Σύγχρονη Φιλοσοφία Archives - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο

Τι είναι μεταφυσική;

fotodentro — Wed, 27 May 2026 15:31:03 +0000

Το κείμενο «Τι είναι μεταφυσική;» δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1929. Γνώρισε έκτοτε δεκατέσσερις επανεκδόσεις στα γερμανικά και μεταφράστηκε σε δεκάδες γλώσσες. Την ιδιαίτερη σημασία του υπογράμμισε και ο ίδιος ο Heidegger, συμπληρώνοντάς το με έναν «Επίλογο» (1943) και προτάσσοντας μια εκτενέστατη «Εισαγωγή» (1949). Τα τρία κείμενα στην αλληλουχία τους παρέχουν μια αποκαλυπτική εικόνα της στοχαστικής διαδρομής του φιλοσόφου. Με αφετηρία τον παραδοσιακό ορισμό της μεταφυσικής ως κίνησης «πέρα των όντων» το «Τι είναι μεταφυσική;» την περιγράφει ως μια πορεία υπέρβασης των όντων, με προορισμό το «Μηδέν». Το κείμενο διευρύνει αποφασιστικά την οπτική γωνία του «Είναι και Χρόνος», επιτρέποντας συγχρόνως να διαφανούν τα αδιέξοδα, στα οποία εν τω μεταξύ είχε οδηγηθεί ο φιλόσοφος. Θα ακολουθήσει η περίφημη «στροφή» της σκέψης του, της οποίας εξαιρετικά δείγματα αποτελούν ο «Επίλογος» και η «Εισαγωγή» – κείμενα που αναζητούν πλέον τη δυνατότητα μιας μη μεταφυσικής σκέψης.

The post Τι είναι μεταφυσική; appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Η φλόγα της ελευθερίας

fotodentro — Wed, 13 May 2026 11:54:48 +0000

Χάνα Άρεντ, Σιμόν ντε Μποβουάρ, Άιν Ραντ, Σιμόν Βέιλ: Τέσσερις γυναίκες, τέσσερις από τις επιδραστικότερες μορφές της φιλοσοφίας του 20ού αιώνα, που μέσα στο χάος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου έβαλαν τα θεμέλια για μια πραγματικά ελεύθερη και χειραφετημένη κοινωνία. Από το 1933 έως το 1943, τα χρόνια που αποτελούν το πιο ζοφερό κεφάλαιο της ευρωπαϊκής νεωτερικότητας, οι τέσσερις αυτές οραματίστριες αντιτάσσουν στην καταστροφή τις πρωτοποριακές ιδέες τους για τη σχέση του ατόμου με την κοινωνία, του άντρα με τη γυναίκα, του Θεού με τον άνθρωπο, για την έννοια του φύλου, της ταυτότητας, της ελευθερίας. Πρόσφυγες, ακτιβίστριες, αντιστασιακές, χαράζουν τις περιπετειώδεις διαδρομές τους από το Λένινγκραντ του Στάλιν στο Χόλιγουντ, από το Βερολίνο του Χίτλερ και το κατεχόμενο Παρίσι στη Νέα Υόρκη. Οι ζωές τους γίνονται φιλοσοφία εν δράσει και αποτελούν ένα εντυπωσιακό τεκμήριο της απελευθερωτικής δύναμης της σκέψης. Ένα σπουδαίο βιβλίο για τέσσερις παγκόσμιες προσωπικότητες που, στην άκρη της αβύσσου του 20ού αιώνα, ενσάρκωσαν με παραδειγματικό τρόπο το νόημα του να ζεις πραγματικά ελεύθερα. Και καθόρισαν με την επαναστατική σκέψη τους το παρόν μας και το μέλλον μας.

