Επιστήμες Archives - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο

ΘΕΡΑΠΕΙΑ Ή ΑΠΑΤΗ;

fotodentro — Fri, 03 Apr 2026 10:26:08 +0000

Από τη μία ένας ασθενής που πονάει, πανέτοιμος να “αγοράσει” οτιδήποτε προκειμένου να απαλλαγεί από το δυσβάσταχτο κακό. Από την άλλη, μυρωδάτα ελιξίρια σε λαμπερές αμπούλες, πολύχρωμα χαπάκια με κονιορτοποιημένη ολόκληρη τη σοφία της φύσης, δοκιμασμένες συνταγές της γιαγιάς, μαγικές βελόνες που ξεμπλοκάρουν τη ζωτική ενέργεια, έμπειρες παλάμες που εξαφανίζουν τον πόνο, μαλάξεις και θεραπευτικά αγγίγματα, βάλσαμα και μαντζούνια, θαυματουργοί κρύσταλλοι και μαγνητικά βραχιόλια, νοσώδεις ουσίες ενάντια σε κάθε όμοιο πάθος, οριεντάλ τεχνικές, κόλπα διαλογισμού και αυτοΐασης… κατακλύζουν το διαδίκτυο, φιγουράρουν σε περιοδικά, προωθούνται στις προθήκες των φαρμακείων, διαφημίζονται από τηλεοπτικούς αστέρες και, τέλος, πωλούνται πανάκριβα προκειμένου να θεραπεύσουν από συνάχι μέχρι καρκίνο. Καλωσορίσατε στον κόσμο της εναλλακτικής ιατρικής! Και δεν είστε μόνοι. Χιλιάδες ασθενείς προσεγγίζουν συμπληρωματικές και εναλλακτικές θεραπείες, οι οποίες υπόσχονται ίαση και χρησιμοποιούνται είτε παράλληλα είτε υποκαθιστούν τη συμβατική ιατρική. Οι “συμβατικοί” γιατροί -στον δρόμο της δοκιμής και του πειράματος- δεν παρεκκλίνουν από τον λόγο του Ιπποκράτη: η αποτελεσματικότητα μιας νέας θεραπείας κρίνεται με βάση την επιστήμη, και όχι τη θετική γνώμη κάποιου γι’ αυτήν. Άραγε, πού να απευθυνθεί ο ασθενής; Ποια ιατρική είναι αξιόπιστη και ποια μας εξαπατά; Ποιος έχει δίκιο; Ποια είναι τα μυστικά και…. τα ψέματα; Γνωρίζουν οι σημερινοί γιατροί το καλύτερο για εμάς, ή μήπως τα διάφορα γιατροσόφια μας ανοίγουν πράγματι τον δρόμο για κάποια αρχαία, ανώτερη γνώση; (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Δείτε λιγότερα

The post ΘΕΡΑΠΕΙΑ Ή ΑΠΑΤΗ; appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Μαγεμένο σύμπαν

fotodentro — Wed, 31 Dec 2025 11:57:20 +0000

Από τη σκοπιά της δυτικής νεοτερικότητας, η ανθρωπότητα κατοικεί σε ένα απομαγεμένο σύμπαν. Θεοί, πνεύματα και πρόγονοι έχουν αποσυρθεί σε έναν υπερβατικό κόσμο, δεν ζουν πια ανάμεσά μας ούτε εμπλέκονται στις υποθέσεις της καθημερινής ζωής. Κι όμως, η συντριπτική πλειονότητα των πολιτισμών στην ανθρώπινη ιστορία αντιμετωπίζει τα πνεύματα ως απολύτως υπαρκτά πρόσωπα, μέλη μιας κοσμικής πολιτείας που αλληλεπιδρούν με τους ζωντανούς και καθορίζουν τη μοίρα τους. Για τους πολιτισμούς αυτούς, οι άνθρωποι δεν αποτελούν παρά ένα μικρό μέρος ενός μαγεμένου σύμπαντος, το οποίο διαστρεβλώθηκε μέσα από τις υπερβατικές κατηγορίες της «θρησκείας» και του «υπερφυσικού». Το ανά χείρας βιβλίο απευθύνει ένα κάλεσμα σε ανθρωπολόγους και κοινωνικούς επιστήμονες να επανεξετάσουν αυτούς τους πολιτισμούς της εμμένειας και να τους μελετήσουν με βάση τα δικά τους μέτρα για τον κόσμο. Στο τελευταίο, αποκαλυπτικό του έργο, ο Μάρσαλ Σάλινς προτείνει μια νέα μεθοδολογία και χαράζει ένα συναρπαστικό ερευνητικό πρόγραμμα για το πεδίο της ανθρωπολογίας. Μας ταξιδεύει από τους Inuit του Αρκτικού Κύκλου έως τους Dinka της ανατολικής Αφρικής, και από τους Arawete του Αμαζονίου έως τον νησιωτικό λαό των Τικοπιανών στον Ειρηνικό, ρίχνο ντας νέο φως σε κλασικές και σύγχρονες εθνογραφίες και αποκαλύπτοντας πώς ακόμη και οι φαινομενικά ανθρώπινες σφαίρες της «οικονομίας» και της «πολιτικής» αναδύονται μέσα από τη διαπραγμάτευση – και τελικά την ιδιοποίηση, εκ μέρους των ανθρώπων- των δυνάμεων των θεών.

