s@mizdat Αρχεία - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο

Ο Καρλ Μαρξ και ο Ιβάν Καραμάζοφ

fotodentro — Fri, 17 Jan 2025 11:25:47 +0000

Ο π. Σεργκέι Μπουλγκάκοφ ανήκει στο πάνθεον των στοχαστών της ρωσικής φιλοσοφικής και θεολογικής αναγέννησης των αρχών του 20ου αιώνα, η οποία σημάδεψε όχι μόνο την πνευματικότητα της χώρας όπου εμφανίστηκε και άνθισε αλλά και ολόκληρη τη δυτική σκέψη, λόγω της αναγκαστικής μετεγκατάστασης και υπερορίας πολλών συντελεστών της στη Δυτική Ευρώπη, μετά την επικράτηση των Μπολσεβίκων το 1917.

Στο βιβλίο αυτό δημοσιεύονται δύο δοκίμια του συγγραφέα που άσκησε μεγάλη επιρροή όχι μόνο στους συγχρόνους του αλλά και στους επιγόνους.

Το δοκίμιο για τον Καρλ Μαρξ είναι μια βαθιά ανάλυση της μαρξιστικής ιδεολογίας, την οποία ο συγγραφέας είχε ασπαστεί στα χρόνια της νιότης του. Η διεισδυτική ματιά του Σ. Μπουλγκάκοφ αποδομεί, κυρίως, την ηθική διάσταση της ιδεολογίας αυτής, αποκαλύπτοντας τα σπέρματα ολοκληρωτισμού που περιέχει από τα πρώτα κιόλας κείμενα του Γερμανού φιλοσόφου.

Στο δοκίμιο για τον Ιβάν Καραμάζοφ ο Σ. Μπουλγκάκοφ επιχειρεί μια ανάλυση της ηθικής προσταγής του Φ. Μ. Ντοστογιέφσκι, στη βάση της φράσης «δεν υπάρχει Θεός, άρα όλα επιτρέπονται» που αναφέρεται στο βιβλίο του «Αδελφοί Καραμάζοφ»

Δύο δοκίμια προβληματισμού και ανατροπών που συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση της ρωσικής σκέψης την περίοδο της πνευματικής του αναγέννησης, αλλά και μετά.

Η εισαγωγή και η μετάφραση από τα ρωσικά είναι του Δημήτρη Β. Τριανταφυλλίδη.

The post Ο Καρλ Μαρξ και ο Ιβάν Καραμάζοφ appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Δοκίμια και πρόζα

fotodentro — Thu, 07 Mar 2024 16:57:04 +0000

Η Οκτωβριανή επανάσταση δεν μπορούσε να μην επηρεάσει τη δουλειά μου, αφού μου αφαίρεσε την “βιογραφία” μου, την αίσθηση της προσωπικής αξίας. Την ευγνωμονώ γιατί μια για πάντα έθεσε τέλος στην πνευματική μου ασφάλεια και ύπαρξη έναντι πολιτισμικού ενοικίου… Όπως και πολλοί άλλοι νιώθω οφειλέτης της επανάστασης, μα της φέρνω δώρα, τα οποία προς το παρόν δεν χρειάζεται.
Το ερώτημα σχετικά με το πώς πρέπει να είναι ο συγγραφέας μου είναι απολύτως ακατανόητο: η απάντηση σε αυτό είναι το ίδιο πράγμα με το να επινοήσεις το συγγραφέα, και αυτό είναι το ίδιο με το να γράψεις αντί γι’ αυτόν τα έργα του.
Εκτός από αυτό, είμαι βαθιά πεπεισμένος ότι παρόλη την εξάρτηση και την αίρεση του συγγραφέα από την αντιστοιχία των κοινωνικών δυνάμεων, η σύγχρονη επιστήμη δεν έχει κανένα μέσο, ώστε να προκαλέσει την εμφάνιση αυτών ή των άλλων επιθυμητών συγγραφέων. Παρά την εμβρυακή κατάσταση της ευγονικής, διάφορες πολιτιστικές εξωραΐσεις και εμβολιασμοί μπορούν να έχουν τα πλέον αναπάντεχα αποτελέσματα. Είναι πολύ πιθανή η κατασκευή συγγραφέων για το σκοπό αυτό υπάρχει το πιο άμεσο μέσο: το σχολείο.
1928

