Φιλοσοφία Archives - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο

Επιχειρήματα μιας έρευνας

fotodentro — Mon, 27 Apr 2026 10:27:09 +0000

Το παρόν βιβλίο, το οποίο εκδόθηκε στη Γαλλία το 1969, λίγους μήνες πριν κυκλοφορήσει το μείζον έργο του Κώστα Αξελού Το παιχνίδι του κόσμου, συγκεντρώνει νεανικά κείμενά του μεταξύ των ετών 1950 και 1968. Τα θέματά τους φωτίζουν σε μεγάλο βαθμό τη μετέπειτα πορεία της σκέψης του και κινούνται γύρω από τέσσερις βασικούς και συγκλίνοντες άξονες: Ελληνική Σκέψη – Βυζαντινή Πνευματικότητα – Οδόσημα για έναν Μεταμαρξισμό – Πλανητικό Παιχνίδι. Προχωρώντας, οδηγούμαστε σε δοκίμια που πραγματεύονται καίρια και διαχρονικά ζητήματα. Ο άνθρωπος ουδέποτε έπαψε να κατοικεί σ’ έναν κόσμο κατακτητών και κατακτημένων ή να κινείται μέσα στη ρευστότητα μιας ιστορίας, η οποία συχνά αφήνει βαρύ το αποτύπωμα του παρελθόντος της σε κάθε παρόν. Όπως ο ελληνικός εμφύλιος π.χ., στον οποίο είχε πάρει μέρος ο συγγραφέας, ή και η εξέγερση του Μάη ’68 στη Γαλλία, γεγονότα τα οποία συναντούμε επίσης σε αυτές τις σελίδες, υπό την πολύ ψύχραιμη ματιά του στοχαστικού παρατηρητή που αποτιμά τις καταστάσεις τού παρελθόντος ατενίζοντας το μέλλον. Επειδή αυτό κυρίως τον απασχολεί. Κατά τούτο, τα Επιχειρήματα μιας έρευνας μάς παρέχουν ένα κλειδί για την κατανόηση της αξελικής σκέψης όπως αναπτύχθηκε στις δεκαετίες που ακολούθησαν, με επίκεντρο την «πλανητική τεχνική», το «βασίλειο της τεχνολογίας» και τη συναφή μοίρα του ανθρώπου.
Στην παρούσα έκδοση κρίθηκε σκόπιμο να προστεθεί και ένα «Παράρτημα» με πέντε μεταγενέστερα αλλά συναφή κείμενα (μεταξύ των οποίων δύο συνεντεύξεις) του Κώστα Αξελού. Δημοσιευμένα σε διάφορα εξειδικευμένα περιοδικά (τρία από αυτά μάλιστα είχαν ήδη μεταφραστεί και ελληνικά), δεν έχουν περιληφθεί σε άλλο δικό του βιβλίο.

The post Επιχειρήματα μιας έρευνας appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

ΤΟ ΟΛΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

fotodentro — Wed, 08 Apr 2026 10:22:42 +0000

Το «Δοκίμιο για το δώρο» είναι το διασημότερο κείμενο του Μάρσελ Μος και παραμένει συνδεδεμένο με το όνομά του. Εισάγει θεματική και μέθοδο που γνώρισαν έντονη απήχηση όχι μόνο στην κοινωνιολογία και στην εθνολογία, αλλά επίσης στη φιλοσοφία, στη γλωσσολογία, στην οικονομία και στην ιστορία. Ωστόσο, μια τόσο σημαντική υστεροφημία εκπλήσσει τον αναγνώστη που, προσεγγίζοντας το έργο για πρώτη φορά, βρίσκεται αντιμέτωπος με μια δαιδαλώδη και συχνά συγκεχυμένη ανάπτυξη του θέματος, με μια φαινομενικά άτακτη διαδοχή παρατηρήσεων που αποκλίνουν από το κοινό θέμα, σαν να διστάζουν κατά κάποιον τρόπο να το πολιορκήσουν.

