Οικολογία Archives - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο

Οι μεταμορφώσεις της Γης

fotodentro — Tue, 24 Dec 2024 10:38:29 +0000

Πως η κλιματική αλλαγή συντέλεσε δραματικά στην ανάπτυξη -και την καταστροφή- των πολιτισμών στο πέρασμα του χρόνου

Η υπερθέρμανση του πλανήτη μπορεί να είναι ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους που αντιμετωπίζει σήμερα η ανθρωπότητα, αλλά η κλιματική αλλαγή δεν είναι κάτι καινούριο. Από το Μπιγκ Μπανγκ μέχρι σήμερα, από την πτώση του πολιτισμού της κοιλάδας του Μότσε στη Νότια Αμερική ως αποτέλεσμα του Ελ Νίνιο μέχρι τις ηφαιστειακές εκρήξεις στην Ισλανδία που είχαν αντίκτυπο στην Αίγυπτο και συνέβαλαν στην κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, το κλίμα και το περιβάλλον έχουν διαμορφώσει τη φυσική ιστορία και την ιστορία της ανθρωπότητας. Σε μια συγκλονιστική αφήγηση που διατρέχει τους αιώνες και τις ηπείρους, ο πρωτοποριακός συγγραφέας των “Δρόμων του μεταξιού” δείχνει ότι η ανθρώπινη χρησιμοποίηση και εκμετάλλευση τη Γης απέφερε τεράστια οφέλη, συχνά όμως με ανυπολόγιστο τίμημα.

The post Οι μεταμορφώσεις της Γης appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ακατοίκητη Γη

fotodentro — Tue, 08 Oct 2024 10:10:31 +0000

Το Ακατοίκητη Γη είναι ένα βιβλίο για την κλιματική αλλαγή. Αλλά είναι λίγο διαφορετικό από τα περισσότερα άλλα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες. Μία από τις διαφορές είναι ότι ο συγγραφέας είναι δημοσιογράφος και όχι επιστήμονας και ως τέτοιος έχει τη δυνατότητα να ακουμπήσει περισσότερα επιστημονικά πεδία και να γράψει λίγο πιο ελεύθερα. Tα γράφει χύμα, λοιπόν, και είναι θυμωμένος – τι θυμωμένος, έξαλλος είναι. Κάθισε και κατέγραψε αναλυτικά τα αποτελέσματα των πιο πρόσφατων ερευνών σε μια σειρά από τομείς που επηρεάζονται από την κλιματική αλλαγή, κατέγραψε και τις συνέπειες που βλέπουμε ήδη μπροστά μας και έγινε έξαλλος επειδή δεν είναι όλοι έξαλλοι γι’ αυτό που συμβαίνει και για όσα πρόκειται να συμβούν στον πλανήτη μας τις αμέσως επόμενες τρελές δεκαετίες. Διαβάζοντας ο αναγνώστης σχεδόν τον ακούει να κοπανά τα πλήκτρα με τους δείκτες, φτύνοντας σαλάκια στην οθόνη.
Θοδωρής Γεωργακόπουλος, Η Καθημερινή

ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΙΝΑΙ ΑΣΧΗΜΑ, ΠΟΛΥ ΑΣΧΗΜΑ.

Ο αργός ρυθμός της κλιματικής αλλαγής είναι ένα παραμύθι σχεδόν τόσο ολέθριο όσο και το παραμύθι πως δεν συμβαίνει καν, και μας πλασάρεται μαζί με μια σειρά άλλες αυταπάτες που σκοπό έχουν να μας κάνουν να νιώσουμε καλύτερα: Ότι η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη λαμβάνει χώρα μακριά μας και αφορά μόνο τον Αρκτικό Κύκλο. Ότι αφορά απλώς το επίπεδο της θάλασσας και τις ακτές, και δεν είναι μια απειλή κατά κάθε τοποθεσίας και κάθε μορφής ζωής. Ότι είναι μια απειλή κατά του «φυσικού» κόσμου, όχι του ανθρώπινου. Ότι οι δύο αυτοί κόσμοι είναι δήθεν ξεχωριστοί, και πως σήμερα ζούμε κατά κάποιον τρόπο εκτός ή «υπεράνω» ή προστατευμένοι από τη φύση, και όχι εντός της και κυριολεκτικά κατακλυσμένοι από αυτήν. Ότι ο πλούτος μπορεί να χρησιμεύσει σαν ασπίδα μπροστά στον όλεθρο της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Ότι έχει υπάρξει στο παρελθόν κάτι ανάλογο της απειλής που αντιμετωπίζει σήμερα το ανθρώπινο είδος, που μας επιτρέπει να ατενίσουμε το μέλλον μας με αισιοδοξία.