The post Δοκίμια και πρόζα appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Στίχοι για τον άγνωστο στρατιώτη

fotodentro — Thu, 07 Mar 2024 16:43:37 +0000

Ο ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ Νο 3
Μάρτυρας ας είναι τούτος ο αγέρας –
η μεγάθυμή του καρδιά-
και στα ορύγματα – σκοτεινή, υπερδραστήριοα,
χωρίς παράθυρο ο ωκεανός, ουσία…

Μήπως γι’ αυτό δεν έπρεπε το κρανίο να αναπτυχθεί
ώστε ολόκληρο το μέτωπο – από τον έναν κρόταφο στον
άλλον,
ώστε τα πολύτιμα ματάκια του,
να μην μπορούν να ενωθούν με το στράτευμα;

Μεγαλώνει το κρανίό στη ζωή
σ’ ολόκληρο το μέτωπο, από τον έναν κρόταφο στον άλλον,
με την καθαρότητα των ραφών του εκνευρίζεται,
σαν θόλος με νοημοσύνη ξεκαθαρίζει,

με τη σκέψη αφρίζει, βλέπει στον ύπνο τον εαυτό του-
το κύπελλο των κυπέλλων και η πατρίδα την πατρίδα-
αστρική ουλή το κεντητό σκουφάκι-
σκουφάκι ευτυχίας -του Σαίξπηρ πατέρας…

Εκατομμύρια σκοτωμένων για το τίποτα
την ατραπό στο κενό διάβηκαν
καληνύχτα! Κάθε καλό σ’ αυτούς
εξ ονόματος των χωμάτινων κάστρων!
[…]
[Από την έκδοση]

The post Στίχοι για τον άγνωστο στρατιώτη appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Αντρέι Ρουμπλιόφ

fotodentro — Mon, 22 Jan 2024 11:03:16 +0000

Απαιτήθηκαν… «οι προσπάθειες πλήθους ερευνητών, για να μπορέσει να πραγματοποιηθεί πρόσωπο με πρόσωπο, η συνάντηση του σύγχρονου ανθρώπου με αυτή τη μεγάλη τέχνη. Έλαμψαν και φωτίστηκαν τα χρώματα του Ρουμπλιόφ, αναβίωσαν τα θαυμάσια, αγαθά και μειλίχια πρόσωπα, στα οποία διακρίνουμε ό,τι το καλύτερο υπάρχει στο χαρακτήρα του Ρώσου. Οι βαθιές και σύνθετες ιδέες του δημιουργικού έργου του Ρουμπλιόφ μας αποκαλύφθηκαν στην τελειότερή τους καλλιτεχνική ενσάρκωση. Ως κάτι το ζηλευτά οικείο και πολύτιμο στάθηκε μπροστά στον άνθρωπο του 20ού αιώνα ο απελευθερωμένος από το μακραίωνο ζυγό κόσμος του αρχαίου κάλλους. Η τέχνη του Ρουμπλιόφ, αφού ξεπέρασε τα σύνορα της Ρωσίας, σε γλώσσα κατανοητή μίλησε με τους ανθρώπους άλλων πολιτιστικών παραδόσεων. Όταν αντίκρισε για πρώτη φορά την “Αγία Τριάδα” του Ρουμπλιόφ ο Ρομέν Ρολάν έγραψε γεμάτος έμπνευση γι’ αυτή την εικόνα ότι είναι έκφραση του πλέον καθαρού και αρμονικού στη ζωγραφική.
Για το μεγάλο καλλιτέχνη γράφουν πάρα πολλά. Οι ιστορικοί του πολιτισμού ασχολούνται με τη λεπτομερή μελέτη του δημιουργικού του έργου, με τη βιογραφία του. Το “θέμα Ρουμπλιόφ” τραβάει την προσοχή των καλλιτεχνών. Σε αυτό δοκιμάζουν τις δυνάμεις τους οι ζωγράφοι και οι γλύπτες, οι ποιητές και οι κινηματογραφιστές. Και όμως η πλήρη γνώση της τέχνης του βρίσκεται στο μέλλον. Μπορεί, το μέλλον να δωρίσει νέες ανακαλύψεις, οι οποίες θα αλλάξουν ή θα διασαφηνίσουν τις αντιλήψεις μας, θα επιβεβαιώσουν ή θα μας υποχρεώσουν να απορρίψουμε αυτή ή την άλλη απάντηση σε ένα μεγάλο αριθμό αινιγμάτων, που μας κληροδότησε ο χρόνος».
Ο Β. Σεργκέγιεφ με σπάνια γνώση και αγάπη για τον Αντρέι Ρουμπλιόφ φωτίζει τη ζωή και το έργο του εμβληματικού προσώπου καλύπτοντας σημαντικά κενά, που δεν δυσκολεύουν απλώς την αποτίμησή του, αλλά και το πλησίασμα μιας τέχνης (ή μιας προσευχής) που εξακολουθεί να συγκλονίζει

The post Αντρέι Ρουμπλιόφ appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ποιήματα

fotodentro — Fri, 16 Dec 2022 11:42:37 +0000

Εράνισμα ποιημάτων από διάφορους ποιητικούς κύκλους του σπουδαίου Ρώσου ποιητή Αρσένι Ταρκόφσκι ,

συνοδευόμενο από Αυτοβιογραφικές του σημειώσεις και ένα επίμετρο του μεταφραστή.