The post Η φλόγα της ελευθερίας appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Επιχειρήματα μιας έρευνας

fotodentro — Mon, 27 Apr 2026 10:27:09 +0000

Το παρόν βιβλίο, το οποίο εκδόθηκε στη Γαλλία το 1969, λίγους μήνες πριν κυκλοφορήσει το μείζον έργο του Κώστα Αξελού Το παιχνίδι του κόσμου, συγκεντρώνει νεανικά κείμενά του μεταξύ των ετών 1950 και 1968. Τα θέματά τους φωτίζουν σε μεγάλο βαθμό τη μετέπειτα πορεία της σκέψης του και κινούνται γύρω από τέσσερις βασικούς και συγκλίνοντες άξονες: Ελληνική Σκέψη – Βυζαντινή Πνευματικότητα – Οδόσημα για έναν Μεταμαρξισμό – Πλανητικό Παιχνίδι. Προχωρώντας, οδηγούμαστε σε δοκίμια που πραγματεύονται καίρια και διαχρονικά ζητήματα. Ο άνθρωπος ουδέποτε έπαψε να κατοικεί σ’ έναν κόσμο κατακτητών και κατακτημένων ή να κινείται μέσα στη ρευστότητα μιας ιστορίας, η οποία συχνά αφήνει βαρύ το αποτύπωμα του παρελθόντος της σε κάθε παρόν. Όπως ο ελληνικός εμφύλιος π.χ., στον οποίο είχε πάρει μέρος ο συγγραφέας, ή και η εξέγερση του Μάη ’68 στη Γαλλία, γεγονότα τα οποία συναντούμε επίσης σε αυτές τις σελίδες, υπό την πολύ ψύχραιμη ματιά του στοχαστικού παρατηρητή που αποτιμά τις καταστάσεις τού παρελθόντος ατενίζοντας το μέλλον. Επειδή αυτό κυρίως τον απασχολεί. Κατά τούτο, τα Επιχειρήματα μιας έρευνας μάς παρέχουν ένα κλειδί για την κατανόηση της αξελικής σκέψης όπως αναπτύχθηκε στις δεκαετίες που ακολούθησαν, με επίκεντρο την «πλανητική τεχνική», το «βασίλειο της τεχνολογίας» και τη συναφή μοίρα του ανθρώπου.
Στην παρούσα έκδοση κρίθηκε σκόπιμο να προστεθεί και ένα «Παράρτημα» με πέντε μεταγενέστερα αλλά συναφή κείμενα (μεταξύ των οποίων δύο συνεντεύξεις) του Κώστα Αξελού. Δημοσιευμένα σε διάφορα εξειδικευμένα περιοδικά (τρία από αυτά μάλιστα είχαν ήδη μεταφραστεί και ελληνικά), δεν έχουν περιληφθεί σε άλλο δικό του βιβλίο.

The post Επιχειρήματα μιας έρευνας appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Όσα χρειάζεται να ξέρω τα έμαθα στο Νηπιαγωγείο

fotodentro — Fri, 30 Jan 2026 10:49:22 +0000

Μήπως όσα πρέπει να ξέρουμε τα μάθαμε στο νηπιαγωγείο; Μέσα από προσωπικές ιστορίες και δοκίμια γραμμένα με παιγνιώδη διάθεση και ευαισθησία, ο Ρόμπερτ Φούλγκαμ μετατρέπει καθημερινές στιγμές σε μαθήματα ζωής. Μας προτρέπει να θυμηθούμε όσα μάθαμε παιδιά, να τα επεκτείνουμε με ενήλικους όρους και να τα εφαρμόσουμε στην οικογενειακή ζωή, στη δουλειά, στο κράτος και στον πλανήτη. «Όλες οι ηθικές αρχές και η αγάπη… η οικολογία και η πολιτική και η ισότητα και η ψυχική υγεία» βρίσκονται στην παιδική χαρά. «Η κοσμοθεωρία του νηπιαγωγείου δεν είναι για παιδιά. Δεν είναι απλοϊκή. Είναι βασική».
Ένα βιβλίο παγκόσμιο μπεστ σέλερ επί δεκαετίες. Έχει μεταφραστεί σε 37 γλώσσες, έχει πουλήσει εκατομμύρια αντίτυπα σε 103 χώρες, έχει διασκευαστεί εκατοντάδες φορές για το θέατρο, και έχει εμπνεύσει σχολικά προγράμματα.
Ο Ρ. Φούλγκαμ είναι συγγραφέας, κληρικός, φιλόσοφος και περιζήτητος δημόσιος ομιλητής. Γεννήθηκε στο Τέξας το 1937 και σήμερα μοιράζει τον χρόνο του ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κρήτη.