The post ΤΟ ΟΛΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Έρασμος

fotodentro — Wed, 08 Apr 2026 09:38:07 +0000

Με την μελέτη που ακολουθεί, δεν έχουμε την ψευδαίσθηση ότι προσφέρουμε διεξοδική και περισπούδαστη ανάλυση της ερασμιακής σκέψης. Ο στόχος μας δεν είναι τόσο φιλόδοξος· πρόθεσή μας είναι να προσεγγίσουμε, επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον μας στο ζήτημα της γλώσσας, την ιδιαιτερότητα του εμβριθούς, χριστιανικού και ειρηνιστικού ανθρωπισμού του Έρασμου. Ο ερασμιακός αυτός ανθρωπισμός συνέβαλε αποφασιστικά στη διαμόρφωση του μεταγενέστερου φιλοσοφικού ρεύματος που έγινε γνωστό ως ουμανισμός, αν και ορισμένες από τις πιο χαρακτηριστικές θέσεις του νεότερου αυτού δόγματος, όπως η εμπιστοσύνη στον άνθρωπο, η πίστη στην ιστορική πρόοδο της ανθρωπότητας, το εγκώμιο του Διαφωτισμού, η προμηθεϊκή κλίση του ανθρώπου κτλ, ως μεταγενέστερες, είναι ξένες προς την ερασμιακή σκέψη.

The post Έρασμος appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Όσα χρειάζεται να ξέρω τα έμαθα στο Νηπιαγωγείο

fotodentro — Fri, 30 Jan 2026 10:49:22 +0000

Μήπως όσα πρέπει να ξέρουμε τα μάθαμε στο νηπιαγωγείο; Μέσα από προσωπικές ιστορίες και δοκίμια γραμμένα με παιγνιώδη διάθεση και ευαισθησία, ο Ρόμπερτ Φούλγκαμ μετατρέπει καθημερινές στιγμές σε μαθήματα ζωής. Μας προτρέπει να θυμηθούμε όσα μάθαμε παιδιά, να τα επεκτείνουμε με ενήλικους όρους και να τα εφαρμόσουμε στην οικογενειακή ζωή, στη δουλειά, στο κράτος και στον πλανήτη. «Όλες οι ηθικές αρχές και η αγάπη… η οικολογία και η πολιτική και η ισότητα και η ψυχική υγεία» βρίσκονται στην παιδική χαρά. «Η κοσμοθεωρία του νηπιαγωγείου δεν είναι για παιδιά. Δεν είναι απλοϊκή. Είναι βασική».
Ένα βιβλίο παγκόσμιο μπεστ σέλερ επί δεκαετίες. Έχει μεταφραστεί σε 37 γλώσσες, έχει πουλήσει εκατομμύρια αντίτυπα σε 103 χώρες, έχει διασκευαστεί εκατοντάδες φορές για το θέατρο, και έχει εμπνεύσει σχολικά προγράμματα.
Ο Ρ. Φούλγκαμ είναι συγγραφέας, κληρικός, φιλόσοφος και περιζήτητος δημόσιος ομιλητής. Γεννήθηκε στο Τέξας το 1937 και σήμερα μοιράζει τον χρόνο του ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κρήτη.

The post Όσα χρειάζεται να ξέρω τα έμαθα στο Νηπιαγωγείο appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Καταφύγιο εικόνων

fotodentro — Sun, 21 Dec 2025 12:34:37 +0000

Καμία εικόνα του εξωτερικού κόσμου δεν προσδιορίζεται χωρίς να λάβουμε υπ’ όψιν τα όρια της έννοιας του ενεργού ανθρώπου.
Ανάμεσα στον ενεργό άνθρωπο και τον εξωτερικό κόσμο, όλα είναι αλληλεπίδραση, οι κύκλοι της δράσης τους εμπλέκονται μεταξύ τους· όσο διαφορετικές κι αν είναι οι ιδέες τους, οι εικόνες τους δεν μπορούν ν’ αποσυνδεθούν.

Όπως μια δύναμη, μέσα στον δρόμο της, μπορεί να προάγει μια άλλη δύναμη από τον δρόμο της αντίθετης κατεύθυνσης, έτσι και η κοσμική τάξη —ακριβώς επειδή είναι τέτοια— προάγει την έλευση του μεσσιανικού βασιλείου. Συνεπώς, το κοσμικό δεν είναι μια κατηγορία αυτού του βασιλείου, αλλά μια κατηγορία —και μάλιστα η πιο κρίσιμη— της πιο χαμηλόφωνης εγγύτητας σ’ αυτό.