The post Μαγεμένο σύμπαν appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Χίλιες και μία λέξεις

fotodentro — Fri, 17 Oct 2025 10:18:27 +0000

Ποια σχέση έχουν μεταξύ τους τα κύματα με τα κύπελλα; Γιατί το κουράζω βγήκε από το κουρεύω; Τι σχέση έχει ο στόλος με το στολίζω και γιατί η πομπή από παρέλαση πήρε τη σημασία της ατιμίας; Γιατί το συγγνώμη έχει μια από τις πιο συγκλονιστικές ετυμολογίες στην ελληνική γλώσσα; Και τέλος, από πού κι ως πού συνδέεται ο Φώσκολος με το φεγγάρι;
Ένα ιδιόμορφο λεξικό για την ομορφιά και τον πλούτο της ελληνικής γλώσσας, που θα κάνει τον αναγνώστη να καταλάβει γιατί μπορεί –κι όχι γιατί πρέπει– να είναι περήφανος για τη γλώσσα του.
Η ετυμολογία, αυτός ο θαυμαστός κόσμος των συλλαβών και των ήχων, μας αποκαλύπτει τον συγκλονιστικό τρόπο της δημιουργίας και της διασύνδεσης των λέξεων. Η ιστορία, η μυθολογία και η παράδοση έρχονται να συμπληρώσουν αυτό το μαγικό ταξίδι στην ελληνική γλώσσα.

Ο Πάνος Δημάκης, το Γεράκι του τηλεπαιχνιδιού γνώσεων The Chase, μας φανερώνει τη δύναμη και τη γοητεία της γλώσσας με μπόλικο χιούμορ και γνώση.

The post Χίλιες και μία λέξεις appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Η φυσική στην κουζίνα

fotodentro — Sat, 12 Jul 2025 10:46:05 +0000

Άραγε, γιατί το μέλι κυλάει απαλά, ενώ το κέτσαπ αρνείται πεισματικά να βγει από το μπουκάλι; Γιατί έλιωναν οι σοκολάτες στις τσέπες των χειριστών ραντάρ; Πώς λειτουργούν οι επαγωγικές εστίες; Τι κάνουν τα ηλεκτρόνια όταν φτάνουν στο θερμαντικό στοιχείο; Γιατί οι πατάτες γίνονται τόσο τραγανές και η μπριζόλα τόσο ζουμερή; Πώς «δένει» η σάλτσα, και πώς η θερμοκρασία μεταμορφώνει τη γεύση; Τι ρόλο παίζει η κβαντική σήραγγα στο μαγείρεμα και στον μεταβολισμό των τροφών; Γιατί μας δροσίζει ένα ζεστό τσάι; Πώς ενισχύονται οι μοριακές δονήσεις, και γιατί γεμίζει τρύπες το ψωμί; Γιατί εκρήγνυται η μπεσαμέλ στην κατσαρόλα, το αβγό στον φούρνο μικροκυμάτων, και το αλεύρι στον αέρα; Γιατί λίγο αλάτι γλυκαίνει τη σοκολάτα; Και γιατί, μα γιατί δεν μπορούν να μαγειρέψουν οι αστροναύτες στο διάστημα; Από τη θερμοδυναμική του παστίτσιου μέχρι τη μοριακή συμπεριφορά του καφέ, από τη φυσική του λουκουμά μέχρι την αινιγματική «ημερομηνία λήξης» και τα πανταχού παρόντα παράδοξα της κβαντικής μηχανικής, οι αδήριτοι νόμοι της φυσικής κυριαρχούν στις γαστρονομικές δημιουργίες μας. Με φλόγα, ατμό, επιστημονική ακρίβεια, νοστιμιά και χιούμορ, ο Γιώργος Βεκίνης μετατρέπει το τηγάνι σε πείραμα, το μάτι της κουζίνας σε θερμική μηχανή και το απολαυστικό μαγείρεμα σε ένα γοητευτικό μάθημα φυσικής.
Ένα βιβλίο για όσους κοιτούν την κατσαρόλα και βλέπουν έναν μικρό επιταχυντή σωματιδίων, για όσους υποψιάζονται ότι ο φούρνος είναι συγγενής του Ήλιου, για όσους δυσκολεύονται να ανοίξουν το καπάκι της μαρμελάδας, για όσους αναρωτιούνται πόση, μα πόση τελικά, φυσική χωράει σε μια κουζίνα;

