Μ.Ι.Ε.Τ. (Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης) Αρχεία - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο https://www.fotodentro.gr/ekdotis/m-i-e-t-morfotiko-idryma-ethnikis-trapezis/ Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο Thu, 02 Apr 2026 08:58:13 +0000 el hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.8.8 https://www.fotodentro.gr/wp-content/uploads/2021/08/cropped-fotodentro-logo-100x100.png Μ.Ι.Ε.Τ. (Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης) Αρχεία - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο https://www.fotodentro.gr/ekdotis/m-i-e-t-morfotiko-idryma-ethnikis-trapezis/ 32 32 Ιστορία της αρχαίας ελληνικής γραμματείας https://www.fotodentro.gr/product/istoria-tis-archaias-ellinikis-grammateias-2/ Wed, 18 Feb 2026 10:58:47 +0000 https://www.fotodentro.gr/?post_type=product&p=26620 Ο Johann Gustav Droysen έχει περιγράψει την ελληνιστική εποχή ως «τη νεωτερική περίοδο της αρχαιότητας». Ένας τέτοιος χαρακτηρισμός γεννά δικαιολογημένα αμφιβολίες ως προς το ακριβές νόημα και την ευστοχία του.…

The post Ιστορία της αρχαίας ελληνικής γραμματείας appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]> Ο Johann Gustav Droysen έχει περιγράψει την ελληνιστική εποχή ως «τη νεωτερική περίοδο της αρχαιότητας». Ένας τέτοιος χαρακτηρισμός γεννά δικαιολογημένα αμφιβολίες ως προς το ακριβές νόημα και την ευστοχία του. Ωστόσο, αναμφίβολο είναι ότι η σημερινή εποχή, με τους αλματώδεις ρυθμούς της παγκοσμιοποίησης, διαθέτει οξυμμένο αισθητήριο όσον αφορά τον χαρακτηρισμό και την αξιολόγηση της ελληνιστικής εποχής. Παραδοσιακά –και αυτό επίσης από την εποχή του Droysen – η ελληνιστική εποχή ερμηνευόταν ως εποχή οικουμενικότητας και οικουμενισμού, ενώ ως βασικά χαρακτηριστικά της εκλαμβάνονταν η σύνθεση και η συγχώνευση των πολιτισμών. Οι ειδικοί έκαναν λόγο για συγκρητισμό ή συγκρητισμούς και θα μπορούσαν κάλλιστα να χρησιμοποιήσουν τον όρο melting pot (αγγλ. χωνευτήρι).
O εμπλουτισμός του υλικού των πηγών μας από την ελληνιστική εποχή και, κυρίως, η –αρχικά καθυστερημένη– διερεύνηση των μαρτυριών από τα εκάστοτε αυτόχθονα, δηλαδή μη ελληνικά, περιβάλλοντα (συμπεριλαμβανομένης της παρουσίασης νεοανακαλυφθέντος ή για πρώτη φορά επεξεργασμένου, μεταφρασμένου και σχολιασμένου υλικού, όπως κείμενα σε σφηνοειδή γραφή ή δημοτικοί πάπυροι) έδωσαν ολοένα και μεγαλύτερη αφορμή για την αναθεώρηση παραδοσιακών αντιλήψεων και για διαφοροποιημένες οπτικές.
Έτσι προκύπτει μια ορισμένη βασική αποτίμηση της εποχής: η ελληνιστική εποχή δεν ήταν ούτε περίοδος ενοποιητικής συγχώνευσης του ελληνικού και του ανατολικο-αιγυπτιακού πολιτισμού ούτε εποχή απλής επικάλυψης των αντίστοιχων αυτοχθόνων πολιτισμών από τον ελληνικό. Αντίθετα, πρέπει να κατανοηθεί ως ένα κράμα διαφόρων διαδικασιών προσέγγισης και οικειοποίησης, συνάντησης και επαφής, αντίστασης και απόρριψης.

