Ράππας Αρχεία - Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο

Εσύ ο μικρούλης θεός

fotodentro — Thu, 10 Oct 2024 09:52:47 +0000

Ξέρουμε τα πάντα σχετικά με τα μυγάκια και τους κολιβάκιλλους ή τουλάχιστον υποθέτουμε πως τα ξέρουμε. Μπορούμε όμως να ισχυριστούμε το ίδιο και για μας τους ίδιους; Και βέβαια θα απαντούσε αυθόρμητα ο κοινός θνητός. Μήπως δεν έχουμε μελετήσει όλα τα όργανά μας με εκπληκτική ακρίβεια, μήπως δεν έχουμε μπει στα τρίσβαθα της συνείδησής μας ως και πέρα απ’ αυτή, στους σκοτεινούς δαιδάλους του ασείνηδου; Σ’ αυτά όμως δε συμφωνεί ο Πιερ-Πωλ Γκρασέ. Πλήρως εξοπλισμένος με τις επιστημονικές του μελέτες πάνω στα ζώα καταπιάνεται με τη μελέτη του ανθρώπου με βάση τις τελευταίες ανακαλύψεις της βιολογίας. Με απόλυτη αντικειμενικότητα, με γαλήνη και σαφήνεια ξεσκεπάζει τον μηχανισμό του ανθρώπου, όπως το έκανε άλλουε με τα έντομα και τους πιθήκους. Και ανακαλύπτει μέσα του αλλόκοτα πράματα, ανύποπτες περιοχές, ανακαλύψεις, που μας οδηγούν να σπάσουμε τις αλυσίδες με τις οποίες μας έχουν περιτυλίξει προδιαμορφωμένες ιδέες και δόγματα ψευτοεπιστημονικά. Και διαπιστώνει ότι ο άνθρωπος, το όρθιο αυτό ζώο, με τις ιδιότητές του τις ξεχωριστές απ’ όλα τα άλλα ζώα, με τα οποία όμως τον συνδέει κοινή καταγωγή, αποτελεί ένα εντελώς ιδιαίτερο, αποκλειστικά δικό του σύμπαν, με τους νόμους του, την ελευθερία του, με τη αίσθηση του καλού και του κακού, με την αγάπη του, ένα σύμπαν που δεν έχει το ισοδύναμό του. Ανακαλύπτοντας τώρα τη φύση μας, θα μπορέσουμε να θεραπεύσουμε τα δεινά από τα οποία πάσχει ο πολιτισμός μας, και η ανθρωπότητα μπορεί πια να ανακαλύψει το δρόμο στον οποίο θα κατευθύνη την εξέλιξή της, που μόνη αυτή, απ’ όλο το βιόκοσμο, έχει το προνόμιο να την προσανατολίζει όπως το επιθυμεί. Το βιβλίο τούτο είναι το αληθινό ρομάντζο του ανθρώπου.

Σειρά “Προβλήματα του καιρού μας”
Εκδόσεις Ράππα

The post Εσύ ο μικρούλης θεός appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ο άνθρωπος επινοεί τον άνθρωπο

fotodentro — Thu, 10 Oct 2024 08:43:17 +0000

Ο συγγραφέας του Eloge de la Difference (“Το εγκώμιο της Διαφοράς”) μας
αφηγείται με συναρπαστικό τρόπο τη μεγάλη περιπέτεια της ζωής. Σημειώνει τους
μεγάλους σταθμούς της ιστορίας της: πριν από τρία δισεκατομμύρια χρόνια η
εμφάνιση των πρώτων μορίων που είχαν την ικανότητα της αναπαραγωγής τους·
πριν από ένα δισεκατομμύριο χρόνια, η εμφάνιση των όντων με τη διπλή γενετική
πληροφορία· πριν από μερικές εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια η γένεση ενός είδους
ικανού να οικειοποιηθεί το σύμπαν και τον εαυτό του: ο Άνθρωπος. Ο άνθρωπος
γίνεται, δυνητικά, ο δημιουργός του εαυτού του, και ο χρόνος, η πρώτη ύλη της
πραγματοποίησής του.
Όμως, ο Αλμπέρ Ζακάρ δεν περιορίζεται μόνο σ’ αυτή την ιστορία της γένεσης της
ανθρωπότητάς μας, θέλει να ασχοληθεί και με το μέλλον της· διότι, αν οι πρόοδοι
της γνώσης μας δίνουν τη δυνατότητα να πάρουμε στα χέρια μας τις
μεταμορφώσεις του περιβάλλοντός μας και του εαυτού μας, η ουσιαστική μας
αποστολή δεν είναι, μήπως, σύμφωνα με την έκφραση του Σάρτρ, να Επινοήσουμε τον Άνθρωπο;