Τίποτε απ’ όλα αυτά δεν είναι αλήθεια.

The post Ακατοίκητη Γη appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ντερσού Ουζαλά

fotodentro — Fri, 14 Jun 2024 16:02:31 +0000

ταν το 1902 ο Αρσένιεβ ξεκινούσε την πρώτη του αποστολή για την εξερεύνηση και την καταγραφή της παρθένας περιοχής της Ουσσουρίας στην Ρωσική Άπω Ανατολή για λογαριασμό του τσαρικού στρατού, δεν φαντάστηκε ποτέ τι θα επακολουθούσε. Θα έμενε στην παγκόσμια ιστορία αυτός και το ημερολόγιό του, όχι για την χαρτογράφηση της περιοχής και την αναλυτική καταγραφή της χλωρίδας και της πανίδας, αλλά για την γνωριμία του με έναν ιθαγενή κυνηγό της φυλής των Νανάι, τον Ντερσού Ουζαλά.
Η γνωριμία του με έναν «ευγενή άγριο» και η επαφή με έναν τρόπο ζωής βασισμένο σε ένα διαφορετικό σύστημα αξιών, πολύ μακριά από την ευρωπαϊκή κουλτούρα και πολιτισμό, αφήνει έκπληκτο τον συγγραφέα κάνοντάς τον να αναρωτιέται για πολλές από τις αξίες του δυτικού πολιτισμού.
Η προσωπικότητα του Ντερσού Ουζαλά, μέσα από το κείμενο του Αρσένιεβ, είχε απρόσμενη απήχηση στην ρωσική αλλά και στην παγκόσμια κοινότητα. Τα ονόματα του Αρσένιεβ και του Ντερσού έκτοτε τιμώνται ιδιαίτερα σε όλη την ρωσική επικράτεια. Το όνομα του Ντερσού έχει δοθεί στον 4142 Dersu-Uzala, έναν αστεροειδή διαμέτρου 6 χλμ. που ανακαλύφθηκε στις 28/5/1981. Έχει επίσης σχεδιαστεί και μια χαρακτηριστική γραμματοσειρά με το όνομα Ντερσού Ουζαλά. Πιο χαρακτηριστική, όμως, είναι η υπέροχη κινηματογραφική απόδοση από τον Ακίρα Κουροσάβα στην ταινία Ντερσού Ουζαλά, η οποία έλαβε το Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας το 1975. Είχε προηγηθεί μια ρωσική κινηματογραφική απόδοση από τον Αγκάσι Μπαμπαγιάν, το 1961.
Ο «Στοχαστής» κλείνοντας τα πενήντα του χρόνια στα ελληνικά γράμματα, θέλησε να αποτυπώσει την επέτειο αυτή με την έκδοση ενός πραγματικά εμβληματικού βιβλίου που ποιοτικά εμπλουτίζει την γνωστή σειρά του «Ταξίδια-Ανακαλύψεις». Και το βιβλίο είναι το “Ντερσού Ουζαλά”, ένα διαχρονικά αυθεντικό οικολογικό βιβλίο, ένα βιβλίο ύμνος στην φύση, αλλά και στην συμφιλίωση του ανθρώπου με αυτήν.

The post Ντερσού Ουζαλά appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Καύσωνας

