Τάσος Μπέτζελος Αρχεία - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο

Εισαγωγή στην ανάγνωση του Χέγκελ

fotodentro — Wed, 17 Dec 2025 17:23:05 +0000

Στις σελίδες αυτού του βιβλίου ξεδιπλώνεται το σημαντικότερο μέρος της ανάγνωσης του Χέγκελ από τον Α. Κοζέβ, μιας ανάγνωσης συναρπαστικής και συγχρόνως καταλυτικής για την πρόσληψη του μεγάλου Γερμανού φιλοσόφου στη Γαλλία. Το υλικό αυτό προέρχεται από τα μαθήματα που παρέδωσε ο Α. Κοζέβ την περίοδο 1933-39 στην Ecole Pratique des Hautes Etudes, με τίτλο “Η θρησκευτική φιλοσοφία του Χέγκελ”, τα οποία στην πραγματικότητα αποτελούσαν ανάγνωση και σχολιασμό της Φιλοσοφίας του Πνεύματος. Από τις διαλέξεις αυτών των ετών, η παρούσα ελληνική έκδοση περιλαμβάνει ακριβώς εκείνα τα κείμενα που όρισαν τους βασικούς άξονες και τις πιο πρωτότυπες πλευρές αυτής της ανάγνωσης, από τα ακαδημαϊκά έτη 1934-19, 1937-38 και 1938-39. Παράλληλα, ο τόμος περιλαμβάνει, αντί εισαγωγής, ένα κείμενο που δημοσιεύτηκε με την υπογραφή του ίδιου του Α. Κοζέβ το 1939, στο οποίο αποσαφηνίζονται ορισμένες από τις σημαντικότερες έννοιες της ανάγνωσης του Χέγκελ από τον Α. Κοζέβ.

The post Εισαγωγή στην ανάγνωση του Χέγκελ appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Για την αναπαραγωγή

fotodentro — Sat, 13 Sep 2025 11:48:53 +0000

Στον απόηχο του Μάη του ’68, ο Λουί Αλτουσέρ θα παραγάγει ορισμένες από τις πιο επιδραστικές και κρίσιμες θεωρητικές συνεισφορές του: το περίγραμμα μιας υλιστικής θεωρίας της ιδεολογίας, αφενός, και τις βασικές γραμμές μιας νέας μαρξιστικής θεωρίας για την κρατική εξουσία, με επίκεντρο τους ιδεολογικούς μηχανισμούς του κράτους, αφετέρου.
Στην παρούσα έκδοση συγκεντρώνεται το σύνολο της ερευνητικής αυτής εργασίας του συγγραφέα, και πρωτίστως το θεμελιώδες κείμενό της, εκείνο από το οποίο αντλήθηκαν τα θραύσματα που αποτέλεσαν το διάσημο άρθρο «Ιδεολογία και ιδεολογικοί μηχανισμοί του κράτους». Γίνεται έτσι προσβάσιμη για πρώτη φορά στα ελληνικά η πλήρης συμβολή του Αλτουσέρ για την ιδεολογία και τους ΙΜΚ, φωτίζοντας προηγούμενα αδιαφανή σημεία, που έδωσαν λαβές για κριτική, και φέρνοντας ενδεχομένως στην επιφάνεια άλλα, που προκύπτουν ακριβώς από τον ερευνητικό και ανολοκλήρωτο χαρακτήρα του χειρογράφου.
Το ανά χείρας βιβλίο συνιστά ως εκ τούτου αποφασιστική συμβολή στη διάνοιξη ενός δρόμου προς την επικράτεια της μαρξιστικής θεωρίας για το κράτος και την ιδεολογία, ωθώντας μας να μετασχηματίσουμε την προβληματική της μέσα από την υλιστική προσέγγιση της αναπαραγωγής (των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής), και συνακόλουθα της δυνατότητας διατάραξης και διακοπής της. Με μια λέξη, της επανάστασης.

The post Για την αναπαραγωγή appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Πετρούπολη Σανγκάη

fotodentro — Fri, 15 Dec 2023 11:16:55 +0000

Εγκώμιο στις επαναστάσεις· αυτός θα μπορούσε να είναι ο εναλλακτικός τίτλος τού ανά χείρας βιβλίου του Γάλλου φιλοσόφου Αλαίν Μπαντιού.
Εγκώμιο στις επαναστάσεις εν γένει: υπεράσπιση της σημασίας τους για την ανθρώπινη ιστορία, της δυνατότητας και των πρακτικών τους, υπεράσπιση του νήματος της χειραφέτησης που τις συνδέει, του νήματος διεκδίκησης της ισότητας, όπως ορίζει ο Μπαντιού τον στρατηγικό στόχο των συμβάντων τους. Εγκώμιο στις επαναστάσεις όμως και ειδικά: στα δύο καταστατικά επαναστατικά συμβάντα ενός αιώνα που κατακλύζεται από την ανατρεπτική κινητοποίηση των μαζών· εγκώμιο στην Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 και στην κινεζική Πολιτιστική Επανάσταση του 1966.
Με το κείμενο αυτό ο Μπαντιού διατυπώνει μια αναπολογητική υπεράσπιση του ανοιχτού, βίαιου και μετασχηματιστικού χαρακτήρα των επαναστάσεων, λαμβάνοντας έτσι ανοιχτά μέρος στη σφοδρή ιδεολογική μάχη που εξελίσσεται, για να παρέχει στην πλευρά των καταπιεσμένων και του κινήματός τους μια συστηματική αντιμετώπιση της οργανωμένης αναθεωρητικής συκοφάντησης που εξαπολύει εναντίον τους η επίσημη κρατική ιστοριογραφία.