The post Ιστορία της αρχαίας ελληνικής γραμματείας appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]> Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας https://www.fotodentro.gr/product/istoria-tis-archaias-ellinikis-grammateias/ Wed, 18 Feb 2026 10:49:04 +0000 https://www.fotodentro.gr/?post_type=product&p=26618 Ίσως για καμία άλλη περίοδο της αρχαιοελληνικής γραμματείας οι θεωρητικές συζητήσεις της εποχής μας δεν ανέδειξαν τόσες νέες προσεγγίσεις στα λογοτεχνικά έργα από τον Όμηρο ως τον Ευριπίδη  όσες για…

The post Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]> Ίσως για καμία άλλη περίοδο της αρχαιοελληνικής γραμματείας οι θεωρητικές συζητήσεις της εποχής μας δεν ανέδειξαν τόσες νέες προσεγγίσεις στα λογοτεχνικά έργα από τον Όμηρο ως τον Ευριπίδη  όσες για τους αιώνες που ακριβώς καλύπτει ο ανά χείρας τόμος. Το ερώτημα που συνοψίζει με τον καλύτερο τρόπο τις διάφορες θεωρητικές προσεγγίσεις που σημάδεψαν τις συζητήσεις των τελευταίων δεκαετιών είναι το ερώτημα για τη «θέση στη ζωή», δηλαδή το ερώτημα σχετικά με τα κοινωνικοϊστορικά συμφραζόμενα που διαμόρφωσαν τις λογοτεχνικές φόρμες κατά την αρχαϊκή και την κλασική περίοδο.
Μια ιδιαιτερότητα της αρχαιοελληνικής γραμματείας έγκειται στο γεγονός ότι αρχίζει τρόπον τινά με πάταγο, δηλαδή με τα έπη του Ομήρου και του Ησιόδου, που σημάδεψαν αποφασιστικά τη μεταγενέστερη λογοτεχνία πέρα από τα όρια του κάθε είδους. Ο Όμηρος και ο Ησίοδος έγιναν οι λογοτεχνικοί πατέρες, οι δάσκαλοι των Ελλήνων. Ως φορείς της παράδοσης και του συστήματος αξιών, μετέδωσαν τη γνώση για τους θεούς και τους ανθρώπους και, με το κύρος που διέθεταν, προκάλεσαν αντιδράσεις, που με τη σειρά τους οδήγησαν σε αλληγορίζουσες προσπάθειες για τη διάσωσή τους. Τα ομηρικά έπη είναι κατά κάποιον τρόπο παρόντα σε κάθε λογοτεχνική φόρμα της αρχαϊκής  και κλασικής εποχής, στη λυρική και τη δραματική ποίηση, στην ιστοριογραφία και τη φιλοσοφία.
Η γραμματεία της αρχαϊκής και κλασικής εποχής, την οποία πραγματεύεται ο παρών τόμος, δεν μπορεί να κατανοηθεί σωστά χωρίς να ληφθεί υπόψη το θεσμικό πλαίσιο εντός του οποίου παράγεται, προσλαμβάνεται και μεταδίδεται. Η «επιτέλεση» της επικής και λυρικής ποίησης ήταν ενταγμένη αφενός στην εορταστική κουλτούρα της αριστοκρατίας και αφετέρου στους μεγάλους πανελλήνιους αγώνες, καθώς και σε κάθε είδους λατρευτικές εκδηλώσεις. Η κατάρρευση της Αθήνας το 404 π.Χ., ο θάνατος του Σωκράτη το 399 π.Χ. και η πολιτική κρίση που ακολούθησε, συνέβαλαν στην ανάδειξη των ειδών του πεζού λόγου στις αρχές του 4ου αιώνα. Ο προβληματισμός που τροφοδοτήθηκε από την πολιτική παρακμή της Αθήνας και τη θανατική καταδίκη ενός ανθρώπου σαν τον Σωκράτη έδωσε ώθηση αφενός σε θεωρητικές προσεγγίσεις σχετικά με τον θεσμό του κράτους και αφετέρου στη διαμόρφωση των σωκρατικών έργων και, κατ’ επέκταση, στην ανάδειξη της φιλοσοφικής γραμματείας και της φόρμας του διαλόγου. Στη νέα φάση της αρχαιοελληνικής γραμματείας ακμάζει ο πεζός λόγος.

