post Η Ελληνική Επανάσταση appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Μέγα Λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσης

fotodentro — Mon, 17 Mar 2025 17:15:28 +0000

4 τόμοι

1η ΕΚΔΟΣΗ 1901

The post Μέγα Λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσης appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

ΠΑΡΑ-ΛΕΞΙΚΟ

fotodentro — Wed, 05 Jun 2024 11:23:42 +0000

Παραλεξικό όπως λέμε παραοικονομία, παρακράτος, παραπληροφόρηση, παραστρατιωτικός. Ενώ ένα κοινό λεξικό περιέχει ορισμούς των λέξεων, αυτό εδώ έχει αφορισμούς (από-ορισμούς), δηλαδή προσδιορίζει τις έννοιες με τρόπο πλάγιο, παραπληρωματικό, κάποτε παραμορφωτικό, αλλά ποτέ παράλογο μια συλλογή από εύστοχες παρομοιώσεις, πνευματώδη ρητά, επιγραμματικές εκφράσεις, απροσδόκητα αξιώματα, κυνικές παρατηρήσεις, εύστοχα αποφθέγματα, και πικρές αλήθειες.

The post ΠΑΡΑ-ΛΕΞΙΚΟ appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Λεξικό ερμηνευτικό και ετυμολογικό

fotodentro — Tue, 09 Apr 2024 17:57:05 +0000

Η κρητική διάλεκτος έχει το προνόμιο να παρουσιάζει γραπτή λογοτεχνική παράδοση από τον 14ο αιώνα, για να φτάσει στο αποκορύφωμα της εκφραστικής της πληρότητας τον 16ο και τον 17ο αιώνα. Η γλώσσα των σημερινών Κρητικών, παρά τις αναπόφευκτες ισοπεδωτικές τάσεις που οδηγούν στη ραγδαία υποχώρηση των τοπικών ιδιωμάτων και διαλεκτικών ποικιλιών, διατηρεί μεγάλο μέρος από τη φυσιογνωμία της. Το πλούσιο υλικό του παρόντος λεξικού αποτελεί πολύτιμη πηγή πληροφοριών και προβληματισμού, όχι μόνο για τον ερευνητή αλλά και για κάθε Κρητικό. Ξεφυλλίζοντάς το, κανείς διαπιστώνει ότι περνά από μπροστά του ένας υπέροχος κόσμος που καλύπτει όλες τις πτυχές του υλικού, πνευματικού και κοινωνικού βίου των Κρητικών, τη χλωρίδα και την πανίδα του νησιού και τόσα άλλα. Σταματά με θαυμασμό μπροστά σε φυτά και βότανα. Εντυπωσιάζεται από το πλούσιο ποιμενικό λεξιλόγιο. Μελαγχολεί για το θάνατο τόσων λέξεων. Μένει ενεός μπροστά στις συνωνυμικές δυνατότητες: ο ωραίος στην εμφάνιση είναι διωματάρης, θεωρατικός, φανισιμιός, ωριόθωρος. Εκπλήσσεται από το πλήθος των εφευρηματικών σύνθετων, όπως μερμηγκομέσης, παιζομάτης, χουμαδοκέφαλος, ψιμυθευτερός. Συνειδητοποιεί, τέλος, την εκπληκτική πολυσημία των λέξεων, όταν βλέπει ότι στην Κρήτη εργάτης είναι «εξάρτημα της φάμπρικας», πιτυρίδα «είδος βοτάνου», προβατίνα «είδος αγριόχορτου», ή ότι τα χαλάκια τρώγονται, αφού είναι νόστιμα «παξιμαδάκια«. Σε μια εποχή που κινδυνεύει να εξαφανιστεί κάθε τι που θεωρείται «περιθωριακό» ή αποκλίνει από την καθιερωμένη γλωσσική συμπεριφορά, λεξικά όπως το παρόν, αποκτούν εθνική σημασία, από τη στιγμή που αφυπνίζουν ιστορικές μνήμες, απεικονίζουν ποικίλες πτυχές του λαϊκού πολιτισμού, ενώ παράλληλα αφήνουν τον επαρκή αναγνώστη να διεισδύσει, μέσα από τις λέξεις, στην ψυχοσύνθεση όσων Κρητικών εξακολουθούν, σε πείσμα των καιρών, να μιλούν μια γλώσσα πλούσια και εκφραστική, με προφορική παράδοση χιλιάδων χρόνων.

The post Λεξικό ερμηνευτικό και ετυμολογικό appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

ΓΛΩΣΣΙΚΟΣ ΑΤΛΑΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

fotodentro — Fri, 23 Dec 2022 16:42:48 +0000

Καρπός πολυετών ερευνών του συγγραφέα στη μεγαλόνησο, ο Γλωσσικός Άτλας της Κρήτης είναι η πρώτη ολοκληρωμένη γλωσσογεωγραφική εργασία για μια μείζονα ελληνική περιοχή. Στους χάρτες σημειώνονται 163 οικισμοί που επισκέφθηκε ο συγγραφέας για το συλλεκτικό του έργο, και καθένας από αυτούς δείχνει τη γεωγραφική κατανομή ενός γλωσσικού φαινομένου. Κατά συνέπεια, οι χάρτες στο σύνολό τους απεικονίζουν ανάγλυφα τις σχέσεις, τις διαφορές και τις ιδιορρυθμίες των κρητικών διαλέκτων. Στο υπόμνημα των χαρτών σημειώνονται οι διαλεκτικοί τύποι με το αλφάβητο της Διεθνούς Φωνητικής Εταιρείας. Στις σελίδες του κειμένου δίνονται πληροφορίες για τον τρόπο συλλογής και επεξεργασίας του υλικού, για τη φύση του κρητικού λεξιλογίου (κατηγορίες των διαλεκτικών λέξεων), για την επιλογή των εννοιών του ερωτηματολογίου και των τόπων της έρευνας. Την έκδοση συμπληρώνουν περιλήψεις του κειμένου στα γαλλικά και στα αγγλικά, και μετάφραση των διαλεκτικών τύπων που συμπεριλαμβάνονται στους χάρτες στις ίδιες αυτές γλώσσες.