The post Πετρούπολη Σανγκάη appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

“Απάντηση στον Τζων Λιούις”

fotodentro — Thu, 08 Jun 2023 10:05:43 +0000

Αυτές οι φιλοσοφικές θέσεις μάς επιτρέπουν να κατανοήσουμε και το νόημα της περίφημης «μικρής φράσης» του Μαρξ από τη 18η Μπρυμαίρ. Διότι ολόκληρη η φράση λέει: «Οι άνθρωποι κάνουν την ιστορία τους, αλλά δεν την κάνουν με στοιχεία που έχουν ελεύθερα επιλέξει, σε περιστάσεις που οι ίδιοι έχουν επιλέξει, αλλά σε περιστάσεις που βρίσκουν άμεσα μπροστά τους, δεδομένες και κληρονομημένες από το παρελθόν». Και σαν να είχε προβλέψει ότι μια μέρα κάποιοι θα εκμεταλλεύονταν τις πέντε πρώτες λέξεις του, ακόμα και αυτές τις «περιστάσεις». […]

Πρέπει λοιπόν να διαβάζουμε με προσοχή τους συγγραφείς μας. Η ιστορία είναι πράγματι μια «διαδικασία χωρίς Υποκείμενο και Τέλος / Τελικούς Σκοπούς», της οποίας οι δεδομένες περιστάσεις, όπου «οι άνθρωποι» δρουν ως υποκείμενα υπό τον καθορισμό κοινωνικών σχέσεων, είναι το προϊόν της ταξικής πάλης. Συνεπώς, η ιστορία δεν έχει Υποκείμενο, με τη φιλοσοφική σημασία του όρου, αλλά κινητήρια δύναμη: την πάλη των τάξεων.

Το ανά χείρας κείμενο συγκεντρώνει μερικές από τις πιο διάσημες σελίδες του Λουί Αλτουσέρ και ταυτόχρονα συνιστά έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς στην εξέλιξη της θεωρητικής του διαδρομής.

Ο Γάλλος φιλόσοφος παραδίδει μια συμπυκνωμένη διατύπωση των στρατηγικών θέσεών του για τη μαρξιστική θεωρία, τόσο για την υλιστική φιλοσοφία όσο και για τον ιστορικό υλισμό, που περνά μέσα από μια πολεμική αλλά και διεισδυτική απόρριψη του κυρίαρχου σοβιετικού μαρξισμού της περιόδου και των στοιχείων αστικής ηγεμονίας που απηχούσε.

Την ίδια στιγμή, το μανιφέστο αυτό συνιστά και μια δημόσια φιλοσοφική αυτοκριτική του Γάλλου φιλοσόφου γύρω από τον θεωρητικισμό που εκτιμά ότι έφεραν όψεις προηγούμενων αναλύσεών του. Έτσι, η Απάντηση στον Τζων Λιούις εξακολουθεί να είναι ίσως το μοναδικό κείμενο στο οποίο ο Αλτουσέρ δεν επιχειρεί μόνο να περιγράψει μια –σχεδόν πάντοτε υπό έλευση– υλιστική φιλοσοφική πρακτική, αλλά τη δοκιμάζει κιόλας ο ίδιος, χαράσσοντας διαχωριστικές γραμμές, εκφέροντας θέσεις που είναι αντι-θέσεις, και διερευνώντας τα αποτελέσματα των θέσεων αυτών, τον τρόπο που ανοίγουν ή όχι δρόμους στη θεωρία και την ιδεολογική ταξική πάλη υπέρ των υπό εκμετάλλευση τάξεων.

The post “Απάντηση στον Τζων Λιούις” appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Εισαγωγή στην Ηθική του Σπινόζα

fotodentro — Tue, 18 Apr 2023 14:19:37 +0000

Από τη στιγμή της δημοσίευσης της Ηθικής, το 1677, οι ιδέες του Σπινόζα προκάλεσαν, σύμϕωνα με τους πιο ποικίλους προσανατολισμούς, ένα ενδιαϕέρον, που έκτοτε παραμένει αμείωτο. Οι ιδέες αυτές, όμως, εξετάστηκαν τις περισσότερες ϕορές μεμονωμένα, ανεξάρτητα από το αποδεικτικό πλαίσιο που υποβαστάζει την έκθεσή τους, εξαιτίας του ιδιαίτερα τεχνικού χαρακτήρα και της δυσκολίας του πλαισίου αυτού. Στο παρόν βιβλίο, που στόχο έχει να χρησιμεύσει ως εργαλείο εργασίας για όσους επιδιώκουν μια πιο άμεση πρόσβαση στο κείμενο, προτείνονται οι εξηγήσεις οι οποίες θεωρούνται εντελώς απαραίτητες για μια συνεχή ανάγνωση του πρώτου μέρους της Ηθικής, όπου επιχειρείται, υπό τον τίτλο «Περί Θεού», η εμπεριστατωμένη μελέτη του συνόλου της πραγματικότητας με βάση την ορθολογική και αιτιώδη αρχή, που της προσδίδει συγχρόνως την εσωτερική ενότητά της και τον απολύτως αναγκαίο χαρακτήρα της. Αυτό το μέρος του βιβλίου του Σπινόζα, το οποίο είναι ιδιαίτερα δύσκολο και αινιγματικό λόγω της σχετικής συντομίας του, διαδραματίζει ουσιώδη ρόλο στη συνολική οικονομία του έργου: παρέχει στο σχέδιο της ηθικής απελευθέρωσης τις αντικειμενικές βάσεις του, ριζώνοντάς το βαθιά στη φύση των πραγμάτων.

The post Εισαγωγή στην Ηθική του Σπινόζα appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.