fotodentro — Fri, 14 Jun 2024 09:43:47 +0000

Η υπερβολική άνοδος της θερμοκρασίας είναι η πρώτη κατά σειράν απειλή που πυροδοτεί όλες τις άλλες επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Καθώς η θερμοκρασία ανεβαίνει, αποκαλύπτονται όλα τα κενά τόσο σε επίπεδο διακυβέρνησης, άσκησης πολιτικής και οικονομίας όσο και σε επίπεδο αξιών.
Ο βραβευμένος συγγραφέας και δημοσιογράφος Τζεφ Γκουντέλ σε αυτό το βιβλίο μάς παρουσιάζει τους ακραίους τρόπους με τους οποίους αλλάζει ήδη ο πλανήτης μας, καθώς και τις επιπτώσεις των καυσώνων σε όλες τις πτυχές της ζωής μας: από τη διατροφή και το ξέσπασμα επιδημιών ως τη στέγαση και την εργασία μας. Επίσης, μας περιγράφει τι θα συμβεί στις ζωές και στις κοινότητές μας όταν ένα τυπικό καλοκαίρι θα κινείται πλέον σε θερμοκρασίες γύρω στους 43 βαθμούς Κελσίου.
Ο καύσωνας, μας εξηγεί ο Γκουντέλ, είναι ένα επιθετικό φαινόμενο που βάζει στο στόχαστρο τους πιο ευάλωτους. Αυτό τουλάχιστον ίσχυε έως τώρα. Καθώς όμως οι καύσωνες θα γίνονται όλο και πιο έντονοι και όλο και πιο συχνοί, δε θα είναι τόσο επιλεκτικοί.
Αξιοποιώντας αριστοτεχνικά το ρεπορτάζ, τις μαρτυρίες και τα πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα, ο Γκουντέλ πραγματεύεται τα πλέον φλέγοντα ερωτήματα για το ζήτημα των καυσώνων και αποκαλύπτει ότι δεν έχουμε αναμετρηθεί ως τώρα με τόσο επικίνδυνο φαινόμενο.

The post Καύσωνας appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Επειδή δεν υπάρχει Planet B

fotodentro — Sat, 04 May 2024 11:12:47 +0000

Οι τραγικές πυρκαγιές στην Ελλάδα το καλοκαίρι του 2023, αλλά και σε πολλές άλλες χώρες, απ’ άκρη σ’ άκρη της Γης, ανέδειξαν για άλλη μια φορά την κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην οποία βαδίζει ο πλανήτης λόγω της κλιματικής κρίσης. Η μεγάλη ενεργειακή κρίση που πυροδότησε ο πόλεμος στην Ουκρανία ανέδειξε, μεταξύ άλλων, και τα πολλά αδύναμα σημεία της ευρωπαϊκής ενεργειακής στρατηγικής. Τα μεγάλα διλήμματα για παγκόσμιες οικονομίες που αντικαθιστούν τα ορυκτά καύσιμα με ανανεώσιμες πηγές, οι νέες γεωπολιτικές ισορροπίες με τον βαρύνοντα ρόλο της Κίνας στην πράσινη μετάβαση, η διαχείριση απορριμμάτων, η σπουδαιότητα των δασών στην οικολογική ισορροπία, η ρύπανση των νερών, η συμβολή της βιομηχανίας μόδας στις εκπομπές ρύπων, ο ρόλος της έξυπνης ψηφιακής γεωργίας, οι σύγχρονες μεταφορές, ο ρόλος της βιομηχανίας, οι αναγκαίες αλλαγές, τέλος, στην καθημερινή συμπεριφορά όλων μας αναλύονται με απλό και, κυρίως εποικοδομητικό, τρόπο μέσα από τη συνομιλία του Γιάννη Μανιάτη με τον Μάκη Προβατά. Σημαντικό μέρος του βιβλίου αφιερώνεται στις ελληνικές συνθήκες και προτεραιότητες. Η ενεργειακή δημοκρατία, η ενεργειακή φτώχεια, η εξοικονόμηση ενέργειας, οι ενεργειακές κοινότητες, τα εθνικά κοιτάσματα υδρογονανθράκων, οι μεγάλες γεωπολιτικές πρωτοβουλίες της χώρας για μετεξέλιξή της σε ενεργειακό κόμβο: ένα σφαιρικό πλέγμα αλληλοεξαρτώμενων προβλημάτων αναλύεται διεξοδικά και κυρίως, μια σειρά εμπεριστατωμένων λύσεων προτείνονται για το σήμερα και το αύριο της χώρας, μέσα στο σύνθετο οικονομικό και διεθνές περιβάλλον που διαμορφώνεται καθημερινά.