The post Ποιήματα appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ελληνορωσικά

fotodentro — Tue, 17 May 2022 09:22:31 +0000

Τα «Ελληνορωσικά» είναι «πολεμικά» κείμενα. Κείμενα που εκφωνήθηκαν σε εκδηλώσεις που διοργανώσαμε με το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» και το Περιοδικό «Στέπα» (Επιθεώρηση Ρωσικού Πολιτισμού), διερευνώντας την ρωσική ομορφιά. Κείμενα που γράφτηκαν – πολλά εν θερμώ – στα ιστολόγιά μου «Ιδιωτική Οδός» και «Φως Φαναριού», για την Εκκλησία της Ρωσίας και την Αυτοκεφαλία της Εκκλησίας της Ουκρανίας, ήδη από το 2009. Η αγάπη μου για τον Ρωσικό Πολιτισμό είναι διαρκής και αδιάπτωτη. Εκατοντάδες είναι οι σχετικές αναρτήσεις μου στο διαδίκτυο. Εδώ δημοσιεύονται τα πιο σημαντικά για μένα κείμενα, που έχουν και βιωματικό χαρακτήρα. Η κριτική μου στην σύγχρονη Ρωσική Εκκλησία με τις επεκτατικές τάσεις αποτελεί μία στάση μου ανυποχώρητη και κόντρα στο εν Ελλάδι ρεύμα. Η παρούσα έκδοση βλέπει το φως της δημοσιότητας την περίοδο που η Ρωσία έχει εισβάλει στην Ουκρανία και την καταστρέφει συστηματικά. Τα κείμενα, λοιπόν, που δημοσιεύονται εδώ αποτυπώνουν την κάθετη αντίθεσή μου στην εισβολή του ισχυρού σε μια αδύναμη – σε σχέση με την υπερδύναμη – χώρα, η οποία αγωνίζεται για την ελευθερία της. Η αντίθεσή μου καταγράφεται κυρίως σε σχέση με την Ρωσική Εκκλησία, η οποία στηρίζει την εισβολή Πούτιν στην Ουκρανία, διατυπώνοντας μια πρωτοφανή «θεολογία». Για την Εκκλησία του Πατριάρχη Μόσχας Κυρίλλου υπεύθυνοι για τον πόλεμο είναι η Δύση και οι ομοφυλόφιλοι! Αρκετά από τα κείμενα του παρόντος βιβλίου καταγράφουν και την ρωσική διείσδυση στην Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια, μέσω της Εκκλησίας. Κάποια αναφέρονται και στις αντιδράσεις που προκάλεσε η δική μου ματιά σ’ αυτή την συστηματική πολιτική επιρροής. Ό,τι δημοσιεύεται εδώ, πάντως, είναι απόρροια της δημόσιας τοποθέτησής μου στα ελληνορωσικά των τελευταίων ετών, η οποία – δημόσια έκθεσή μου – συνεχίζεται με αμείωτη ένταση. Ευχαριστώ θερμά τον Δημήτρη Τριανταφυλλίδη για την φροντίδα της παρούσας έκδοσης και την συναντίληψη. Ελπίζω τα επόμενα «Ελληνορωσικά» να βγουν σε συνθήκες ειρήνης.

The post Ελληνορωσικά appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ακάνθινος στέφανος

fotodentro — Mon, 28 Feb 2022 12:12:42 +0000

Ο «Ακάνθινος στέφανος» είναι η συμβουλή του σπουδαίου Ρώσου στοχαστή Σεργκέι Μπουλγκάκοφ (1871-1944), στην επέτειο των 25 χρόνων από την εκδημία του Φ. Μ. Ντοστογιέφσκι. Είναι ένα κείμενο το οποίο έγραψε ο π. Σεργκέι, κατά παράκληση της χήρας του συγγραφέα και συμπεριλήφθηκε στον επετειακό τόμο που κυκλοφόρησε λίγο αργότερα. Η πρώτη εκδοχή του κειμένου παρουσιάστηκε υπό μορφή διάλεξης σε ένα ευρύ κοινό της εποχής και προκάλεσε ζωηρές συζητήσεις για την αποτίμηση της συμβολής του Ντοστογιέφσκι όχι μόνο στη λογοτεχνία της εποχής, αλλά και στην αναζήτηση απαντήσεων για την ουσία και τα γνωρίσματα της ρωσικής ιδιοπροσωπείας.