The post Καταφύγιο εικόνων appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Εισαγωγή στην ανάγνωση του Χέγκελ

fotodentro — Wed, 17 Dec 2025 17:23:05 +0000

Στις σελίδες αυτού του βιβλίου ξεδιπλώνεται το σημαντικότερο μέρος της ανάγνωσης του Χέγκελ από τον Α. Κοζέβ, μιας ανάγνωσης συναρπαστικής και συγχρόνως καταλυτικής για την πρόσληψη του μεγάλου Γερμανού φιλοσόφου στη Γαλλία. Το υλικό αυτό προέρχεται από τα μαθήματα που παρέδωσε ο Α. Κοζέβ την περίοδο 1933-39 στην Ecole Pratique des Hautes Etudes, με τίτλο “Η θρησκευτική φιλοσοφία του Χέγκελ”, τα οποία στην πραγματικότητα αποτελούσαν ανάγνωση και σχολιασμό της Φιλοσοφίας του Πνεύματος. Από τις διαλέξεις αυτών των ετών, η παρούσα ελληνική έκδοση περιλαμβάνει ακριβώς εκείνα τα κείμενα που όρισαν τους βασικούς άξονες και τις πιο πρωτότυπες πλευρές αυτής της ανάγνωσης, από τα ακαδημαϊκά έτη 1934-19, 1937-38 και 1938-39. Παράλληλα, ο τόμος περιλαμβάνει, αντί εισαγωγής, ένα κείμενο που δημοσιεύτηκε με την υπογραφή του ίδιου του Α. Κοζέβ το 1939, στο οποίο αποσαφηνίζονται ορισμένες από τις σημαντικότερες έννοιες της ανάγνωσης του Χέγκελ από τον Α. Κοζέβ.

The post Εισαγωγή στην ανάγνωση του Χέγκελ appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Δύο καθεστώτα τρελών

fotodentro — Wed, 17 Dec 2025 10:58:28 +0000

Ο δεύτερος αυτός τόμος αποτελεί συνέχεια του βιβλίου Το έρημο νησί και άλλα κείμενα. Συγκεντρώνει το σύνολο των κειμένων που συντάχθηκαν στο διάστημα μεταξύ 1975-1995. Τα περισσότερα από αυτά ακολουθούν τον διπλό ρυθμό της επικαιρότητας (η ιταλική και γερμανική τρομοκρατία, το παλαιστινιακό ζήτημα, τα κινήματα ειρήνης, κτλ.), και της κυκλοφορίας των έργων (Χίλια πλατώματα, Εικόνα-Κίνηση, Χρονοεικόνα, Τι είναι η φιλοσοφία; κτλ.). Αυτή η συλλογή περιλαμβάνει διαλέξεις, προλόγους, άρθρα, συνεντεύξεις, δημοσιευμένα στη Γαλλία ή στο εξωτερικό.

Όπως και με τον πρώτο τόμο, δεν θέλησα να επιβάλω μια προειλημμένη γραμμή στο νόημα ή στον προσανατολισμό των κειμένων, γι’ αυτό υιοθέτησα αυστηρά χρονολογική σειρά για την παρουσίαση. Δεν πρόκειται για μια καινούργια σύνταξη ενός βιβλίου «του» Ντελέζ ή ενός σχεδίου που θα είχε ο Ντελέζ. Αυτή η συλλογή επιδιώκει να αναδείξει κείμενα συχνά δυσεύρετα, σκόρπια σε επιθεωρήσεις, σε ημερήσιες εφημερίδες, σε συλλογικά έργα, σε εκδόσεις στο εξωτερικό, κτλ.

The post Δύο καθεστώτα τρελών appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ο φόβος μπροστά στην ελευθερία

fotodentro — Thu, 11 Dec 2025 10:41:30 +0000

Ανανεωμένη έκδοση

Ο Φόβος μπροστά στην Ελευθερία του Erich Fromm παραμένει ένα διαχρονικά επίκαιρο βιβλίο, καθώς αναλύει πώς οι κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές, μαζί με την απειλή πολέμου, ενισχύουν την αβεβαιότητα και τον φόβο του σύγχρονου ανθρώπου. Ο Fromm επισημαίνει πως ο ολοκληρωτισμός, η καταστροφικότητα και κυρίως ο κομφορμισμός είναι μηχανισμοί διαφυγής από την ελευθερία. Μέσω του κομφορμισμού, το άτομο εγκαταλείπει τον εαυτό του για να ενταχθεί στην κοινωνία, χάνοντας όμως την αυθεντική, δημιουργική ελευθερία που πηγάζει από την αυθόρμητη δράση.

Η πρόκληση που θέτει ο Fromm παραμένει επίκαιρη: να ξεπεράσουμε τον φόβο και να διεκδικήσουμε την αληθινή ελευθερία που γεννιέται από το θάρρος της αυθεντικότητας και της προσωπικής δημιουργίας. Μόνο έτσι μπορούμε να ζήσουμε πλήρως και να διαμορφώσουμε μια κοινωνία που σέβεται και ενθαρρύνει τον μοναδικό μας εαυτό.