Από την “Εισαγωγή” του Μπέρνχαρντ Τσίμμερμαν

The post Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]> Η ηχώ του χρόνου https://www.fotodentro.gr/product/i-icho-tou-chronou/ Tue, 16 Dec 2025 12:05:05 +0000 https://www.fotodentro.gr/?post_type=product&p=26413 Το 1785, όταν ο μεγάλος Γερμανός ποιητής Φρίντριχ Σίλλερ έγραψε την αθάνατη «Ωδή στη Χαρά», αποκρυστάλλωσε τις βαθύτερες ελπίδες και τα όνειρα του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού για μια νέα εποχή ειρήνης…

The post Η ηχώ του χρόνου appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]> Το 1785, όταν ο μεγάλος Γερμανός ποιητής Φρίντριχ Σίλλερ έγραψε την αθάνατη «Ωδή στη Χαρά», αποκρυστάλλωσε τις βαθύτερες ελπίδες και τα όνειρα του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού για μια νέα εποχή ειρήνης και ελευθερίας, μια εποχή όπου όλοι οι άνθρωποι θα είναι ίσοι. Η Ενάτη Συμφωνία του Μπετόβεν έδωσε φτερά στα λόγια του Σίλλερ, αλλά μόλις έναν αιώνα αργότερα τα ίδια αυτά λόγια υιοθετήθηκαν από τη ναζιστική προπαγάνδα και διαστρεβλώθηκαν από μια βαρβαρότητα τόσο ολοκληρωτική, που, όπως είπε ένας φιλόσοφος, επέφερε ένα ρήγμα στο «βαθύ στρώμα αλληλεγγύης μεταξύ όλων όσων έχουν ανθρώπινο πρόσωπο».
Όταν αναλογιζόμαστε πώς οι κοινωνίες διατηρούν στη μνήμη τους αυτά τα όλο και πιο μακρινά όνειρα και τις καταστροφές, συνήθως έρχονται στον νου ιστορικά βιβλία, αρχεία, ντοκιμαντέρ ή μνημεία λαξευμένα σε πέτρα. Αλλά στην Ηχώ του χρόνου ο βραβευμένος κριτικός και ιστορικός του πολιτισμού Τζέρεμι Άικλερ υποστηρίζει με πάθος και αποκαλυπτικό τρόπο τη δύναμη που έχει η μουσική ως μνήμη του πολιτισμού, ως μια τέχνη με τη μοναδική ικανότητα να μεταφέρει και να μεταλαμπαδεύει το νόημα του παρελθόντος.
Με το αυτί του κριτικού, την ευρυμάθεια του ειδήμονα και την ευαισθησία ενός μυθιστοριογράφου ακόμα και για την παραμικρή λεπτομέρεια, ο Άικλερ δείχνει πώς τέσσερις επιφανείς συνθέτες —ο Ρίχαρντ Στράους, ο Άρνολντ Σένμπεργκ, ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς και ο Μπέντζαμιν Μπρίτεν— έζησαν την εποχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και του Ολοκαυτώματος και αργότερα μετέτρεψαν τις εμπειρίες τους σε βαθιά συγκινητικά, υπερβατικά μουσικά έργα, παρτιτούρες όπου αντηχεί ο χαμένος χρόνος. Επιστρατεύοντας μαρτυρίες συγγραφέων, ποιητών, φιλοσόφων, μουσικών και απλών ανθρώπων, ο Άικλερ αποκαλύπτει πώς η ουσία μιας ολόκληρης εποχής έχει χαραχτεί σε αυτούς τους ήχους και τις ιστορίες. Και στην πορεία επισκέπτεται ιστορικούς τόπους που έπαιξαν καίριο ρόλο στη δημιουργία αυτής της μουσικής, από τα ερείπια του καθεδρικού ναού του Κόβεντρι μέχρι το φαράγγι Μπάμπι Γιαρ στο Κίεβο.
Καθώς η ζωντανή μνήμη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ξεθωριάζει, η Ηχώ του χρόνου προτείνει νέους τρόπους για να ακούμε την ιστορία και να μαθαίνουμε πώς να διακρίνουμε ανάμεσα στις νότες της μουσικής της τις αντηχήσεις αυτού που μια άλλη εποχή έχει γράψει, ακούσει, ονειρευτεί, ελπίσει και θρηνήσει. Μέσα από μια λυρική αφήγηση γεμάτη διορατικότητα και συμπόνια αυτό το βιβλίο βαθαίνει τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε την κληρονομιά του πολέμου, την παρουσία του παρελθόντος και την ανανεωμένη υπόσχεση της τέχνης για τη ζωή μας σήμερα.