Σειρά “Προβλήματα του καιρού μας”
Εκδόσεις Ράππα

The post Ο άνθρωπος επινοεί τον άνθρωπο appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ο άνθρωπος πλάθει τον εαυτό του

fotodentro — Thu, 10 Oct 2024 08:14:13 +0000

Ἐδῶ καὶ 340.000 χρόνια ὁ ἄνθρωπος κατόρθωσε να ανάψει φωτιά καὶ νὰ τὴ συντηρήσει,
καὶ νὰ κατασκευάσει ἀπὸ τὴ σκληρὴ πέτρα τὰ πρῶτα ἐργαλεία του.
Εφοδιασμένος μὲ τὶς δυὸ αὐτὲς κατακτήσεις τῆς ἀνθρώπινης » εὐφυΐας καὶ ἐπιδεξιότητας,
ὁ ἄνθρωπος μπόρεσε νὰ ἐπιζήσει ανάμεσα στὰ ἄγρια θηρία καὶ στὶς ἐχθρικὲς κλιματολογικές συνθῆκες τῆς ἐποχῆς τῶν Παγετώνων.
Αποκεῖ κ᾿ ὕστερα, ὁ ἄνθρωπος προχωρεῖ μὲ γοργὸ βῆμα στὴ δημιουργία τοῦ πολιτισμού του καὶ στὸ πλάσιμο τοῦ ἑαυτοῦ του.
Ὁ καθηγητὴς Βὴρ Γκόρντον Τσάιλντ ἀρχίζοντας ἀπὸ τὰ προϊστορικὰ
αὐτὰ χρόνια διαγράφει τὴν πορεία ποὺ ἀκολούθησε ὁ ἀνθρώπινος πολιτισμὸς ὥς τὰ πρῶτα ἱστορικά χρόνια,
οπότε αρχίζουν τὰ γραφτὰ ντοκουμέντα γιὰ τὴν ἐξελικτική πορεία τοῦ ἀνθρώπινου πολιτισμοῦ.
Ὁ Τσάιλντ ἐπισημαίνει καὶ ἀναλύει τις δεκαεννιά βασικὲς ἀνακαλύψεις, ἐφευρέσεις καὶ ἐπιστημονικὲς ἐφαρμογές ποὺ πέτυχε ὁ ἄνθρωπος στα προϊστορικά χρόνια καὶ ποὺ ἐσημείωσαν
τὴν εἴσοδό του στὴν ἱστορία: ἡ τεχνητὴ ἄρδευση, τὸ ἀλέτρι, ἡ χαλιναγώγηση τῆς δύναμης τῶν ζώων,
τὸ ἱστιοφόρο, τὸ τροχοφόρο, ἡ κηπευτική γεωργία, οἱ ζυμώσεις, ἡ παραγωγὴ καὶ χρησιμοποίηση τοῦ χαλκοῦ, τὰ τοῦβλα, το τόξο,
τὸ σμάλτωμα, ἡ σφραγίδα, τὸ ἡλιακὸ ἡμερολόγιο, ή γραφή, ἡ ἀριθμητική σημειολογία,
ὁ μπρούντζος, τὸ λιώσιμο τοῦ σιδήρου, τὸ ἀλφάβητο καὶ τὸ ὑδραγωγείο γιὰ τὸν ἀστικὸ ἐφοδιασμό με πόσιμο νερό. Μετὰ ἀπὸ αὐτὴ
τὴν ἐξαίσια ἀνάλυση, ὁ Τσάιλντ περιγράφει πῶς ὁ ἄνθρωπος ἀνέπτυξε τις παραδόσεις, ποὺ τὸν βοήθησαν ἀλλὰ συγχρόνως καὶ
ἀνέστειλαν τὴν πολιτισμική του πορεία, ὅπως ἔγινε μὲ τὴν παράλληλη ανάπτυξη τῆς ἐπιστήμης καὶ τῶν δεισιδαιμονιών.
Πρόσκειται γιὰ μιὰ γοητευτική «ξαναανακάλυψη» τοῦ μικροῦ δρόμου
ποὺ ἀκολούθησε ὁ ἄνθρωπος ὥς νὰ φτάσει στο σημερινό ἐκθαμβωτικό στάδιο ἀνάπτυξής του, καὶ γιὰ ἕνα μπούσουλα γιὰ μᾶς πῶς
νὰ ἀποφύγουμε τὴν ἐξαφάνιση τοῦ ἀνθρώπινου γένους, ποὺ φαίνεται νὰ ἀποτελεῖ σήμερα μιὰ ἄμεση καὶ πολύπλευρη ἀπειλή.