The post Ο φόβος μπροστά στην ελευθερία appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Να ξαναμάθουμε να φανταζόμαστε

fotodentro — Wed, 10 Dec 2025 10:34:23 +0000

Πώς μπορεί η ανθρώπινη κοινωνία να επιτύχει την αυτονομία της; Πώς μπορούν οι άνθρωποι να χειραφετηθούν από τις δομές και τους θεσμούς που έχουν παγιωθεί σε μορφές ετερονομίας και καταπίεσης;

Η πρόταση του Καστοριάδη επαναφέρει τη ριζοσπαστική σύλληψη της φαντασίας στο κέντρο της πολιτικής. Μας καλεί να αμφισβητήσουμε το κανονικό και να τολμήσουμε να διατυπώσουμε το αδιανόητο: «ο δοσμένος κόσμος δεν είναι αναγκαστικός».

Το παρόν βιβλίο γεννήθηκε από μια βαθιά ριζωμένη ανάγκη να καταλάβουμε –και ίσως να μοιραστούμε– αυτή τη σκέψη που επιμένει πως η ελευθερία δεν είναι γεγονός τετελεσμένο αλλά δυνατότητα. Οι σελίδες του φιλοδοξούν να αποτελέσουν έναν ουσιαστικό οδηγό για όποιο άτομο επιθυμεί να προσεγγίσει τις βασικές έννοιες του φιλοσοφικού και πολιτικού έργου του Καστοριάδη. Ταυτόχρονα, επιχειρεί να προσφέρει μια πιο διαυγή και φιλική προς τον αναγνώστη προσέγγιση, χωρίς να θυσιάζεται το βάθος των εννοιών.

Ο Καστοριάδης δεν εγκατέλειψε ποτέ τη ριζοσπαστική επιθυμία μετασχηματισμού του κόσμου· αντίθετα, την απελευθέρωσε από τα θεωρητικά δεσμά του ιστορικού ντετερμινισμού. Μέσα από το έργο του, φωτίζεται η διαρκής πρόκληση προς την κοινωνία: να αναλάβει την ευθύνη της ύπαρξής της και να επιδιώξει την ελευθερία μέσα από τη συλλογική δράση.

Το πρόταγμα της αυτονομίας που θεμελιώνει είναι, τελικά, μια πράξη εμπιστοσύνης προς τον άνθρωπο. Μια εμπιστοσύνη επικίνδυνη και χωρίς εγγυήσεις. Η κριτική του προσφέρει ένα σπάνια διαυγές βλέμμα για το πού βρισκόμαστε σήμερα και τι μπορούμε –ακόμη– να φανταστούμε.

The post Να ξαναμάθουμε να φανταζόμαστε appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Περί κακού

fotodentro — Thu, 30 Oct 2025 10:41:50 +0000

Ένας ανατρεπτικός προβληματισμός σχετικά με τη φύση του κακού από έναν από τους πλέον καταξιωμένους και επιδραστικούς κριτικούς σήμερα. Στην πνευματώδη και προσιτή αυτή μελέτη, ο εξέχων μαρξιστής στοχαστής Τέρι Ίγκλετον καταπιάνεται με μια απροσδόκητη υπεράσπιση της πραγματικότητας του κακού, αντλώντας την επιχειρηματολογία του από λογοτεχνικές, θεολογικές και ψυχαναλυτικές πηγές, για να προτείνει ότι το κακό δεν αποτελεί απλώς μεσαιωνικό δημιούργημα, αλλά ένα πραγματικό φαινόμενο, μια απτή δύναμη του σύγχρονου κόσμου μας. Σε ένα βιβλίο στο οποίο συνυπάρχουν ο Άγιος Αυγουστίνος, ο αλκοολισμός, ο Θωμάς ο Ακινάτης, ο Τόμας Μαν, ο Σαίξπηρ και το Ολοκαύτωμα, ο Ίγκλετον διερευνά τη φρικτή κατάσταση των καταδικασμένων αυτών ψυχών που αρέσκονται στη δίχως λόγο καταστροφή. Στην πορεία αυτή, θέτει ένα σύνολο συναρπαστικών ερωτημάτων. Είναι άραγε το κακό ένα είδος τίποτα; Γιατί φαίνεται τόσο λαμπερό και σαγηνευτικό; Γιατί φαντάζει τόσο βαρετή η καλοσύνη; Είναι όντως δυνατό να απολαμβάνουν τα ανθρώπινα όντα την καταστροφή χωρίς κανέναν απολύτως λόγο;

The post Περί κακού appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.