The post Η ηχώ του χρόνου appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]> Η απαρνημένη μνήμη https://www.fotodentro.gr/product/i-aparnimeni-mnimi/ Wed, 30 Jul 2025 10:50:50 +0000 https://www.fotodentro.gr/?post_type=product&p=26079 Ο Αντρέας Παλαιολόγος (Μυστράς 1453-Ρώμη 1502) και η αδελφή του Ζωή Παλαιολογίνα (Μυστράς περ. 1450-Μόσχα 1503), απόγονοι των τελευταίων αυτοκρατόρων του Βυζαντίου, του Ιωάννη Η΄ και του Κωνσταντίνου ΙΑ΄, είναι…

The post Η απαρνημένη μνήμη appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]> Ο Αντρέας Παλαιολόγος (Μυστράς 1453-Ρώμη 1502) και η αδελφή του Ζωή Παλαιολογίνα (Μυστράς περ. 1450-Μόσχα 1503), απόγονοι των τελευταίων αυτοκρατόρων του Βυζαντίου, του Ιωάννη Η΄ και του Κωνσταντίνου ΙΑ΄, είναι από τα πρόσωπα που ξεχωρίζουν ανάμεσα στους Βυζαντινούς εξόριστους στη Δύση μετά την Άλωση της Πόλης και τον εδαφικό κατακερματισμό της ανατολικο-ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Οι Ελληνόφωνοι Ορθόδοξοι της Διασποράς, στο εξής, εμφανίζονταν ως φαντάσματα ενός κοντινού παρελθόντος, ενώ ο κόσμος βαθμιαία απαρνιόταν τη μνήμη της βασιλείας των Ρωμαίων. Παρακολουθώντας, μέσα από τις διαθέσιμες πηγές, τις περιπέτειες των δύο αυτών αδελφών, γίνεται, θαρρείς, πιο κατανοητή σε εμάς η αδιαφορία των ηγεμόνων της Ευρώπης απέναντι στο σχέδιο της παπικής Κουρίας για την οργάνωση στρατιωτικής εκστρατείας εναντίον των Τούρκων, με σκοπό την ανάκτηση της Ρωμανίας από τη χριστιανοσύνη. Αδιαφορία που οφειλόταν πρωτίστως στο συμφέρον τους να διατηρείται σταθερή η γεωπολιτική ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο, προς όφελος της ελεύθερης διακίνησης του εμπορίου.
Παράλληλα, στη νεότερη και σύγχρονη ιστοριογραφία, τα βάσανα εν γένει των Βυζαντινών εξορίστων αποτελούν τον δυσμενή εκείνο κοινό τόπο που σηματοδοτεί την απάρνηση της μνήμης της ανατολικο-ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, ως το αναπόφευκτο τέλος μιας ήδη παρηκμασμένης και προορισμένης στη λήθη χιλιετίας· μιας σελίδας της μεσαιωνικής ιστορίας της Ευρώπης, που επιτέλους γυρνάει για να πορευτεί η γηραιά ήπειρος, απελεύθερη πλέον, προς τους νεότερους χρόνους. Αντίθετα, στον ζοφερό κλοιό του «εκβυζαντινισμού» -κράμα ασιατισμού, οριενταλισμού και μεσαιωνικού σκοταδισμού- παραμένει φυλακισμένη η Ρωσία, στην ιστορική της εξέλιξη κατά τον 15ο και 16ο αιώνα, μετά το γάμο (1472) της Ζωής Παλαιολογίνας με τον Πρίγκιπα Ιβάν Γ΄ Βασίλιεβιτς. Το όραμα της «μεταφοράς της αυτοκρατορίας» (traslatio imperii) ενσαρκώνεται εδώ, από τη Νέα Ρώμη της Κωνσταντινούπολης, στην Τρίτη Ρώμη της Μόσχας.

The post Η απαρνημένη μνήμη appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]> Οι στοιχειώδεις μορφές του θρησκευτικού βίου https://www.fotodentro.gr/product/oi-stoicheiodeis-morfes-tou-thriskeftikou-viou/ Sat, 07 Jun 2025 10:55:59 +0000 https://www.fotodentro.gr/?post_type=product&p=25851 Η κοινωνία δεν διαθέτει τα χαρακτηριστικά ενός καθαρού υποκειμένου, δεν είναι δηλαδή νομιναλιστική οντότητα, δεν έχει μεταφυσική διάσταση, όπως θα μπορούσε να φανταστεί ένας «πρωτόγονος» εμπειρισμός ή ένας βεμπεριανής έμπνευσης…