The post ΓΛΩΣΣΙΚΟΣ ΑΤΛΑΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Λεξικό αρχαϊστικών φράσεων της νέας ελληνικής γλώσσας

fotodentro — Tue, 21 Dec 2021 13:09:50 +0000

Περισσότερες από 3.300 φράσεις και εκφράσεις αποθησαύρισε ο συγγραφέας στο πολύ ενδιαφέρον και χρήσιμο λεξικό του. Το συνιστώ ανεπιφύλακτα σε όσους πιστεύουν ότι η ελληνική γλώσσα εξακολουθεί να είναι πλούσια, γιατί χρησιμοποιεί στοιχεία και από παλαιότερες περιόδους της ελληνικής γραμματείας.
ΝΤΙΝΟΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

Το πιο παράδοξο λεξικό που θα ήταν δυνατό να υπάρξει. Όμως, δεν ήταν δυνατό να φανταστώ πως ένας άνθρωπος θα ήταν δυνατό να ασχοληθεί με ένα τόσο αυστηρά επιστημονικό πρόβλημα, με τόσο άψογα επιστημονικό τρόπο. Ο συγγραφέας είχε την ιδιοφυώς απλή ιδέα να ψάξει και να βρει στα νεοελληνικά κείμενα όχι μόνο τις πιο κοινόχρηστες αρχαιοελληνικές λέξεις, αλλά τις φράσεις εκείνες που τις χρησιμοποιούμε χωρίς να ξέρουμε από πού κατάγονται. Αυτό το υπέροχο λεξικό είναι μια καθαρή απόλαυση, ακόμα κι όταν διαβάζεται σαν κοινό ανάγνωσμα, όταν δηλαδή δεν χρησιμοποιείται σαν λεξικό. Τα πιο θερμά μου συγχαρητήρια.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΑΦΑΗΛΙΔΗΣ

The post Λεξικό αρχαϊστικών φράσεων της νέας ελληνικής γλώσσας appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ελληνο-Κρητικό Λεξικό

fotodentro — Mon, 20 Dec 2021 11:50:53 +0000

έκδοση: ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΜΑΡΩΝΙΑΣ Ο “ΠΑΝΤΕΛΗΣ”

2016

The post Ελληνο-Κρητικό Λεξικό appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Θησαυρός κρητικών στερεότυπων εκφράσεων

fotodentro — Thu, 09 Dec 2021 12:46:00 +0000

Ο Ανδρέας Λενακάκης σε αυτό εδώ το πόνημα αποθησαυρίζει πλήθος στερεότυπων ή ιδιωματικών εκφράσεων της κρητικής διαλέκτου, αρκετές από τις οποίες συναντιούνται και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, μερικές δε ακόμα και στην κοινή Νεοελληνική […] (Από τον πρόλογο)

The post Θησαυρός κρητικών στερεότυπων εκφράσεων appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Μέσα από τις λέξεις

fotodentro — Tue, 16 Nov 2021 15:39:42 +0000

Ποια είναι τα όρια του κόσμου μου;
Υπήρχε δημοκρατία πριν το 1974;
Ποιο είναι το θηλυκό του “εαυτός”;
Ποιο είναι το αντίθετο του “όλοι”;
Τι αποκαλύπτει ο μπακλαβαδογλύκι;
Υπάρχουν ανύπαντροι κλαρινογαμπροί;
Θα προσγειωθούμε ποτέ στον Άρη;
Γιατί τα γαριδάκια δεν είναι μικρές γαρίδες;
Ποια είναι η διαφορά καυσίμου και κάψιμου;
Παίζει τίποτα;
Τελικά να λέμε “επίλεξε” ή “επέλεξε”;
Όταν όλα είναι έτοιμα, είναι όλα άνθρωποι;
Αν έρθει ένα πούλμαν προκυνητών, σημαίνει ότι ήρθε κι ένα πούλμαν προσκυνητές;
Σε αυτά και σε άλλα καυτά ερωτήματα απαντάει το Μέσα από τις λέξεις. Κάθε κεφάλαιο εξετάζει κι από μία ερώτηση για τη γλώσσα. Στο πρώτο μέρος οι ερωτήσεις είναι πιο γενικές, ενώ στο δεύτερο καθεμία από αυτές φωτίζει και από ένα γραμματικό μυστήριο το οποίο αφορά φαινομενικά απλές λέξεις.

The post Μέσα από τις λέξεις appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Φιλοσοφικό Λεξικό

fotodentro — Wed, 10 Nov 2021 11:45:59 +0000

Γνωσιολογία (γνώση-λόγος). Θεωρία της γνώσης, η φιλοσοφική διδασκαλία για την ανάπτυξη της ικανότητας του ανθρώπου να κατανοήσει την πραγματικότητα και να φτάσει στην αλήθεια. Η διδασκαλία για τις πηγές της γνώσης (αισθήσεις, λογικό) και για τις μορφές που παίρνει (αίσθημα, παράσταση, έννοια, κρίση, συλλογισμός κλπ). Αφετηρία για κάθε γνωσιολογία είναι η υλιστική ή ιδεαλιστική αντιμετώπιση του προβλήματος: τι σχέση έχει η γνώση μας για τον κόσμο που μας περιβάλλει, με τον ίδιο κόσμο.

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ: Καλή

The post Φιλοσοφικό Λεξικό appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.