The post Επειδή δεν υπάρχει Planet B appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ένας κόσμος χωρίς τέλος

fotodentro — Sat, 09 Mar 2024 11:55:53 +0000

Ο Jean-Marc Jancovici, ειδικός στα ζητήματα της ενέργειας και της κλιματικής αλλαγής, συζητά με τον διάσημο κομίστα Christophe Blain για την εξάρτηση του σύγχρονου ανθρώπου από τα ορυκτά καύσιμα, για τις βαθιές αλλαγές που επιφέρει η ανθρώπινη δραστηριότητα στο φυσικό περιβάλλον και ειδικότερα στο κλίμα, καθώς και για το τι συνεπάγεται αυτό για την κοινωνία στο σύνολό της. Υποδυόμενοι άλλοτε τον εαυτό τους και άλλοτε φανταστικούς ρόλους, οι δύο ήρωες ανασυνθέτουν με ευφάνταστο τρόπο τη μεγάλη περιπέτεια της ανθρωπότητας, μέσα από το πρίσμα της ενέργειας και του κλίματος. Στην πορεία της συναρπαστικής τους κουβέντας, ο Jancovici καταρρίπτει μύθους, στηλιτεύει την οικειοποίηση της οικολογίας από τις επιχειρήσεις, προτείνει λύσεις που θα μπορούσαν να διαμορφώσουν το ενεργειακό αύριο των κοινωνιών και το κλιματικό μέλλον του πλανήτη. Με γνώση και ειλικρίνεια, κέφι και χιούμορ, το απολαυστικό, ευφυές graphic novel των Jancovici και Blain μάς καλεί να αναστοχαστούμε για τα ενεργειακά και τα κλιματικά διακυβεύματα της εποχής μας, να «σηκώσουμε τα μανίκια» και να στρωθούμε στη δουλειά!

The post Ένας κόσμος χωρίς τέλος appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Η αυτοβιογραφία της γης

fotodentro — Thu, 09 Nov 2023 11:45:44 +0000

Οι πέτρες και οι βράχοι δεν είναι παρά το αρχείο που διατηρεί ο πλανήτης µας για το παρελθόν του, το ηµερολόγιο που κράτησε στο πέρασµα του γεωλογικού χρόνου. Είναι ένα ηµερολόγιο τόσο εκτενές, µε τόσο πολλούς τόµους, ώστε για να στεγαστεί χρειάστηκε ολόκληρος ο γήινος φλοιός. Μόλις κάποιος µάθει να βλέπει τις πέτρες σαν κείµενα, ολόκληρη η Γη µετατρέπεται σε µια πλανητική βιβλιοθήκη. Και οι άνθρωποι που εδώ και δύο αιώνες ανέλαβαν να µεταφράσουν τα κείµενα της βιβλιοθήκης αυτής είναι οι γεωλόγοι.

Τα κείµενα της πλανητικής µας βιβλιοθήκης αφηγούνται παραµύθια επιβίωσης µε αίσιο τέλος, αλλά και γοτθικής ατµόσφαιρας ιστορίες µαζικής καταστροφής. Καθώς βυθιζόµαστε στις αχανείς εκτάσεις του γεωλογικού χρόνου και της γήινης ιστορίας, νιώθουµε να µας τυλίγει η παρουσία του παρελθόντος και συνειδητοποιούµε ότι µια µέρα θα γίνουµε κι εµείς µια µικρή καταχώριση στο ηµερολόγιο της Γης. Ας σεβαστούµε, λοιπόν, τις λεπτές ισορροπίες του κόσµου που µας περιβάλλει, ώστε η µελλοντική καταγραφή που θα µας αφορά να µην θυµίζει αρχαία ελληνική τραγωδία.

The post Η αυτοβιογραφία της γης appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ο έκτος αφανισμός