The post Οι στοιχειώδεις μορφές του θρησκευτικού βίου appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]> Η κοινωνία δεν διαθέτει τα χαρακτηριστικά ενός καθαρού υποκειμένου, δεν είναι δηλαδή νομιναλιστική οντότητα, δεν έχει μεταφυσική διάσταση, όπως θα μπορούσε να φανταστεί ένας «πρωτόγονος» εμπειρισμός ή ένας βεμπεριανής έμπνευσης μεθοδολογικός ατομικισμός. Η κοινωνία δεν είναι επίσης ορθολογική οντότητα, δεν διαθέτει δηλαδή τη σύσταση εκείνη που θα της επέτρεπε να συγκροτήσει αυτόνομη ορθολογική κρίση, την οποία διαθέτει μόνο μια οντότητα με τα χαρακτηριστικά του κοινωνικού ατόμου. Η ισορροπία της ντυρκεμιανής σκέψης αναδεικνύεται, έτσι, μέσω της διάκρισης ανάμεσα στη λογική και την ορθολογική σκέψη. Στις Στοιχειώδεις μορφές, ο Ντυρκέμ επιμένει στην καθολικότητα της λογικής σκέψης, καθώς την ταυτίζει με τη γένεση του πολιτισμού. Η ορθολογική σκέψη όμως, αποτελεί δυνάμει στοιχείο του ατόμου που μετατρέπεται σε υποκείμενο, δηλαδή σε πρόσωπο.

The post Οι στοιχειώδεις μορφές του θρησκευτικού βίου appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]> Ο Αδαμάντιος Κοραής και ο ευρωπαϊκός Διαφωτισμός https://www.fotodentro.gr/product/o-adamantios-korais-kai-o-evropaikos-diafotismos/ Sun, 13 Apr 2025 11:56:54 +0000 https://www.fotodentro.gr/?post_type=product&p=25485 Η πρώτη επαφή του Κοραή με τη Δύση ήταν ένας συμβιβασμός: η επιδίωξή του για μόρφωση και η απόφαση να μεταβεί στην Ολλανδία ως αντιπρόσωπος του εμπορικού οίκου του πατέρα…

The post Ο Αδαμάντιος Κοραής και ο ευρωπαϊκός Διαφωτισμός appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]> Η πρώτη επαφή του Κοραή με τη Δύση ήταν ένας συμβιβασμός: η επιδίωξή του για μόρφωση και η απόφαση να μεταβεί στην Ολλανδία ως αντιπρόσωπος του εμπορικού οίκου του πατέρα του. Το 1772 ξεκίνησε το μακρύ ταξίδι από τη Σμύρνη στο Άμστερνταμ, στο φιλελεύθερο περιβάλλον του οποίου ο Κοραής αφομοίωσε τις ιδέες που έτρεφε η θρησκευτική παιδεία της πόλης, εκτιμώντας όχι μόνο την ευαγγελική χριστιανοσύνη αλλά και τις αρχές της ανεξιθρησκίας. Ήταν η αφετηρία του δια βίου ταξιδιού του στις ανοιχτές θάλασσες του Διαφωτισμού.
Μετά τις σπουδές Ιατρικής στο Μονπελλιέ στο Παρίσι ανακαλύπτει ένα νέο τρόπο σκέψης. Ο πνευματικός χώρος των κληρονόμων του Διαφωτισμού θα αποτελέσει τη θεωρητική βάση του στοχασμού του που ενώνει τη γνώση με την επιστήμη του ανθρώπου. Οι κλασικές του σπουδές θα γίνουν ο θεμέλιος λίθος για την ισόρροπη εκτίμηση των σχέσεων μεταξύ του φυσικού και του ηθικού. Ως προς τα ζητήματα που θέτει η θεωρία της προόδου, ο Κοραής συμμετέχει στη διαμάχη που χαρακτηρίζει τη φιλοσοφία του γαλλικού Διαφωτισμού, συναντά τη σκέψη του Κοντορσέ και δεν απομακρύνεται από την ανθρωπολογική απαισιοδοξία του Ρουσσώ. Ο πολιτισμός, για τον Κοραή, αποτελεί την ενσάρκωση ενός ιδανικού προς το οποίο οφείλουν να τείνουν όλοι οι λαοί, μέσω της μόρφωσης.
Η προσήλωση του Κοραή στον δημοκρατικό φιλελευθερισμό διαφαίνεται στην αποστροφή του για την «αφρονεστάτην διαγωγήν πολλών πολιτευομένων εις την Ελλάδα», τους οποίους θεωρεί υπεύθυνους για τα δεινά του ελληνικού λαού. Δεινά που αποδίδει στην έλλειψη παιδείας όσων αναμειγνύονταν στον δημόσιο βίο. Ανάμεσα στην πολιτική ελευθερία και προσωπική αυτονομία και στις φιλοδοξίες του εθνικισμού, ο Κοραής φαίνεται να δίνει ηθικό προβάδισμα στην ελευθερία και στα ατομικά δικαιώματα.