Σειρά “Προβλήματα του καιρού μας”
Εκδόσεις Ράππα

The post Ο άνθρωπος πλάθει τον εαυτό του appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.

Ρολάν Μπαρτ απο τον Ρ. Μπ.

fotodentro — Mon, 01 Nov 2021 17:18:41 +0000

έκδοση του 1977

Να, για ν’ αρχίσουμε, μερικές εικόνες: είναι το μερίδιο της τέρψης που ο συγγραφέας προσφέρει στον εαυτό του τελειώνοντας το βιβλίο του. Πρόκειται για μια τέρψη γοητείας (και κατά συνέπεια αρκετά εγωιστική). Έχω κρατήσει μόνο τις εικόνες που με συγκλονίζουν, χωρίς να ξέρω το γιατί (η άγνοια αυτή είναι χαρακτηριστικό της γοητείας, κι ό,τι πω για κάθε εικόνα δεν θα είναι παρά φανταστικό).
Ωστόσο, θα πρέπει να το παραδεχτώ, μόνον οι εικόνες της νιότης μου με γοητεύουν. Η νιότη μου δεν ήταν δυστυχισμένη, κι αυτό χάρη στη στοργή που με περιέβαλλε. Ήταν όμως αρκετά άχαρη, εξαιτίας της μοναξιάς και της υλικής σφίξης. Δεν είναι λοιπόν η νοσταλγία κάποιας ευτυχισμένης εποχής που με κάνει να στέκομαι μαγεμένος μπροστά σ’ αυτές τις φωτογραφίες, αλλά κάτι πιο συγκεχυμένο.
Όταν ο ρεμβασμός (η έκπληξη) συνθέτει την εικόνα σαν κάτι το ξεχωριστό, όταν τη μετατρέπει σε αντικείμενο μιας άμεσης απόλαυσης, δεν έχει πια καμιά σχέση με τη σκέψη -ακόμα κι αν αυτή είναι ονειροπόλα- μιας ταυτότητας. Ταράζεται και μαγεύεται από ένα όραμα που δεν είναι καθόλου μορφολογικό (δεν μοιάζω ποτέ με τον εαυτό μου), αλλά μάλλον οργανικό. Καθώς περικλείνει όλο το γονεϊκό πεδίο, η εναλλαγή των εικόνων δρα σαν ένα μέντιουμ και με βάζει σ’ επαφή με το «Εκείνο» του σώματός μου. Γεννά μέσα μου κάτι σαν χαύνο όνειρο, που οι ενότητές του είναι δόντια, μαλλιά, μύτη, λιγνάδα, γάμπες με κάλτσες μακριές, που δεν είναι δικές μου, χωρίς όμως και να ανήκουν σε κανέναν άλλον εκτός από μένα: να με λοιπόν σε κατάσταση ανησυχητικής οικειότητας: βλέπω τη ρωγμή του υποκειμένου (εκείνο ακριβώς για το οποίο το ίδιο το υποκείμενο δεν μπορεί να πει τίποτε). Έτσι η φωτογραφία της νιότης είναι συγχρόνως πολύ αδιάκριτη (είναι το μέσα σώμα μου που παραδίδεται για ανάγνωση) και πολύ διακριτική (δεν μιλάει για «μένα»).
Δεν πρόκειται, επομένως, να βρούμε εδώ παρά μόνο τις εικονίσεις μιας προϊστορίας του σώματος -ανακατεμένες με το οικογενειακό μυθιστόρημα- του σώματος αυτού που πορεύεται προς την εργασία, την απόλαυση της γραφής.

The post Ρολάν Μπαρτ απο τον Ρ. Μπ. appeared first on Βιβλιοπωλείο Το Φωτόδεντρο.