Νίκος Αποστολόπουλος Αρχεία - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο

Η τάξη του χρόνου

fotodentro — Wed, 26 Jul 2023 11:38:50 +0000

Ο συγγραφέας των “Επτά σύντοµων µαθηµάτων φυσικής” µάς ξεναγεί σε ένα γοητευτικό ταξίδι στα βάθη του νοήµατος του χρόνου.
«Είµαστε χρόνος. Είµαστε αυτός ο χώρος, αυτό το ξέφωτο που αποκαλύπτεται χάρη στα ίχνη της µνήµης στις συνδέσεις ανάµεσα στους νευρώνες µας. Είµαστε µνήµη. Είµαστε νοσταλγία. Ποθούµε ένα µέλλον που δε θα έρθει».

Ο χρόνος είναι ένα µυστήριο που δε σταµατά να µας σαστίζει. Φιλόσοφοι, καλλιτέχνες και ποιητές εξερευνούν από παλιά το νόηµά του ενώ οι επιστήµονες έχουν ανακαλύψει ότι η δοµή του διαφέρει από τις απλές διαισθητικές µας ιδέες για αυτόν. Από τον Μπόλτζµαν ως την κβαντική θεωρία, από τον Αϊνστάιν ως την κβαντική βαρύτητα βρόχων, ο τρόπος µε τον οποίο κατανοούµε τον χρόνο έχει υποστεί ριζικές τροποποιήσεις. Ο χρόνος ρέει µε διαφορετικό ρυθµό σε διαφορετικές θέσεις, το παρελθόν διαφέρει από το µέλλον πολύ λιγότερο από όσο πιστεύουµε και η ίδια η ιδέα του παρόντος χάνεται στο απέραντο σύµπαν µας.

Ο Κάρλο Ροβέλλι, µε την εκπληκτική γοητεία του και ένα βαθύ αίσθηµα δέους, συνδυάζοντας την επιστήµη µε τη φιλοσοφία και την τέχνη, ξετυλίγει αυτό το µυστήριο. Η Τάξη του χρόνου, ένα βιβλίο διαφωτιστικό και απροσδόκητα παρηγορητικό, µας δείχνει πως για να κατανοήσουµε τον εαυτό µας πρέπει να στοχαστούµε τον χρόνο – και πως για να κατανοήσουµε τον χρόνο πρέπει να στοχαστούµε τον εαυτό µας.

The post Η τάξη του χρόνου appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ξεπερνώντας τον θεό

fotodentro — Sat, 18 Dec 2021 15:00:10 +0000

Ο Ντόκινς κάθε φορά ξεπερνά τον εαυτό του! Άραγε, πρέπει να πιστεύουμε στον Θεό; Τον χρειαζόμαστε για να εξηγήσουμε τη συναρπαστική γοητεία του απίθανου φυσικού κόσμου μας; Τον χρειαζόμαστε για να είμαστε καλοί άνθρωποι;
Στο πρώτο μισό αυτού του θαρραλέου βιβλίου, με μια χιουμοριστική αποδόμηση των ιστοριών της Βίβλου, ο Ντόκινς διαλύει την υποκρισία που κρύβουν ο Χριστιανισμός και όλα τα δόγματα. Δίπλα στη συγκριτική θρησκειολογία παρατάσσει την ηθολογία, τη φιλοσοφία και τις θετικές επιστήμες και χαρίζει απλόχερα στη νέα γενιά την ευκαιρία να ξεπεράσει όλα τα περί Θεού που της φύτεψαν γονείς, δάσκαλοι, παπάδες.
Οι απαντήσεις στα Μεγάλα Ερωτήματα έρχονται μόνο με την κατάκτηση της γνώσης και την εξοικείωση με την ωμή αλήθεια της πραγματικότητας.
Στο εξαιρετικά ενδιαφέρον δεύτερο μισό, ο απαράμιλλα μεταδοτικός ενθουσιασμός του ωθεί τον Ντόκινς να διαπλέξει αθεϊσμό και εξελικτική αλλαγή με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο. Οι εντυπωσιακοί θρίαμβοι της εξέλιξης -όπως το πώς οι άνθρωποι κυοφορούν άλλους ανθρώπους, οι μεταμφιέσεις του χαμαιλέοντα, το καμουφλάζ του χταποδιού, η κούρσα εξοπλισμών της γαζέλας και του γατόπαρδου, η μετάλλαξη των ιών, και κυρίως η προδιάθεση του ανθρώπου να δείχνει καλοσύνη στον συνάνθρωπο- προσφέρουν στον αναγνώστη μια μοναδική εισαγωγή στη φυσική επιλογή και τον επιστημονικό ορθολογισμό που θεμελιώνουν η βιολογία και η σύγχρονη φυσική.