The post Ο Αδαμάντιος Κοραής και ο ευρωπαϊκός Διαφωτισμός appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]> Πολιτικός https://www.fotodentro.gr/product/politikos/ Sat, 04 May 2024 11:49:43 +0000 https://www.fotodentro.gr/?post_type=product&p=22923 Ο Πολιτικός είναι από τους ύστερους πλατωνικούς διαλόγους, ο δεύτερος μιάς τριλογίας που αρχικώς περιλάμβανε τον Σοφιστή, αλλά δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Συνεχίζει τη συζήτηση που ξεκίνησε στον Σοφιστή, ενώ συνδέει…

The post Πολιτικός appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]> Ο Πολιτικός είναι από τους ύστερους πλατωνικούς διαλόγους, ο δεύτερος μιάς τριλογίας που αρχικώς περιλάμβανε τον Σοφιστή, αλλά δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Συνεχίζει τη συζήτηση που ξεκίνησε στον Σοφιστή, ενώ συνδέει κατά μια έννοια την Πολιτεία με τους Νόμους και παρουσιάζει την εξέλιξη των πλατωνικών πολιτικών ιδεών προς πιο μετριοπαθείς θέσεις, με απόσταση από την άκαμπτη ιδανικότητα. Προηγήθηκε αυτής της μετάφρασης η μελέτη μου Η πολιτική στον «Πολιτικό» του Πλάτωνα (ΜΙΕΤ, 2016), όπου είχα προσπαθήσει να προτείνω και να στηρίξω μια συγκεκριμένη στρατηγική ανάγνωσης του πλατωνικού κειμένου στηριζόμενος στις κύριες ερμηνευτικές μου θέσεις. Η μετάφραση ωστόσο του διαλόγου ήταν σκληρή δοκιμασία, από αυτές που μας ωθούν στην κόψη των ορίων ως προς τις όποιες ερμηνευτικές μας ικανότητες.

Η πλατωνική διαλογική συζήτηση δεσμεύεται από την παραδοχή ότι οι συμμετέχοντες στον διάλογο είναι φορείς μιάς κοινής έλλογης δυνατότητας. Είναι φορείς ορθοφροσύνης. Οι πλατωνικοί διάλογοι δεν είναι εκτενή φιλοσοφικά δοκίμια που καλύπτονται πίσω από τη διαλογική μορφή. Η μορφή τους είναι αποτελεσματικό λογοτεχνικό μέσο που θέτει την εκφραστική δύναμη στην υπηρεσία φιλοσοφικών νοημάτων και συναφών προβληματισμών. Η ζητούμενη ορθότητα, αν δεν θέλουμε να παραιτηθούμε από τη αναζήτηση και τη διεκδίκησή της και να εγκαταλειφθούμε στην καθησυχαστική βεβαιότητα του δογματισμού, θα πρέπει να αναζητηθεί στη σύζευξη πεποίθησης και αλήθειας. Τούτο είναι κρίσιμο και για τη θεωρία της δημοκρατίας. Ο Πλάτων του Πολιτικού —και όχι μόνο του Πολιτικού— αναδεικνύεται απροσδόκητα νεωτερικός ως προς την κριτική σε κάθε δογματισμό, σε κάθε ολοκληρωτισμό και, κατά συνέπεια, καθίσταται προκλητικά επίκαιρος.