The post Η φυσική στην κουζίνα appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Η Δίκη του Γαλιλαίου

fotodentro — Sun, 13 Apr 2025 11:25:13 +0000

Η Δίκη του Γαλιλαίου αποτελεί ορόσημο στην ιστορία της επιστήμης αλλά και στη διανοητική ιστορία των νεότερων χρόνων. Στο βιβλίο αυτό ανασυγκροτείται το πλαίσιο στο οποίο διαδραματίζονται οι εξελίξεις που καταλήγουν στη Δίκη, μέσα από τις επιστημονικές, φιλοσοφικές, θεολογικές, πολιτικές και ιδεολογικές διαμάχες της εποχής, τον Τριακονταετή Πόλεμο και την ολοένα και πιο έντονη παρουσία των Ιησουιτών στην εκπαίδευση. Η ανασυγκρότηση του πλαισίου βασίστηκε στο αρχειακό υλικό του ίδιου του Γαλιλαίου, στα δημοσιευμένα και αδημοσίευτα έργα του, στα αρχεία της Ιεράς Εξέτασης, καθώς και στην αλληλογραφία μεταξύ των μελών ενός εκτεταμένου δικτύου συμμάχων αλλά και εχθρών του Γαλιλαίου. Σκιαγραφούνται επίσης οι σημαντικότερες εξελίξεις στη διάρκεια των 350 ετών από το τέλος της Δίκης, όταν πολλοί λόγιοι θέλησαν να υπερασπιστούν τον Γαλιλαίο, ενώ άλλοι θέλησαν να επιχειρηματολογήσουν πως η Εκκλησία έπραξε καλώς.
Το 1616 ο Γαλιλαίος είχε αποδεχτεί στους περιορισμούς των αποφάσεων της Ιεράς Εξέτασης. Όμως με το βιβλίο που γράφει το 1632 προσπαθεί να δοκιμάσει τα όρια αυτών των περιορισμών. Κι ακόμα, θεωρεί πως ο Πάπας —και χάριν της μακροχρόνιας σχέσης τους αμοιβαίου σεβασμού, πριν από την εκλογή του— δεν θα έφτανε στα άκρα παραπέμποντάς τον στην Ιερά Εξέταση. Ωστόσο, η απόλυτη εξουσία της Εκκλησίας απαιτούσε απόλυτη υπακοή· έτσι, ο Πάπας μετατράπηκε στον δριμύτερο κατήγορό του.
Στη Δίκη του Γαλιλαίου προβάλλεται η θέση ότι το πρόβλημα για την Καθολική Εκκλησία δεν ήταν τόσο η θεολογικά αιρετική άποψη περί κίνησης της Γης όσο το ότι μια νέα κοσμολογία θα οδηγούσε σε έναν νέο τρόπο θέασης της φύσης· και τότε ο αριστοτελισμός, που είχε ήδη δεχτεί πολλά πυρά, θα κατέρρεε, μαζί με το σύστημα ιδεών που στήριζε την τεράστια κοινωνική εξουσία φιλοσόφων και θεολόγων. Οι αστρονόμοι, οι μαθηματικοί και οι τεχνίτες θα άρχιζαν να παίζουν κυρίαρχο ρόλο, οι κοινωνικοί συσχετισμοί θα άλλαζαν. Αυτά ήθελε να αποφύγει η εκκλησιαστική εξουσία τον 17ο αιώνα, και οι παραδοσιακές ερμηνείες των Γραφών τής έδιναν το καλύτερο άλλοθι για να το πετύχει. Ο ανυπάκουος Γαλιλαίος θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα σύμβολο ατίθασου πνεύματος που θα υπονόμευε τη διανοητική ηγεμονία της Εκκλησίας.