The post Ξεπερνώντας τον θεό appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Συμβατή με τον άνθρωπο;

fotodentro — Sat, 18 Dec 2021 14:53:22 +0000

Βιώνουμε μια τεχνολογική επανάσταση που εγείρει βαθιά ερωτήματα για το τι είναι “άνθρωπος”. Το σώμα και το μυαλό μας, που κάποτε τα θεωρούσαμε αποκλειστικά δικά μας, σύντομα θα αποτελούν εκφάνσεις μιας νοημοσύνης που δεν θα είναι ούτε φυσική ούτε τεχνητή. Πόσο συμβατή με τον άνθρωπο θα είναι μια μηχανή με νοημοσύνη ανώτερη από τη δική του; Θα συνυπάρξουμε ή μήπως, κάτω από την εξουσία της, θα καταρρεύσουν οι θέσεις εργασίας, οι ανθρώπινες σχέσεις, και ο ίδιος ο πολιτισμός μας; Ποιος, τελικά, θα κατέχει το “είναι” μας και τα δεδομένα του;
Ο Στιούαρτ Ράσελ -κορυφαίος επιστήμονας της Τεχνητής Νοημοσύνης, η “φωνή” της κατά κυριολεξία- περιγράφει πώς, μπροστά σε ένα μέλλον που έρχεται νωρίτερα απ’ όσο νομίζουμε, θα καταφέρουμε να αλλάξουμε πορεία προτού να είναι αργά.
Προδιαγράφει τρόπους σχεδιασμού συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης ασφαλών και ωφέλιμων για τον άνθρωπο. Προτείνει μηχανές που θα τις χαρακτηρίζει η αβεβαιότητα (η αμφιβολία) ως προς τους στόχους τους -στοιχείο θετικό, όχι σφάλμα της λειτουργίας τους- με επακόλουθο να συμμορφώνονται με τις επιθυμίες των ανθρώπων: θα ζητούν την άδειά τους, θα αποδέχονται διορθώσεις, θα τίθενται εκτός λειτουργίας, θα είναι ταπεινές, αλτρουιστικές, θα ανακαλύπτουν νέες δράσεις και, όπως κι εμείς, θα διαχειρίζονται τις γνώσεις τους και θα αποφασίζουν γρήγορα.
Θέτει το πλαίσιο ελέγχου της Τεχνητής Νοημοσύνης, με πρωταρχικό μέλημα ότι οι πράξεις των μηχανών θα οδηγούν στην επίτευξη των δικών μας στόχων, όχι των δικών τους.
Ο Ράσελ θεωρεί την υπερανθρώπινη Τεχνητή Νοημοσύνη ως υπαρξιακή απειλή για το είδος μας και παράλληλα την αναγνωρίζει ως το ύψιστο επίτευγμα του ανθρώπου. Ας ευχηθούμε ότι δεν θα είναι και το ύστατο.

The post Συμβατή με τον άνθρωπο; appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

LIFE 3.0

fotodentro — Sat, 18 Dec 2021 14:40:36 +0000

Η ραγδαία εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) μετασχηματίζει το παρόν και διαμορφώνει το μέλλον μας
ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη μορφή τεχνολογίας.

Πώς θα επηρεάσει η Τεχνητή Υπερνοημοσύνη το έγκλημα, τον πόλεμο, τις θέσεις εργασίας, την κοινωνία,
ολόκληρη την ανθρωπότητα;
Άραγε, η αυτοματοποίηση θα κυριαρχήσει στις δραστηριότητές μας, αντικαθιστώντας τον άνθρωπο στην
αγορά εργασίας, στην πολιτική, στη δικαιοσύνη, στην ιατρική, στην οικονομία, στη βιομηχανία, στις συγκοινωνίες;
Πόσο αποδεκτή θα είναι η ετυμηγορία ενός ρομποτικού δικαστή και πόσο εφικτή η ζωή χωρίς ιδιοκτησία;
Θα ζήσουμε σε μια Φιλελεύθερη Ουτοπία ή σε μια Συναινετική Δικτατορία;
Τι είναι η συνείδηση και πότε θα την αποκτήσουν και οι μηχανές;
Πόσο ανθρωποκεντρική θα είναι η νέα πορεία της Ιστορίας;
Άραγε, θα ελέγχουμε τις ευφυείς μηχανές στη μίμηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς, ή θα ελέγχουν αυτές εμάς; Θα μας αντικαταστήσουν ή θα συγχωνευτούμε; Τι θα σημαίνει να είσαι άνθρωπος στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης;