The post Πολιτικός appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]> ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ των ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ https://www.fotodentro.gr/product/grammatiki-ton-politismon/ Mon, 18 Dec 2023 14:11:18 +0000 https://www.fotodentro.gr/?post_type=product&p=22108 «Kαλό θα ήταν να μπορούσαμε να ορίσουμε τον πολιτισμό απλά και με σαφήνεια, όπως ορίζουμε μια ευθεία, ένα τρίγωνο, ένα χημικό στοιχείο…», αρχίζει το βιβλίο του ο Mπρωντέλ. Φαίνεται όμως…

The post ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ των ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]> «Kαλό θα ήταν να μπορούσαμε να ορίσουμε τον πολιτισμό απλά και με σαφήνεια, όπως ορίζουμε μια ευθεία, ένα τρίγωνο, ένα χημικό στοιχείο…», αρχίζει το βιβλίο του ο Mπρωντέλ. Φαίνεται όμως ότι δεν είναι εύκολο. O ίδιος πασχίζει γι’ αυτό σε ολόκληρη την πρώτη ενότητα του έργου του, στρέφεται διαδοχικά προς τη Γεωγραφία, την Kοινωνιολογία, την Oικονομία, την ομαδική Ψυχολογία, την Iστορία, στηρίζεται και στην έννοια της «μακράς διάρκειας» που έχει ο ίδιος διατυπώσει, και τελικά το κατορθώνει. Oρίζει τον πολιτισμό με τρόπο τόσο γλαφυρό και πειστικό, που λίγο θέλει να πιστέψει ο αναγνώστης ότι το πράγμα ήταν αυτονόητο κι ότι επρόκειτο απλώς για το αυγό του Kολόμβου…
Oπλισμένος τώρα με μεθοδολογικό εργαλείο τον ορισμό αυτόν, αλλά και με το χάρισμα να γοητεύει τον αναγνώστη του όπως άλλοτε ο Iούλιος Bερν, ο συγγραφέας μάς παίρνει από το χέρι να κάνουμε μαζί το γύρο του κόσμου. Όχι για να περιγράψει τους σύγχρονους πολιτισμούς σαν τουριστικός οδηγός, αλλά για να φτάσει στο βάθος τους και να τους εξηγήσει: τις αιτίες τους, τις συμπάθειες και τις αντιπάθειές τους, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, την προσωπικότητά τους. Γι’ αυτό κι ο τίτλος του βιβλίου δεν είναι «Iστορία» των πολιτισμών, αλλά «Γραμματική», που παραπέμπει σε κανόνες. Πολιτισμός του Iσλάμ ―να μην αρχίζουμε πάντα από την Eυρώπη, σαν να είμαστε αναγκαστικά το κέντρο του κόσμου· πολιτισμός της Mαύρης Aφρικής, της Άπω Aνατολής· και τέλος ευρωπαϊκοί πολιτισμοί, πρώτα η καθαυτό Eυρώπη κι έπειτα οι δύο παραλλαγές του ίδιου θέματος, η Aμερική και οι αγγλόφωνοι πολιτισμοί από τη μια, η Pωσία από την άλλη. Φιλοδοξία του βιβλίου είναι να κατανοήσει ο σημερινός αναγνώστης τον κόσμο στον οποίο ζει, «να είναι σε θέση να διαβάζει την εφημερίδα και να καταλαβαίνει τί λέει». Kι όσο γι’ αυτό, κάθε σημαντικό γεγονός των ημερών μας έρχεται να επιβεβαιώσει την επιτυχία του. Για παράδειγμα, ο αναγνώστης της Γραμματικής των πολιτισμών  θα ήταν σε θέση να προβλέψει, με μεγάλη προσέγγιση, τις αντιδράσεις του ελληνικού πλήθους ενόψει της επίσκεψης του ρωμαιοκαθολικού Ποντίφικα στην Aθήνα (Mάιος 2001). Kαι βέβαια, ένας Έλληνας υπουργός των Εξωτερικών θα μπορούσε να αντλήσει πολύτιμα στοιχεία, στέρεες βάσεις, προκειμένου να διαμορφώσει την ελληνική πολιτική απέναντι στην Tουρκία. Kοντολογίς, ο Mπρωντέλ καταπιάστηκε να γράψει ένα εγχειρίδιο για τελειόφοιτους μαθητές του λυκείου (αυτός ήταν ο αρχικός στόχος του βιβλίου) κι έγραψε έργο κλασικό ―το οποίο, όπως όλα τα κλασικά βιβλία, αφού το διαβάσει κανείς δυσκολεύεται να διανοηθεί πως υπήρξε και μια εποχή της ζωής του πριν απ’ αυτό, χωρίς αυτό.