The post Όσα χρειάζεται να ξέρω τα έμαθα στο Νηπιαγωγείο appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Καταφύγιο εικόνων

fotodentro — Sun, 21 Dec 2025 12:34:37 +0000

Καμία εικόνα του εξωτερικού κόσμου δεν προσδιορίζεται χωρίς να λάβουμε υπ’ όψιν τα όρια της έννοιας του ενεργού ανθρώπου.
Ανάμεσα στον ενεργό άνθρωπο και τον εξωτερικό κόσμο, όλα είναι αλληλεπίδραση, οι κύκλοι της δράσης τους εμπλέκονται μεταξύ τους· όσο διαφορετικές κι αν είναι οι ιδέες τους, οι εικόνες τους δεν μπορούν ν’ αποσυνδεθούν.

Όπως μια δύναμη, μέσα στον δρόμο της, μπορεί να προάγει μια άλλη δύναμη από τον δρόμο της αντίθετης κατεύθυνσης, έτσι και η κοσμική τάξη —ακριβώς επειδή είναι τέτοια— προάγει την έλευση του μεσσιανικού βασιλείου. Συνεπώς, το κοσμικό δεν είναι μια κατηγορία αυτού του βασιλείου, αλλά μια κατηγορία —και μάλιστα η πιο κρίσιμη— της πιο χαμηλόφωνης εγγύτητας σ’ αυτό.

The post Καταφύγιο εικόνων appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Εισαγωγή στην ανάγνωση του Χέγκελ

fotodentro — Wed, 17 Dec 2025 17:23:05 +0000

Στις σελίδες αυτού του βιβλίου ξεδιπλώνεται το σημαντικότερο μέρος της ανάγνωσης του Χέγκελ από τον Α. Κοζέβ, μιας ανάγνωσης συναρπαστικής και συγχρόνως καταλυτικής για την πρόσληψη του μεγάλου Γερμανού φιλοσόφου στη Γαλλία. Το υλικό αυτό προέρχεται από τα μαθήματα που παρέδωσε ο Α. Κοζέβ την περίοδο 1933-39 στην Ecole Pratique des Hautes Etudes, με τίτλο “Η θρησκευτική φιλοσοφία του Χέγκελ”, τα οποία στην πραγματικότητα αποτελούσαν ανάγνωση και σχολιασμό της Φιλοσοφίας του Πνεύματος. Από τις διαλέξεις αυτών των ετών, η παρούσα ελληνική έκδοση περιλαμβάνει ακριβώς εκείνα τα κείμενα που όρισαν τους βασικούς άξονες και τις πιο πρωτότυπες πλευρές αυτής της ανάγνωσης, από τα ακαδημαϊκά έτη 1934-19, 1937-38 και 1938-39. Παράλληλα, ο τόμος περιλαμβάνει, αντί εισαγωγής, ένα κείμενο που δημοσιεύτηκε με την υπογραφή του ίδιου του Α. Κοζέβ το 1939, στο οποίο αποσαφηνίζονται ορισμένες από τις σημαντικότερες έννοιες της ανάγνωσης του Χέγκελ από τον Α. Κοζέβ.

The post Εισαγωγή στην ανάγνωση του Χέγκελ appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Δύο καθεστώτα τρελών

fotodentro — Wed, 17 Dec 2025 10:58:28 +0000

Ο δεύτερος αυτός τόμος αποτελεί συνέχεια του βιβλίου Το έρημο νησί και άλλα κείμενα. Συγκεντρώνει το σύνολο των κειμένων που συντάχθηκαν στο διάστημα μεταξύ 1975-1995. Τα περισσότερα από αυτά ακολουθούν τον διπλό ρυθμό της επικαιρότητας (η ιταλική και γερμανική τρομοκρατία, το παλαιστινιακό ζήτημα, τα κινήματα ειρήνης, κτλ.), και της κυκλοφορίας των έργων (Χίλια πλατώματα, Εικόνα-Κίνηση, Χρονοεικόνα, Τι είναι η φιλοσοφία; κτλ.). Αυτή η συλλογή περιλαμβάνει διαλέξεις, προλόγους, άρθρα, συνεντεύξεις, δημοσιευμένα στη Γαλλία ή στο εξωτερικό.