Ερωτήματα όχι απλώς συναρπαστικά από διανοητική άποψη, αλλά επίσης κρίσιμα από ηθική άποψη, αφού
οι επιλογές μας επηρεάζουν το μέλλον της ζωής.
Κανείς δεν είναι πιο κατάλληλος για την εξερεύνηση αυτού του μέλλοντος από τον Max Tegmark, τον πλέον
εξειδικευμένο καθηγητή του MIT, ο οποίος ηγείται παγκοσμίως της έρευνας για το πώς θα αποβεί ωφέλιμη για
την ανθρωπότητα η ΤΝ. Το βιβλίο του είναι το πιο συναρπαστικό ανάγνωσμα για τις προκλήσεις αλλά και τις
επιλογές στην αναζήτηση ενός μεγαλειώδους μέλλοντος για τη ζωή, τη νοημοσύνη και τη συνείδηση – στη Γη αλλά και πολύ πιο μακριά.

Elon Musk
Ιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της SpaceX και της Tesla Motors.

(Σκληρόδετη έκδοση)

The post LIFE 3.0 appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Έχεις απάντηση; No 2

fotodentro — Sat, 18 Dec 2021 13:55:36 +0000

Γιατί τουρτουρίζουμε όταν κρυώνουμε; Γιατί εφευρέθηκε η τηλεόραση; Γιατί δεν πίνουμε τα τσίσα μας;
Έχει κάποια άκρη το Σύμπαν; Γιατί ζαλίζομαι όταν γυρίζω γύρω από τον εαυτό μου; Γιατί οι μπαμπουίνοι έχουν κόκκινους πισινούς;
Γιατί τα συναρπαστικά βιβλία σε κάνουν να κλαις; Γιατί κλείνουμε τα μάτια όταν φταρνιζόμαστε; Ποιο σχήμα έχει τις περισσότερες πλευρές;
Αφήνουν πορδές τα χταπόδια; Γιατί οι μαγνήτες κολλούν στα μέταλλα; Πώς πρέπει να φερόμαστε στους κακούς ανθρώπους;

Τα παιδιά ποτέ δεν κάνουν χαζές ερωτήσεις
Δυστυχώς, είμαστε εμείς, οι μεγάλοι, που δίνουμε χαζές και δυσνόητες απαντήσεις. Πολλές φορές, όταν τα παιδιά μας ρωτούν κάτι εντελώς αυτονόητο -όμως ακόμη ασύλληπτο για το μυαλουδάκι τους- είτε ρισκάρουμε μια πραγματικά ανόητοι απάντηση είτε κρύβουμε την πνευματική γύμνια και την αμηχανία μας φωνάζοντας, “Τι χαζή ερώτηση! Ντροπή σου.”
Ε, λοιπόν, αυτό το διασκεδαστικό “θεόσταλτο” βιβλίο έρχεται να μας υπενθυμίσει, πως τα παιδιά μάς υποβάλλουν άμεσες, ξεκάθαρες ερωτήσεις προσβλέποντας σε μια ολιγόλογη, καίρια, λoγική και χορταστική απάντηση, προκειμένου να ξεδιψάσουν με την ουσία του πράγματος το φοβερά ανήσυχο μυαλό τους.
Οι πιο διάσημοι ειδικοί απαντούν, αντί για εμάς, στις εκατοντάδες απορίες των παιδιών μας. Δίχως άλλο, αυτό το βιβλίο θα γυροφέρνει μέσα στο σπίτι μας για πολλά χρόνια – θα το διαβάζουμε με τα παιδιά μας, αλλά και με τα εγγόνια μας.