Το κείμενο του π. Σεργκέι Μπουλγκάκοφ, βοηθάει τον αναγνώστη, όχι μόνο να εντρυφήσει στο σύμπαν του Ντοστογιέφσκι, μα να κατανοήσει καλύτερα την πνευματική, πολιτική και κοινωνική ατμόσφαιρα, στην οποία εκτυλίσσεται η ζωή των ηρώων του αλλά και του ιδίου. Θα μπορέσει έτσι, να κατανοήσει καλύτερα τη θέση και τον ρόλο του σπουδαίου συγγραφέα στον ρωσικό πολιτισμό και στην ιδιότυπη σχέση του με την Ευρώπη.

Η εισαγωγή και η μετάφραση είναι του Δημήτρη Β. Τριανταφυλλίδη.

The post Ακάνθινος στέφανος appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Στους δρόμους του Κάιν

fotodentro — Mon, 28 Feb 2022 12:08:28 +0000

«Οι δρόμοι του Κάιν» του Μαξιμιλιάν Βολόσιν (1877-1932) είναι ένα μανιφέστο, εμπνευσμένο από τα γεγονότα του 1917 στην Ρωσία και της τραγωδίας που βίωσε ο ρωσικός λαός τα επόμενα χρόνια.

Ταυτόχρονα, είναι ένα ποιητικό χρονικό, το οποίο καταγράφει με επιμέλεια εικόνες, συναισθήματα, ερωτηματικά, για τη θέση του ανθρώπου μέσα στην ιστορία, για τις απαντήσεις που πρέπει να δίνει στα ηθικά διλήμματα, για τον ρόλο του ποιητή.

Χωρισμένη σε ενότητες η ποιητική αφήγηση του Μαξιμιλιάν Βολόσιν, καθρεφτίζει τις ανησυχίες, μα και τις απορίες του ποιητή, ο οποίος βρέθηκε απέναντι στα μεγάλα γεγονότα και προσπάθησε με κόπο και αγάπη, να παραμείνει πιστός στα ανθρωπιστικά ιδεώδη, σε μία εποχή και ένα περιβάλλον, όπου κυριαρχούσε το μίσος και ο αδελφοκτόνος πόλεμος.

Προσωπικότητα έντονη και πληθωρική ο Μαξιμιλιάν Βολόσιν, ήταν από τις πρωταγωνιστικές φιγούρες της ποιητικής αναγέννησης στην Ρωσία στο μεταίχμιο των δύο αιώνων. Πολυτάλαντος, εκρηκτικός, πανύψηλος και τρυφερός, ο Μαξιμιλιάν Βολόσιν, κατάφερε να αποτυπώσει την ταραγμένη εποχή του και να μας κληροδοτήσει έργα -βιβλία και πίνακες – τα οποία αποτελούν πολύτιμη ψηφίδα του ρωσικού πολιτισμού του 20ού αιώνα.

Η εισαγωγή και η μετάφραση είναι του Δημήτρη Β. Τριανταφυλλίδη.

The post Στους δρόμους του Κάιν appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ο “Ηλίθιος”

fotodentro — Mon, 28 Feb 2022 12:02:58 +0000

Μετά από πολλές δεκαετίες, κατά τη διάρκεια των οποίων το όνομά του ανήκε στην κατηγορία των απαγορευμένων στοχαστών στην πατρίδα του, την Ρωσία, ενώ στη Δύση τον γνώριζαν μόνο ελάχιστοι επιστήμονες και στοχαστές, οι οποίοι ασχολούνταν με την ιστορία της ρωσικής διασποράς του 20ού αιώνα, ξαφνικά, ο Ιβάν Ιλίν, έγινε ο πιο δημοφιλής φιλόσοφος στους κόλπους της νέας ρωσικής ελίτ.

Ο Ιβάν Αλεξάντροβιτς Ιλίν (1883-1954) ανήκε στη συντηρητική παράταξη της ρωσικής διανόησης. Ήταν συγγραφέας, φιλόσοφος, δημοσιολόγος, οπαδός του κινήματος της Λευκής Φρουράς, διαπρύσιος πολέμιος του κομμουνισμού και, κυρίως, συνεχιστής της σχολής των Σλαβόφιλων στις φιλοσοφικές και πολιτικές του αναζητήσεις.