fotodentro — Tue, 11 Apr 2023 11:28:58 +0000

Ένα σπουδαίο βιβλίο για το παρόν και το μέλλον του κόσμου που δεν πρέπει να μας τρομάξει αλλά να μας προβληματίσει.
Εδώ και μισό δισεκατομμύριο χρόνια έχουν συμβεί πέντε μαζικοί αφανισμοί, κατά τους οποίους η βιοποικιλότητα μειώθηκε ξαφνικά και δραματικά. Επιστήμονες σε όλο τον κόσμο παρακολουθούν τον έκτο αφανισμό, που προβλέπεται πως θα είναι ο πιο σαρωτικός από τότε που η πρόσκρουση του αστεροειδούς εξόντωσε τους δεινόσαυρους. Αυτή τη φορά, όμως, η αιτία είμαστε εμείς.
Με ειλικρίνεια και εμπεριστατωμένη γραφή, η αρθρογράφος του New Yorker Elizabeth Kolbert εξηγεί γιατί και πώς έχει αλλάξει ο άνθρωπος τη ζωή στον πλανήτη με πρωτόγνωρο τρόπο.
Συνδυάζοντας έρευνες από διαφορετικά γνωστικά πεδία, η Kolbert μας προσφέρει μια συγκινητική και πλήρη καταγραφή των εξαφανίσεων που συμβαίνουν μπροστά στα μάτια μας. Δείχνει ότι ο έκτος αφανισμός είναι πιθανό να είναι η διαχρονικότερη παρακαταθήκη του ανθρώπινου είδους και μας αναγκάζει να επανεξετάσουμε το θεμελιώδες ερώτημα του τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος.

Βραβείο Πούλιτζερ 2015

The post Ο έκτος αφανισμός appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Η μυστική ζωή των ζώων

fotodentro — Tue, 19 Jul 2022 13:19:21 +0000

Στοργικό σαν σκιουράκι. πιστό σαν κοράκι. συμπονετικό σαν δασοποντικός. θλιμμένο σαν ελαφίνα – μπορούν τα ζώα να έχουν τέτοια συναισθήματα; Μήπως μια τόσο πολύπλευρη συναισθηματική ζωή δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο του ανθρώπου; Με βάση τις πιο πρόσφατες επιστημονικές έρευνες. συνοδευόμενες από προσωπικές παρατηρήσεις και εμπειρίες. ο παθιασμένος δασολόγος Peter Wohlleben αποκαλύπτει βαθιές πτυχές ενός κόσμου που δεν έχει ερευνηθεί ακόμα: τους περίπλοκους τρόπους συμπεριφοράς των ζώων του δάσους και του αγροκτήματος. τη συναισθηματική και συνειδητή τους ζωή. Και καταλαβαίνουμε ότι τα ζώα είναι πολύ πιο κοντά μας απ’ ό.τι φανταζόμασταν. «Ο Wohlleben μάς δείχνει πως τα ζώα δεν είναι απλά οργανισμοί που τρώνε και αναπαράγονται· τα ζώα έχουν ψυχή». The Sunday Times

The post Η μυστική ζωή των ζώων appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΔΕΝΤΡΩΝ

fotodentro — Tue, 19 Jul 2022 13:08:01 +0000

Το δάσος είναι αγαπημένος προορισμός για πολλούς ανθρώπους. Αποτελεί συνώνυμο της γαλήνης και της παρθένας φύσης. H Mυστική ζωή των δέντρων ρίχνει φως στην πυκνή βλάστηση του δάσους και εμβαθύνει εντυπωσιακά σε ένα μυστηριώδες σύμπαν… Στο δάσος συμβαίνουν εκπληκτικά πράγματα: Τα δέντρα επικοινωνούν μεταξύ τους. Δε μεγαλώνουν μόνο στοργικά τα μικρά τους, αλλά επίσης φροντίζουν τους ηλικιωμένους και άρρωστους γείτονές τους. Απίστευτο; Κι όμως αληθινό! Ο διακεκριμένος δασολόγος Peter Wohlleben εμβαθύνει στην κρυφή ζωή των δέντρων και μας παρουσιάζει μια εντελώς καινούρια θεώρηση του δάσους – φέρνοντας έτσι στο φως εκπληκτικά στοιχεία. Τα δέντρα έχουν μνήμη, ανταλλάσσουν μηνύματα, αισθάνονται πόνο, παθαίνουν εγκαύματα από τον ήλιο και κάνουν ρυτίδες. Κάποια δέντρα, όπως οι βελανιδιές, επικοινωνούν μεταξύ τους με χημικές αρωματικές ουσίες. Όταν, για παράδειγμα, ένα δέντρο δεχτεί επίθεση από έντομα, εκπέμπει αρωματικές ουσίες και όλα τα δέντρα της ευρύτερης περιοχής που λαμβάνουν το μήνυμα αυτό οπλίζονται κατάλληλα…

The post Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΔΕΝΤΡΩΝ appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.