The post Έχεις απάντηση; No 2 appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Έχεις απάντηση;

fotodentro — Sat, 18 Dec 2021 13:47:35 +0000

Πώς «φτιάχνονται» τα όνειρα; Πώς ερωτευόμαστε; Γιατί το αίμα είναι κόκκινο; Γιατί είναι αλμυρή η θάλασσα; Από τι είμαστε φτιαγμένοι;
Γιατί τα ζώα δεν μπορούν να μιλήσουν όπως εμείς; Πώς πετάει το αεροπλάνο;
Γιατί δεν μπορώ να γαργαλήσω τον εαυτό μου;
Γιατί γίνονται πόλεμοι; Γιατί δεν ζούμε για πάντα;
Γιατί τα τσίσα είναι κίτρινα; Είμαστε όλοι συγγενείς μεταξύ μας;
Πώς δημιουργείται ο ηλεκτρισμός; Γιατί ο ουρανός είναι μπλε;
Πόσο μακριά βρίσκεται το διάστημα; Ποιος είναι ο Θεός;
..και πολλές, πολλές άλλες.

Οι ερωτήσεις που κάνουν τα παιδιά μάς προκαλούν πολλές φορές αμηχανία. Το πιθανότερο είναι πως, ακόμη κι αν γνωρίζουμε την απάντηση, μάλλον την έχουμε ξεχάσει ή δεν τη θυμόμαστε ακριβώς.

Ερωτήσεις τόσο έξυπνες και συνάμα τόσο λιτές και διαχρονικές, ερωτήσεις που στο πρώτο άκουσμα νομίζεις πως έχουν αυτονόητες απαντήσεις, πιάνουν απροετοίμαστους ακόμη και τους πιο μορφωμένους γονείς (οι οποίοι τα βρίσκουν πολύ σκούρα μέχρι να συμμαζέψουν τα σκόρπια απομεινάρια της δοκιμαζόμενης «ειδημοσύνης» τους).

Ένα διασκεδαστικό βιβλίο, γεμάτο γνώση, χιούμορ και αφορμή για κουβέντα. Μέσα από τις απαντήσεις διάσημων Μεγάλων, τα παιδιά, οι γονείς, ακόμη και οι δάσκαλοι, θα μάθουν ένα σωρό μυστικά για τη ζωή, τα μαθηματικά, τη φύση και το διάστημα.

The post Έχεις απάντηση; appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ζωή στην κόψη

fotodentro — Sat, 18 Dec 2021 12:58:39 +0000

“Ό,τι δεν μπορώ να φτιάξω, δεν το κατανοώ”, δήλωσε κάποτε ο Ρίτσαρντ Φέινμαν. Σήμερα, ο μετρ της κβαντικής φυσικής, Τζιμ Αλ-Καλίλι, δηλώνει πως η Κβαντική Βιολογία “αγγίζει το ακατανόητο”. Τα πιθανά οφέλη από τη δημιουργία σύγχρονης τεχνολογίας που θα βασίζεται στην πανάρχαια κβαντική τεχνογνωσία της φύσης, είναι τεράστια. Άραγε, θα μπορούσε μια “κβαντική σπίθα” να πυροδοτήσει τη δημιουργία ζωής “από το μηδέν”;
Τι σχέση μπορεί να έχει ο παράξενος κόσμος των κβάντων με τον αόρατο μικρόκοσμο της έμβιας ύλης;
Πώς γίνεται δύο απομακρυσμένες οντότητες να επικοινωνούν μεταξύ τους, σαν σε τηλεπάθεια;
Πώς λειτουργούν οι κβαντικές μύτες μας;
Πώς σκέφτονται οι κβαντικοί εγκέφαλοι;
Τι δείχνουν οι κβαντικές πυξίδες των πουλιών;
Πώς τιθασεύει η ζωή τις δυνάμεις του Χάους, καθώς γεννιέται και πεθαίνει στην κόψη κλασικού και κβαντικού κόσμου;
Έχετε δει συνθετική ζωή;
Αλλόκοτα πράγματα! Ζωτικής σπουδαιότητας κβαντικά παράδοξα, εκτός ορίων κατανόησης.
Οι φυσικοί και οι χημικοί είναι πλέον συνηθισμένοι να συναντούν στη δουλειά τους την Κβαντική Μηχανική, όμως οι βιολόγοι, μέχρι τώρα, δεν “σκοτίζονταν” με αυτή την παράξενη, αλλά πανίσχυρη θεωρία του υποατομικού κόσμου. Ωστόσο, οι καιροί αλλάζουν. Καλώς ορίσατε στο βασίλειο της Κβαντικής Βιολογίας!

The post Ζωή στην κόψη appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.