Όπως και με τον πρώτο τόμο, δεν θέλησα να επιβάλω μια προειλημμένη γραμμή στο νόημα ή στον προσανατολισμό των κειμένων, γι’ αυτό υιοθέτησα αυστηρά χρονολογική σειρά για την παρουσίαση. Δεν πρόκειται για μια καινούργια σύνταξη ενός βιβλίου «του» Ντελέζ ή ενός σχεδίου που θα είχε ο Ντελέζ. Αυτή η συλλογή επιδιώκει να αναδείξει κείμενα συχνά δυσεύρετα, σκόρπια σε επιθεωρήσεις, σε ημερήσιες εφημερίδες, σε συλλογικά έργα, σε εκδόσεις στο εξωτερικό, κτλ.

The post Δύο καθεστώτα τρελών appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ο φόβος μπροστά στην ελευθερία

fotodentro — Thu, 11 Dec 2025 10:41:30 +0000

Ανανεωμένη έκδοση

Ο Φόβος μπροστά στην Ελευθερία του Erich Fromm παραμένει ένα διαχρονικά επίκαιρο βιβλίο, καθώς αναλύει πώς οι κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές, μαζί με την απειλή πολέμου, ενισχύουν την αβεβαιότητα και τον φόβο του σύγχρονου ανθρώπου. Ο Fromm επισημαίνει πως ο ολοκληρωτισμός, η καταστροφικότητα και κυρίως ο κομφορμισμός είναι μηχανισμοί διαφυγής από την ελευθερία. Μέσω του κομφορμισμού, το άτομο εγκαταλείπει τον εαυτό του για να ενταχθεί στην κοινωνία, χάνοντας όμως την αυθεντική, δημιουργική ελευθερία που πηγάζει από την αυθόρμητη δράση.

Η πρόκληση που θέτει ο Fromm παραμένει επίκαιρη: να ξεπεράσουμε τον φόβο και να διεκδικήσουμε την αληθινή ελευθερία που γεννιέται από το θάρρος της αυθεντικότητας και της προσωπικής δημιουργίας. Μόνο έτσι μπορούμε να ζήσουμε πλήρως και να διαμορφώσουμε μια κοινωνία που σέβεται και ενθαρρύνει τον μοναδικό μας εαυτό.

The post Ο φόβος μπροστά στην ελευθερία appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Να ξαναμάθουμε να φανταζόμαστε

fotodentro — Wed, 10 Dec 2025 10:34:23 +0000

Πώς μπορεί η ανθρώπινη κοινωνία να επιτύχει την αυτονομία της; Πώς μπορούν οι άνθρωποι να χειραφετηθούν από τις δομές και τους θεσμούς που έχουν παγιωθεί σε μορφές ετερονομίας και καταπίεσης;

Η πρόταση του Καστοριάδη επαναφέρει τη ριζοσπαστική σύλληψη της φαντασίας στο κέντρο της πολιτικής. Μας καλεί να αμφισβητήσουμε το κανονικό και να τολμήσουμε να διατυπώσουμε το αδιανόητο: «ο δοσμένος κόσμος δεν είναι αναγκαστικός».

Το παρόν βιβλίο γεννήθηκε από μια βαθιά ριζωμένη ανάγκη να καταλάβουμε –και ίσως να μοιραστούμε– αυτή τη σκέψη που επιμένει πως η ελευθερία δεν είναι γεγονός τετελεσμένο αλλά δυνατότητα. Οι σελίδες του φιλοδοξούν να αποτελέσουν έναν ουσιαστικό οδηγό για όποιο άτομο επιθυμεί να προσεγγίσει τις βασικές έννοιες του φιλοσοφικού και πολιτικού έργου του Καστοριάδη. Ταυτόχρονα, επιχειρεί να προσφέρει μια πιο διαυγή και φιλική προς τον αναγνώστη προσέγγιση, χωρίς να θυσιάζεται το βάθος των εννοιών.