Το 1922 το όνομά του ήταν στους καταλόγους προγραφών του Λένιν, ωστόσο, την τελευταία στιγμή, επιβιβάστηκε στο γνωστό «Ατμόπλοιο των φιλοσόφων» και απελάθηκε από την Ε.Σ.Σ.Δ. Στις 26 Σεπτεμβρίου της ίδιας χρονιάς βρέθηκε στη Γερμανία, όπου από το 1923 μέχρι το 1934 εργάστηκε ως καθηγητής στο Ρωσικό Επιστημονικό Ινστιτούτου του Βερολίνου. Με την ανάληψη της εξουσίας από τους Ναζί, ο Ιλίν δημοσίευσε ένα άρθρο με τίτλο «Εθνικοσοσιαλισμός. Το νέο πνεύμα», στο οποίο υποστήριξε το νέο καθεστώς. Αυτό, όμως, δεν τον γλίτωσε από τα προβλήματα, αφού μετά από λίγο η Γκεστάπο, η οποία αρχικά τον παρακολουθούσε και ζήτησε να απολυθεί από τη δουλειά του, στη συνέχεια τον ανέκρινε.

Το δοκίμιό του «Ο Ηλίθιος του Φ.Μ. Ντοστογιέφσκι» είναι το κείμενο μίας διάλεξης που έδωσε με αυτό το θέμα και την εποχή εκείνη προκάλεσε όχι μόνο το θαυμασμό, αλλά και πολλές συζητήσεις, για ένα από τα κορυφαία έργα του Ρώσου συγγραφέα.

Η εισαγωγή και η μετάφραση είναι του Δημήτρη Β. Τριανταφυλλίδη.

The post Ο “Ηλίθιος” appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Η φίλη

fotodentro — Mon, 28 Feb 2022 11:56:52 +0000

Η Μαρίνα Τσβετάγιεβα γνώρισε την ποιήτρια Σοφία Παρνόκ (1885 – 1933) στο σπίτι της Αδελαΐδας Γκέρτσικ, το οποίο στην περίοδο πριν τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο, ήταν τόπος συγκέντρωσης νεαρών ποιητών. Η οικοδέσποινα μάλιστα αποκαλούσε την Τσβετάγιεβα «κόρη» της, θέλοντας να δείξει την ιδιαίτερη αγάπη και τρυφερότητα που ένιωθε για το εύθραυστο αυτό πλάσμα.

Η Σοφία ήταν η πρώτη ερωμένη της Μαρίνας. Ο συνδυασμός της θηλυκότητας με την αγορίστικη εμφάνιση και συμπεριφορά, η αθωότητα και η τρυφερότητα που ένιωσε στην είκοσι εννέα ετών Σοφία, την σαγήνευσε ορμητικά, χωρίς καν να αναφερθούμε στο ρομαντικό φωτοστέφανο της αμαρτωλής που συνόδευε την υπόληψη αυτής της γυναίκας στους συντηρητικούς κύκλους της εποχής.

Για την Τσβετάγιεβα, η Σοφία Παρνόκ ήταν η προσωποποίηση της Μούσας, της έμπνευσης και αυτό αποτυπώνεται με εκπληκτικό τρόπο στον ποιητικό κύκλο «της Φίλης», τα έργα του οποίου θεωρούνται από τα καλύτερα της πρώιμης περιόδου της δημιουργικής πορείας της Τσβετάγιεβα.

Ο έρωτας της Μαρίνας με την Σοφία πέρασε μέσα από θύελλες και νηνεμίες, μέσα από αντιπαραθέσεις, ζήλιες και ανταγωνισμούς. Προσπάθησαν και οι δύο, είναι αλήθεια, πολύ, μα δεν τα κατάφεραν. Κάποια στιγμή, χώρισαν. Η ιδιόμορφη αυτή μονομαχία που τάραξε την συντηρητική και υποκριτική κοινωνία της Ρωσίας στα χρόνια του Α’ Παγκοσμίου πολέμου έληξε. Καμία από τις δύο μονομάχους δεν νίκησε. Νικητής βγήκε η ίδια η ποίηση, ρωσική και παγκόσμια.

Η εισαγωγή και η μετάφραση είναι του Δημήτρη Β. Τριανταφυλλίδη.

The post Η φίλη appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.