The post ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ των ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]> Τα ποιήματα https://www.fotodentro.gr/product/ta-poiimata-2/ Fri, 17 Nov 2023 13:56:30 +0000 https://www.fotodentro.gr/?post_type=product&p=21610 Ο Κρητικός ποιητής Στέφανος Σαχλίκης ταυτίστηκε από τον Άρνολντ βαν Χέμερτ και τον Μανούσο Μανούσακα μ’ έναν ομώνυμό του (γεννήθηκε στον Χάνδακα, Μεγάλο Κάστρο, σημερινό Ηράκλειο, περίπου το 1331 και…

The post Τα ποιήματα appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]> Ο Κρητικός ποιητής Στέφανος Σαχλίκης ταυτίστηκε από τον Άρνολντ βαν Χέμερτ και τον Μανούσο Μανούσακα μ’ έναν ομώνυμό του (γεννήθηκε στον Χάνδακα, Μεγάλο Κάστρο, σημερινό Ηράκλειο, περίπου το 1331 και πέθανε μετά το 1391), που πέρασε μια άσωτη νιότη, κατασπατάλησε την περιουσία του στις ασωτίες και φυλακίστηκε εξαιτίας του δεσμού του με μια χήρα ελαφρών ηθών, την Κουταγιώταινα.
Από τη φυλακή (1370-1371) έγραψε μια τολμηρή σατιρική περιγραφή όλων των ελαφρών / εύθυμων γυναικών (πολιτικών) της κρητικής πρωτεύουσας, καθώς και την εξιστόρηση μιας φανταστικής, οργιαστικής συνέλευσής τους.

The post Τα ποιήματα appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]> Ο Βενιζέλος και η πρόκληση της μεγάλης Ελλάδας. https://www.fotodentro.gr/product/o-venizelos-kai-i-proklisi-tis-megalis-elladas/ Fri, 10 Nov 2023 15:25:57 +0000 https://www.fotodentro.gr/?post_type=product&p=21529 Με το τρίτομο αυτό έργο, ο Νίκος Πετσάλης-Διομήδης προσφέρει στο αναγνωστικό κοινό μια συνολική και διεξοδική μελέτη της δεκαετίας 1910-1920, της κρισιμότερης ίσως περιόδου για την εθνική μας πορεία μετά…

The post Ο Βενιζέλος και η πρόκληση της μεγάλης Ελλάδας. appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]> Με το τρίτομο αυτό έργο, ο Νίκος Πετσάλης-Διομήδης προσφέρει στο αναγνωστικό κοινό μια συνολική και διεξοδική μελέτη της δεκαετίας 1910-1920, της κρισιμότερης ίσως περιόδου για την εθνική μας πορεία μετά τον Αγώνα της Ανεξαρτησίας. Έχοντας αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη συνεχή διερεύνηση της περιόδου αυτής, ο συγγραφέας είναι εξοικειωμένος με τα πρόσωπα και τα πράγματα της εποχής που μελετά. Το έργο του το διακρίνουν η εξαιρετική εποπτεία των προσώπων του δράματος, η πολυδιάστατη ανάλυση των επιλογών τους και η βαθιά κατανόηση των «απρόσωπων» δυνάμεων της ιστορίας που καθόρισαν από κοινού την πορεία του έθνους. Η προσέγγιση του Πετσάλη-Διομήδη συνδυάζει την κριτική ματιά με την ενσυναίσθηση, ιδίως στην περίπτωση του αδιαμφισβήτητου πρωταγωνιστή της περιόδου: Αναδεικνύει με ενάργεια την προσήλωση του Ελευθερίου Βενιζέλου στο έργο της δημιουργίας μιας μεγαλύτερης Ελλάδας, «σεβαστής εις τους φίλους της και τρομεράς εις τους εχθρούς της». Στον πρώτο τόμο του βιβλίου δεσπόζει ο Εθνικός Διχασμός. Στους επόμενους δύο τόμους καλύπτονται η συμμετοχή της Ελλάδας στο Συνέδριο της Ειρήνης στο Παρίσι, το Μικρασιατικό και η πορεία προς τις μοιραίες εκλογές της 1ης / 14ης Νοεμβρίου 1920.

The post Ο Βενιζέλος και η πρόκληση της μεγάλης Ελλάδας. appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

]]>