Ο Καστοριάδης δεν εγκατέλειψε ποτέ τη ριζοσπαστική επιθυμία μετασχηματισμού του κόσμου· αντίθετα, την απελευθέρωσε από τα θεωρητικά δεσμά του ιστορικού ντετερμινισμού. Μέσα από το έργο του, φωτίζεται η διαρκής πρόκληση προς την κοινωνία: να αναλάβει την ευθύνη της ύπαρξής της και να επιδιώξει την ελευθερία μέσα από τη συλλογική δράση.

Το πρόταγμα της αυτονομίας που θεμελιώνει είναι, τελικά, μια πράξη εμπιστοσύνης προς τον άνθρωπο. Μια εμπιστοσύνη επικίνδυνη και χωρίς εγγυήσεις. Η κριτική του προσφέρει ένα σπάνια διαυγές βλέμμα για το πού βρισκόμαστε σήμερα και τι μπορούμε –ακόμη– να φανταστούμε.

The post Να ξαναμάθουμε να φανταζόμαστε appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ουτοπία και χειραφέτηση

fotodentro — Tue, 21 Oct 2025 16:59:16 +0000

Η εναντίωση στην ουτοπία φαίνεται πως τέμνει τις φιλοσοφικές

και πολιτικές διαχωριστικές γραμμές. Είναι σαν η ουτοπία να αποτελεί εκείνο το πράγμα του οποίου η απώθηση διαμορφώνει το έδαφος όπου συναντιούνται ο φιλελεύθερος, ο υπερσυντηρητικός υπέρμαχος του ναζιστικού καθεστώτος, ο μαρξιστής, ο καντιανός, ο εισηγητής της αποδόμησης, ο γενεαλόγος της εξουσίας, καθώς και πολλοί άλλοι. Η λέξη εξοβελίζεται όχι μόνο από το φιλοσοφικό αλλά και από το κοινωνικοπολιτικό λεξιλόγιο, εκτός κι αν χρησιμοποιείται για να δηλωθεί το προς αποφυγή ή το ανεπίδεκτο πραγμάτωσης, που μπορεί μεν να επιτρέπεται να το σκεφτόμαστε ή να το επιθυμούμε, αλλά ωστόσο με μέτρο και, το κυριότερο, έχοντας επίγνωση ότι πρέπει να παραμένει κρυμμένο στην αχλή της ιδιωτικής σφαίρας.

O Μιγκέλ Αμπενσούρ, ο Πωλ Ρικέρ, ο Ερνστ Μπλοχ και ο Βάλτερ Μπένγιαμιν είναι από τους στοχαστές που θεματοποιούν την ουτοπία με τρόπο θετικό, αντί να τοποθετηθούν στο κοινό έδαφος της απώθησής της ή να συμβάλουν στη διαμόρφωσή του. Προσεγγίζουν την ουτοπία ως ιδιαίτερη μορφή σκέψης για τον κόσμο, την κοινωνία, την ιστορία και την πολιτική, αλλά και ως ένα ευρύτερο φαινόμενο, συνυφασμένο με το ότι οι άνθρωποι, έγχρονα όντα, είναι επίσης όντα που φαντάζονται και επιθυμούν κάτι άλλο, καλύτερο από αυτό που ήδη είναι, κάτι που σημαίνει πως τείνουν να εξέρχονται από την εκάστοτε δεδομένη συνθήκη στην οποία βρίσκονται. Η έξοδος αυτή ερμηνεύεται ως κίνηση που καθιστά το πραγματικό ανοίκειο, αναδεικνύει τους περιορισμούς του, και μπορεί έτσι να συμβάλει στην αλλαγή του διά της πράξης.

Το βιβλίο αυτό δεν επιδιώκει να προσφέρει μια συνθετική ή οριστική απάντηση στο ερώτημα για το πώς σχετίζεται η ουτοπία με τη χειραφέτηση. Εκείνο που προτείνει είναι μια εξερεύνηση σε διαφορετικούς αλλά όχι αλληλοαποκλειόμενους δρόμους της σκέψης που εκκινούν από την ιδέα ότι έχει νόημα να σκεφτόμαστε την ουτοπία μαζί με τη χειραφέτηση και όχι ενάντιά της.

The post Ουτοπία και χειραφέτηση appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.