The post Η Δίκη του Γαλιλαίου appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ο Εγκέφαλος Αυτομεταβάλλεται

fotodentro — Tue, 08 Apr 2025 16:53:55 +0000

Μια καινούργια, συναρπαστική επιστημονική μέθοδος, γνωστή ως «νευροευπλαστότητα», ανατρέπει τη μακραίωνη αντίληψη ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος παραμένει αμετάβλητος. Με αυτή την επαναστατική θεώρηση για τη λειτουργία του εγκεφάλου, ο διάσημος γιατρός Νόρμαν Ντόιτζ, MD, μας φέρνει σε επαφή τόσο με τους λαμπρούς επιστήμονες που πρωτοπορούν στη μελέτη της νευροευπλαστότητας όσο και με τους ανθρώπους των οποίων οι ζωές έχουν μεταμορφωθεί μέσα απ’ αυτή.
Το βιβλίο είναι γεμάτο με αληθινές ιστορίες ασθενών που υπέστησαν εγκεφαλικό επεισόδιο και έπρεπε να ξαναμάθουν να μιλούν μέχρι την απίστευτη ιστορία μιας γυναίκας που γεννήθηκε με μισό εγκέφαλο, δηλαδή μόνο με δεξί ημισφαίριο το οποίο έπρεπε να προσαρμοστεί ώστε να λειτουργεί και για τα δύο, προσφέροντάς μας μια βαθύτερη κατανόηση του πολυτιμότερου οργάνου μας.
Μέσα από συναρπαστικά παραδείγματα, το έργο αυτό θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον ανθρώπινο εγκέφαλο, την ανθρώπινη φύση και τις απεριόριστες δυνατότητές μας.

The post Ο Εγκέφαλος Αυτομεταβάλλεται appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Η καρδιά

fotodentro — Tue, 08 Apr 2025 16:45:24 +0000

Ο Bill Schutt, ανθρωπολόγος του Αμερικανικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας, εξερευνά με γραφή γεμάτη ζωντάνια και επιστημονικό κύρος την καρδιά πολλών ειδών, από τα ψάρια και τις νυχτερίδες μέχρι τους ανθρώπους, δημιουργώντας μια συναρπαστική αφήγηση της εξέλιξης και της επιστημονικής προόδου Μαζί του ξεκινάμε ένα ταξίδι για να ανακαλύψουμε την καταγωγή του κυκλοφορικού συστήματος, περνάμε στις μικροσκοπικές αντλίες των σκουληκιών, για να καταλήξουμε στη γιγάντια καρδιά της γαλάζιας φάλαινας. Μαθαίνουμε για τις πεποιθήσεις των αρχαίων Ελλήνων και Αιγυπτίων, που πίστευαν ότι η καρδιά είναι η έδρα της ψυχής, φτάνοντας έως τις μέρες μας όπου οι επιστήμονες χρησιμοποιούν τις καρδιές ζώων για καινοτόμες θεραπείες.
Η Καρδιά συνδυάζει την εξελικτική οπτική με την πολιτισμική ιστορία, προσφέροντάς μας μια εντελώς νέα θεώρηση σε αυτό το μυστηριώδες όργανο

The post Η καρδιά appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Συνείδηση

fotodentro — Fri, 04 Apr 2025 10:11:01 +0000

Υποψήφιο για το Βραβείο Pen/E.O. Wilson Literary Science Writing του έτους 2020, το ανά χείρας βιβλίο της Patricia S. Churchland εξετάζει δύο καίρια ερωτήματα: Γιατί όλες οι ανθρώπινες κοινωνικές ομάδες έχουν αναπτύξει συστήματα ηθικών αξιών; Και πώς διαμορφώνονται τα συστήματα αυτά; Συνδυάζοντας δεδομένα από τη νευροεπιστήμη, τη γενετική και τη μελέτη του φυσικού περιβάλλοντος, η Churchland αποπειράται να εξηγήσει πώς διαμορφώνεται ο εγκέφαλός μας έτσι ώστε να συνάπτουμε σχέσεις, να νοιαζόμαστε για τα παιδιά μας και να λαμβάνουμε αποφάσεις βάσει της προσωπικής μας κρίσης περί «σωστού και λάθους», ενώ παράλληλα διερευνά την περίπτωση ψυχοπαθών ανθρώπων που στερούνται ηθική.

Το βιβλίο προσφέρει στον αναγνώστη μια ανατρεπτική, όσο και συναρπαστική, θεώρηση για την προέλευση των ηθικών μας πεποιθήσεων. Με διορατικότητα, αλλά και τόλμη, η Churchland παρουσιάζει ιδέες που μπορούν να θέσουν υπό αμφισβήτηση όλα όσα νομίζαμε ότι γνωρίζουμε για την «καλή συμπεριφορά» στους ανθρώπους. Εξετάζει θέματα που με δυσκολία συζητιούνται στη δημόσια σφαίρα, ρίχνοντας φως σε ορισμένες από τις πιο σύνθετες αλλά και πιο σημαντικές πτυχές της ανθρώπινης ύπαρξης: στην ελεύθερη βούληση, την ευσυνειδησία, τη μεταβίβαση αξιών από γενιά σε γενιά, τη θεμελίωση των κοινωνιών πάνω στην έννοια της ηθικής.

The post Συνείδηση appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Η καταγωγή των ειδών

fotodentro — Thu, 20 Mar 2025 17:09:59 +0000

Πανόδετο

΄Αψογη κατάσταση

σελιδες 525

The post Η καταγωγή των ειδών appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Το αμάρτημα της Εύας

fotodentro — Thu, 16 Jan 2025 17:24:00 +0000

Η Εύα —μια ανήσυχη φοιτήτρια του τμήματος πλατωνικής φυσικής του πανεπιστημίου των καθαρών επιστημών (οι ονομασίες δικές της)— καταλαμβάνεται κάποια στιγμή από την «αμαρτωλή» περιέργεια του πραγματικού κόσμου και αποφασίζει να δραπετεύσει για λίγο από τα υψίπεδα της καθαρής θεωρίας, στα οποία κινείται η σχολή της, και να αφήσει την περιέργειά της να την οδηγήσει. Και ξεκινά τις αναζητήσεις της από τον έναστρο ουρανό. Θέλει ν’ αφεθεί στην παράξενη έλξη που αισθάνονταν πάντα οι άνθρωποι γι’ αυτόν και υπήρξε η κινητήρια δύναμη για να γεννηθεί η ιδέα της νομοκρατούμενης φύσης πρώτ’ απ’ όλα και η ίδια η επιστήμη στη συνέχεια.

Τούτο το βιβλίο δεν είναι παρά η ιστορία της Εύας και τριών φίλων-συμφοιτητών της που μοιράζονται τους προβληματισμούς της και πραγματοποιούν μαζί της ένα εξερευνητικό ταξίδι στον έναστρο ουρανό με μόνο εφόδιο στις αποσκευές τους τη στοιχειώδη λυκειακή μηχανική και οδηγό τα ερωτήματα που οι ίδιοι θέτουν στη διαδρομή.

Στη μάθηση —όπως και στην επιστήμη— πιο σπουδαίες είναι οι ερωτήσεις, όχι οι απαντήσεις: αυτό θα είναι το αγαπημένο τους σύνθημα στην πορεία. Το «δαγκωμένο μήλο που πέφτει» —το βιβλικό μήλο και το μήλο του Νεύτωνα μαζί— είναι το σκίτσο που θα εμπνευστεί η Εύα για να συμβολίσει το μόνο αυθεντικό κίνητρο της επιστήμης και της μάθησης: την έμφυτη περιέργεια του είδους μας για τον κόσμο. Για την Εύα, συμβολίζει επίσης το δημιουργικό σχολείο στο οποίο ονειρεύεται κάποτε να διδάξει.

Γραμμένο —στο μεγαλύτερο μέρος του— σε διαλογική μορφή, το βιβλίο απευθύνεται σε ανήσυχους εκπαιδευτικούς, σε πολίτες με γνήσιο ενδιαφέρον για την επιστήμη και, βέβαια, σε μαθητές ή φοιτητές που ασφυκτιούν —όπως κι οι ήρωες του βιβλίου— μέσα στη στειρότητα του τρόπου διδασκαλίας της επιστήμης στη χώρα μας.

Τα βασικά μέρη του βιβλίου είναι:

Από τη Γη στον ουρανό: Το ξεκίνημα • Η κίνηση των πλανητών: «Το πλαίσιο της παγκόσμιας νομοτέλειας» • Ο μεγάλος κόσμος εκεί έξω: Διάσημοι αστερισμοί, άστρα γίγαντες, άλλοι «κόσμοι» • Μαύρες τρύπες: Η σκοτεινή πλευρά της βαρύτητας • Από τον ουρανό στη Γη: Η επιστροφή • Επίμετρο: Οι νόμοι πάνω από τους νόμους: Το Σύνταγμα της Φυσικής • Παράρτημα: Ενέργεια και Στροφορμή: Μια «σχολική» εισαγωγή σε δύο βασικές έννοιες

The post Το αμάρτημα της Εύας appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.